Interculturele pedagogiek
Les 1. Migratie
Definities
Vluchteling
Conventie van Genève (1951):
Deze conventie is opgesteld voor mensen die willen vluchten een status te kunnen geven. Zo dat ze
dus wettelijk in een land verblijven met de nodige papieren en zo dat ze ook van nodige instanties
gebruik kunnen maken.
Een vluchteling is elk persoon die uit een gegronde vrees voor vervolging zijn land verlaten heeft en
dus de bescherming van dat land niet meer kan of wil inroepen. Hij of zij kan vervolgd worden
omwille van zijn of haar ras, godsdienst of geloofsovertuiging, nationaliteit, politieke overtuiging of
het behoren tot een welbepaalde sociale groep.
Je denkt zelf van ‘ik kan hier niet blijven omdat mijn land mij niet kan beschermen’. Bv. in Oeganda is
er een wetgeving die homoseksualiteit verbiedt, je kan er zelfs voor in het gevang vliegen. Hiervoor
kan je naar een ander land vluchten en vragen voor verblijf daar.
Het gaat dus echt over een individuele vervolging! Niet voor oorlog vluchten maar voor eigen
bescherming.
Een asielaanvrager/vluchteling is dus iemand die verzoek om internationale bescherming vraagt.
Dit wordt ook een politieke vluchteling genoemd
Belangrijk dus dat het gaat over politieke zaken!
Vluchteling in juridische zin is dus iemand volgens de conventie van Genève.
Refugee (UNHCR)
Nu gaat het breder gezien worden, hier gaat het over mensen die gedwongen zijn om hun land te
verlaten. Hierbij kijken ze vooral naar vervolging, conflict, collectief geweld en schending van mensen
rechten.
ITP’s worden hier ook meegenomen
Tijdelijke bescherming Oekraïners
In 2001 kwam een richting op. Eind jaren 90 hadden we een groot conflict waarbij er veel
vluchtelingen waren. Toen zeiden ze dat er een tijdelijke beschermingsstaat voor moest opgemaakt
worden. Zo kwam die richtlijn die een tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom,
voorschreef.
Elk lidstaat heeft dat in zekere mate opgenomen in de eigen richtgeving
Dus een tijdelijke beschermingsmaatregel op Europees niveau
Internally displaced person (IDP)
IDP = grote groep mensen die binnen de grenzen van hun eigen land naar een andere plaats trekken.
Resettlement
1
,Je kan het vertalen als hervesteging. Het gaat over vluchtelingen in een bepaald land, waarvan jij als
lidstaat zegt ‘wij zijn bereidt om zoveel mensen naar ons land te vestigen’. Ze ‘kiezen’ daar mensen uit
en nemen deze mee naar ons land. Met de nodige papieren breng je ze dus naar ons land.
Het is een programma waar men zeer sterk naar vestigt
In België kiezen ze voor kwetsbare populaties zoals medische problemen en kinderen met
hun moeder
Hier is het gegarandeerd dat ze de documenten/papieren gaan krijgen
Relocation
= het verplaatsen van mensen binnen Europa. Op dit moment, de mensen die vluchten, komen vooral
toe in de buitengrenzen van Europa zoals Spanje, Italië en Griekenland.
Dit zorgt voor spanning en ze vragen een herverdeling aan van de vluchtelingen
Het is dus het herverdelen van de mensen die toekomen in die buitengrenzen van Europa. Ze
verdelen de mensen die toekomen en laten het asielproces (en de nodige papieren) pas starten in het
land waar ze verblijven (ook de binnen landen hier dus).
Het is niet gegarandeerd dat ze de papieren/documenten gaan krijgen
Als ze hun papieren dan niet krijgen, moeten ze terug naar land van herkomst
Hier wordt het transport ook geregeld voor hen (legaal!)
Migrant
= je woont niet meer in je land van geboorte.
Hier staat geen tijdsaanduiding
In de openheid van dit begrip, creëer je een grote groep van mensen die hieronder vallen. Maar de
reden waarom je naar een ander land gaat, is onbekend.
Het wordt dus gezien als een koepelbegrip!
Cijfers
Refugees/IDP’s
We zitten met de vaststelling dat de meeste vluchtelingen in eigen lang vluchten of niet te ver van
eigen land vluchten.
Cijfers verzoekers om internationale bescherming in België
We zitten met de vaststelling dat de meeste vluchtelingen in eigen lang vluchten of niet te ver van
eigen land vluchten.
In terminologie gaan er bepaalde cijfers samen gegooid worden. Hier zie je dan een meerderheid aan
vrouwen en minderjarigen. Dit komt omdat veel meerderjarige mannen moesten helpen vechten in
hun land.
Migrant
Definitie
Internationale migrant = iemand die buiten het land leeft, waar hij ooit geboren is.
Aantal migranten wereldwijd
De cijfers zijn al 50 jaar in stijgende lijn.
Waar vestigen migranten zich?
2
,Er wordt meer geïmmigreerd naar landen met hoge inkomsten.
Aantal migranten in België
We moeten voorzichtig zijn met cijfers omdat er veel verschillende definities zijn en daardoor de
cijfers niet altijd kloppen.
