Samenvatting Aantekeningen hoorcolleges Extramuraal CNA/RCA

Hoorcollege 1 – Werkdomein fysiotherapie Extramuraal
Introcollege
Nuldelijn zorg – Centra waar mensen terecht komen voor ondersteuning
Eerstelijns zorg – Huisarts, fysio, etc.…  extramurale zorg
Anderhalve lijn zorg – Tussen de eerste en de tweede lijn in, komt steeds vaker voor  transmurale zorg
Tweedelijns zorg – Ziekenhuis, diverse instellingen  intramurale zorg
Derdelijns zorg – Hele hoge specialistische centra (patiënt wordt vaak intern opgenomen)

In Nederland zijn ongeveer 30.000 fysiotherapeuten. Ruim 17.800 zijn extramuraal werkende fysiotherapeuten.
59% van alle fysiotherapeuten in Nederland is vrouwelijk. 16% van alle patiënten hebben een chronische
klacht. Het gemiddelde aantal behandelingen voor een chronische indicatie is 35.

Voor alle chronische aandoeningen is een verwijzing van een medisch specialist of een huisarts nodig. Dit is
gekoppeld aan het zorgverzekeringsstelsel. Sommige aandoeningen zitten in de basisverzekering, sommigen in
het aanvullend pakket.

Hoorcollege 2 – Inleiding Neuropathologie
Basiskennis anatomie hersenen
Grote hersenen
- Hersenschors
- Basale kernen
- Limbisch systeem
Tussenhersenen
- Thalamus
- Hypothalamus
- Hypofyse
Kleine hersenen
Hersenstam

Cortex cerebri (hersenschors)
Hier liggen de aller belangrijkste taken van de mens. De meest belangrijke taak ligt helemaal voorin, daarmee
maak je bewuste keuzes. Dit is het rationele deel van de hersenen.
Bovenin ligt het deel van bewegen. In het midden wordt het spreken en taal vooral gereguleerd. De zintuigen
liggen meer in het achterste deel van de hersenen.

In het midden zit de silcus centralis, een soort groeve die de hersenen in twee delen verdeelt.
- Voorste deel vanaf de silcus is gericht op actie
 Motorische schors
- Achterste deel vanaf de silcus is gericht op waarneming
 Sensorische schors
Alle taken van de cortex liggen op neoniveau, dit zijn de bewuste taken.

Bewegen
- Bedenken wat je gaat doen  prefrontale cortex
- Programmeren van de bewegingen (grote bewegingen, maar ook aansturing van alle spieren etc.)
- Dit wordt gestuurd naar het uitvoerende deel  primaire motorische cortex  deze is verbonden met
het ruggenmerg

De primaire motorische schors ligt in het midden. Daar waar de hersenhelften niet met elkaar verbonden zijn
loopt die nog een stukje naar beneden.
De linkerhelft stuurt de rechterhelft van het lichaam en andersom.

,De verdeling van de neuronen ziet eruit als de homunculus. Aan de binnenkant helemaal meer bovenop de
hersenen zitten de benen van het poppetje. Meer naar beneden vind je de armen en helemaal in het midden
van de hersenen, dus het meest naar beneden, zit het hoofd met name de mond.
Hoe meer zenuwcellen, hoe beter de sturing en hoe groter de onderdelen van de homunculus.
Hierdoor kun je het nog specifieker aansturen. De handen en de mond zijn het grootste geprojecteerd.

De sensorische schors heeft ook zo’n soortgelijk poppetje. Hier komt de informatie binnen uit het lichaam. De
motorische schors ligt net voor de silcus, en daarachter ligt de sensorische schors. Als je de samenwerking pakt
van deze beide kan je spreken van een sensomotorische kring. Het motorische en sensorische deel beïnvloeden
elkaar constant.
- Tertiaire motorische cortex (M3)  meest complexe deel van de schors. Hier worden de keuzes die je
maakt gereguleerd.
- Secundaire motorische cortex (M2)  hier wordt het programmeren van bewegingen geregeld.
- Primaire motorische schors (M1)  de beweging wordt uitgevoerd.

Het bewegen leidt uiteindelijk weer tot informatie die via de sensoriek weer het lichaam binnen komt:
- Primaire sensorische
schors (S1) 
somatosensorische
informatie komt het
lichaam binnen
- Secundaire sensorische
schors (S2) 
informatie wordt hier
geanalyseerd
- Tertiaire sensorische
schors (S3) 
informatie wordt
gekoppeld aan alle
andere sensoriek die je
hebt

Sensomotorische kring
Je kunt in de kring op drie momenten beginnen
- Motivatie
 Op basis van je bewuste keuze (prefrontale cortex)
 Limbisch systeem (bv. honger)
 Als reactie op een sensorische prikkel (S1)
- Handeling
 Je voert een handeling bewust uit.
 Cerebellum stuurt bij waardoor de handeling goed wordt uitgevoerd.

Bewuste taken worden geregeld door de cortex en automatische handelingen worden geregeld door basale
kernen.