Niet Belgische nationaliteit = de ‘vreemdeling’.
Buitenlandse herkomst = het gaat over de nationaliteit bij de geboorte. Nl.
1. Niet dat je nu de Belgische nationaliteit hebt of
2. Bij geboorte niet de Belgische nationaliteit of
3. Een van je ouders had bij jouw geboorte niet de Belgische nationaliteit.
Dit gaat over zo’n 20% in Vlaanderen, rond de 30% in het Waalse gewest en 71% in het Brusselse
gewest. In alle gewesten (behalve Waalse) is de EU27 van herkomst het kleinste.
In stedelijke gebieden zijn er veel meer mensen van buitenlandse herkomst dan de niet verstedelijkte
gebieden.
Conclusies
Migratie is een gegeven(heid).
We denken vaak bij migratie dat het over mensen gaat die van ver komen maar de realiteit is
dat ook een groot aantal van de migranten dat die vanuit EU landen komen
Migratie is van alle tijden en zal ook altijd van alle tijden zijn (historisch gezien is het altijd al
zo geweest en dat zal het ook blijven)
Migratie is een feit.
Mensen die hier zijn, zullen hier blijven en er zullen ook steeds nieuwe mensen bij komen
We moeten dan als hulpverlener leren omgaan met die migratie
Daarvoor moeten we tools ontwikkelen om daarmee om te gaan
Migratietheorieën
Hoe kunnen we de mobiliteit van mensen verklaren?
1. Waarom migreren mensen (heen – verder – terug)?
Wat zijn de migratiemotieven?
2. Waarom migreren ‘deze’ ‘groepen’ mensen op ‘die’ manier?
Waarom migreren mensen?
We denken vaak dat er maar één motief is waarvoor ze migreren zoals ‘oh ze migreren door oorlog’.
Maar in realiteit is dit veel complexer, verschillende motieven die doorheen de tijd bij elkaar komen.
Bv. de oorlog valt nu wel mee dus ik blijf nog, maar dan opeens is de economie ook veel
verminderd, dan migreren ze
Ook veranderen de motieven vaak doorheen de tijd.
Het discours vertrekt vaak vanuit het idee dat er maar één motief is en dat dit altijd dezelfde
is ‘er is oorlog en ik wil veiligheid’
Obv dat idee, dat ene motief, gaan ze proberen hun beleid aan te passen
We zien die motieven vaak in een soort push-factor. Bv. oorlog drijft de mensen uit hun land.
3
, Waarom migreren (groepen) mensen op ‘deze’ manier?
Als je dit globaal bekijkt, zien we inderdaad dat er verschillen zijn in wie naar waar gaat. Dit wel in
relatie tot:
Demografische kenmerken (zoals nationaliteit, leeftijd, geslacht,…)
Migratiemotieven (zoals oorlog of klimaat)
Nog andere mogelijke verklarende factoren:
Kolonisatie
Kapitalisme/economische mogelijkheden/georganiseerde arbeidsmigratie (mensen uit
andere landen naar hier brengen om in de mijnen te werken)
Afstand
Aanwezigheid etnische netwerken, aanwezigheid familie
Beleid en ondersteuningsmogelijkheden
Documenten zoals het visum
Er zijn dus veel factoren die bepalen wie naar waar gaat
De reden waarom iemand zijn land verlaat, is heel verscheiden
Het eenvoudige schema van push en pull factoren hebben weinig verband met de realiteit
Dit toont aan dat dit een divers gegeven is waar wij geen grip op hebben.
Lee’s model (1966)
4
Les 1. Migratie
Definities
Vluchteling
Conventie van Genève (1951):
Deze conventie is opgesteld voor mensen die willen vluchten een status te kunnen geven. Zo dat ze
dus wettelijk in een land verblijven met de nodige papieren en zo dat ze ook van nodige instanties
gebruik kunnen maken.
Een vluchteling is elk persoon die uit een gegronde vrees voor vervolging zijn land verlaten heeft en
dus de bescherming van dat land niet meer kan of wil inroepen. Hij of zij kan vervolgd worden
omwille van zijn of haar ras, godsdienst of geloofsovertuiging, nationaliteit, politieke overtuiging of
het behoren tot een welbepaalde sociale groep.
Je denkt zelf van ‘ik kan hier niet blijven omdat mijn land mij niet kan beschermen’. Bv. in Oeganda is
er een wetgeving die homoseksualiteit verbiedt, je kan er zelfs voor in het gevang vliegen. Hiervoor
kan je naar een ander land vluchten en vragen voor verblijf daar.
Het gaat dus echt over een individuele vervolging! Niet voor oorlog vluchten maar voor eigen
bescherming.
Een asielaanvrager/vluchteling is dus iemand die verzoek om internationale bescherming vraagt.
Dit wordt ook een politieke vluchteling genoemd
Belangrijk dus dat het gaat over politieke zaken!
Vluchteling in juridische zin is dus iemand volgens de conventie van Genève.
Refugee (UNHCR)
Nu gaat het breder gezien worden, hier gaat het over mensen die gedwongen zijn om hun land te
verlaten. Hierbij kijken ze vooral naar vervolging, conflict, collectief geweld en schending van mensen
rechten.