Centrale zenuwstelsel (CZS)
- Centraal Motorisch Neuron  sturen andere neuronen aan in het ruggenmerg
 Cortex cerebri/hersenschors
 Zorgen voor facilitatie en inhibitie PMN (opdracht naar het ruggenmerg wordt uitgezet en
specifieke neuronen naar de spieren worden aangezet)
- Perifeer Motorisch Neuron  hoort ook bij het CZS
 Medulla spinalis/ruggenmerg

De verbinding van de centrale naar de perifere neuronen is het uitvoerende deel van de handeling. Deze
verbinding heet de tractus corticospinalis (piramidebaan). Dit is een directe verbinding die loopt van de cortex
naar het ruggenmerg.

,Er zijn ook indirecte verbindingen die je niet precies hoeft te weten. Deze gaan bijvoorbeeld via de hersenstam
naar het ruggenmerg.

Tractus corticospinalis
- Direct naar interneuronen in het ruggenmerg
 In de hersenstam kruisen de banen. Het grootste gedeelte doet dit: 85%. Die gaan naar de
motoneuronen die de spieren van de extremen aansturen. 10% gaat ook direct naar de hand,
dit betekent dat je een hele fijne controle hebt over de handen. Dit maakt de handen ook wel
heel kwetsbaar.
 Dit deel dat kruist is de Tractus corticospinalis Lateralis
 15% is ongekruist en gaat naar axiale spieren (nek en romp). De romp wordt dus vanuit twee
kanten aangestuurd.
 Dit is de Tractus corticospinalis Anterior
- Overige banen uit de hersenstam/basale kernen zijn ongekruist en gaan indirect naar axiale spieren.

Terugkoppeling
- Bijsturing via de somatosensorische cortex (S1)
 Feedback (wat is het resultaat van je handeling)
- Bijsturing via cerebellum
 Feedback: vergelijkt instructies met het effect (langzaam)
 Feedforward: onderschept instructies en stelt bij op basis van verwachting (snel)

Neurologische functiestoornissen
- Centraal neurologische aandoeningen
 Motorisch
 Spierkracht, Spiertonus & Sturing
 Sensorisch
 Sensibiliteit
 Cognitief
 Motorisch en sensorisch kun je herkennen met de 4 S’en.

Bij dit blok gaat het alleen nog over de motorische en sensorische problemen.

Klinische beelden
Schade in de Cortex cerebri
- Klacht is afhankelijk van de locatie van de schade. Er wordt nu gefocust op de primaire cortex.
 Een hemibeeld is een verschil in boven en onder en links en rechts in het beweegpatroon.

Uitvalsverschijnselen:
- Parese : krachtsverlies
- Paralyse : helemaal slaphangen van de spier

Sensibiliteit;
- Homunculus (gekruist)
- Distaal meer uitval dan proximaal
- Min uitval  er is alleen maar sprake van uitval, prikkeling is bijna niet mogelijk

Spiertonus:
- Hypotonie : verminderde tonus (ook wel slappe parese genoemd)
- Hypertonie : verhoogde tonus

Spasticiteit:
- Reflexactiviteit  ook in rust een hogere spanning
- Versterkt bij verhoogde activatie en beweging
- In antizwaartekrachtspieren neemt de spasticiteit meer toe
 Flexie arm en extensie van het been
- Knipmes fenomeen

, - Synergievorming (patroon gekoppeld aan beweging)

Sturing:
- Ontremming reflexen ruggenmerg
 Pathologische of primitieve reflexen
- Verminderde sturing
 Combinatie kracht, tonus en reflexen (selectiviteit)
 Fijne motoriek (tractus corticospinalis)

Schade in het ruggenmerg
- Uitval onder laesie niveau en lager
 Motorisch en sensorisch
 Volledig of gedeeltelijk

Spierkracht en sensibiliteit
- Volledig of gedeeltelijk
- Op en onder niveau laesie
 Spierkracht: parese/paralyse
 Sensibiliteit: plus en min

Spiertonus en sturing:
- Hypotonie & hyporeflexie (slappe parese)
 Spinale shock: uitval van de sturing vanuit de cortex  ruggenmerg is kapot dus het
ruggenmerg stopt met het aansturen van de lichaamsdelen onder de parese.
- Secundair hypertonie & hyperreflexie
 Geen inhibitie vanuit de cortex  ruggenmergonderdelen onder de laesie kunnen nog wat
tonus opwekken door de reflexbogen.
 Geen synergievorming

Basale kernen
- Extrapiramidale systeem
- Centrale positie motoriek
- Faciliteren en inhiberen grote patronen
- Onbewuste, aangeleerde en automatische bewegingen (geautomatiseerde beweging)

Cerebellum
- Atactisch beeld
 Ongecontroleerd beweging (onhandigheid, doorschieten)



Hoorcollege 3 – Gaswisseling 2/Ademhaling
Ademminuutvolume = frequentie x Vt (ademvolume/teugvolume)
In rust is dit ongeveer 6L/min
Bij inspanning is er een toename tot 50L/min (of meer)

Onderdelen ademhalingsstelsel
In de longblaasjes zit het gebied waar de uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide plaats vindt. Er is een
sterke vertakking van alle luchtpijptakjes en longblaasjes.

Patiënten kunnen problemen hebben bij:
- Uitwisseling
- Toevoer naar de luchtwegen
- Slijm in de luchtwegen