ITP’s worden hier ook meegenomen
Tijdelijke bescherming Oekraïners
In 2001 kwam een richting op. Eind jaren 90 hadden we een groot conflict waarbij er veel
vluchtelingen waren. Toen zeiden ze dat er een tijdelijke beschermingsstaat voor moest opgemaakt
worden. Zo kwam die richtlijn die een tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom,
voorschreef.
Elk lidstaat heeft dat in zekere mate opgenomen in de eigen richtgeving
Dus een tijdelijke beschermingsmaatregel op Europees niveau
Internally displaced person (IDP)
IDP = grote groep mensen die binnen de grenzen van hun eigen land naar een andere plaats trekken.
Resettlement
1
,Je kan het vertalen als hervesteging. Het gaat over vluchtelingen in een bepaald land, waarvan jij als
lidstaat zegt ‘wij zijn bereidt om zoveel mensen naar ons land te vestigen’. Ze ‘kiezen’ daar mensen uit
en nemen deze mee naar ons land. Met de nodige papieren breng je ze dus naar ons land.
Het is een programma waar men zeer sterk naar vestigt
In België kiezen ze voor kwetsbare populaties zoals medische problemen en kinderen met
hun moeder
Hier is het gegarandeerd dat ze de documenten/papieren gaan krijgen
Relocation
= het verplaatsen van mensen binnen Europa. Op dit moment, de mensen die vluchten, komen vooral
toe in de buitengrenzen van Europa zoals Spanje, Italië en Griekenland.
Dit zorgt voor spanning en ze vragen een herverdeling aan van de vluchtelingen
Het is dus het herverdelen van de mensen die toekomen in die buitengrenzen van Europa. Ze
verdelen de mensen die toekomen en laten het asielproces (en de nodige papieren) pas starten in het
land waar ze verblijven (ook de binnen landen hier dus).
Het is niet gegarandeerd dat ze de papieren/documenten gaan krijgen
Als ze hun papieren dan niet krijgen, moeten ze terug naar land van herkomst
Hier wordt het transport ook geregeld voor hen (legaal!)
Migrant
= je woont niet meer in je land van geboorte.
Hier staat geen tijdsaanduiding
In de openheid van dit begrip, creëer je een grote groep van mensen die hieronder vallen. Maar de
reden waarom je naar een ander land gaat, is onbekend.
Het wordt dus gezien als een koepelbegrip!
Cijfers
Refugees/IDP’s
We zitten met de vaststelling dat de meeste vluchtelingen in eigen lang vluchten of niet te ver van
eigen land vluchten.
Cijfers verzoekers om internationale bescherming in België
We zitten met de vaststelling dat de meeste vluchtelingen in eigen lang vluchten of niet te ver van
eigen land vluchten.
In terminologie gaan er bepaalde cijfers samen gegooid worden. Hier zie je dan een meerderheid aan
vrouwen en minderjarigen. Dit komt omdat veel meerderjarige mannen moesten helpen vechten in
hun land.
Migrant
Definitie
Internationale migrant = iemand die buiten het land leeft, waar hij ooit geboren is.
Aantal migranten wereldwijd
De cijfers zijn al 50 jaar in stijgende lijn.
Waar vestigen migranten zich?
2
,Er wordt meer geïmmigreerd naar landen met hoge inkomsten.
Aantal migranten in België
We moeten voorzichtig zijn met cijfers omdat er veel verschillende definities zijn en daardoor de
cijfers niet altijd kloppen.
Niet Belgische nationaliteit = de ‘vreemdeling’.
Buitenlandse herkomst = het gaat over de nationaliteit bij de geboorte. Nl.
1. Niet dat je nu de Belgische nationaliteit hebt of
2. Bij geboorte niet de Belgische nationaliteit of
3. Een van je ouders had bij jouw geboorte niet de Belgische nationaliteit.
Dit gaat over zo’n 20% in Vlaanderen, rond de 30% in het Waalse gewest en 71% in het Brusselse
gewest. In alle gewesten (behalve Waalse) is de EU27 van herkomst het kleinste.
In stedelijke gebieden zijn er veel meer mensen van buitenlandse herkomst dan de niet verstedelijkte
gebieden.
Conclusies
Migratie is een gegeven(heid).
We denken vaak bij migratie dat het over mensen gaat die van ver komen maar de realiteit is
dat ook een groot aantal van de migranten dat die vanuit EU landen komen
Migratie is van alle tijden en zal ook altijd van alle tijden zijn (historisch gezien is het altijd al
zo geweest en dat zal het ook blijven)
Migratie is een feit.
Mensen die hier zijn, zullen hier blijven en er zullen ook steeds nieuwe mensen bij komen
We moeten dan als hulpverlener leren omgaan met die migratie
Daarvoor moeten we tools ontwikkelen om daarmee om te gaan
Migratietheorieën
Hoe kunnen we de mobiliteit van mensen verklaren?
1. Waarom migreren mensen (heen – verder – terug)?
Wat zijn de migratiemotieven?
2. Waarom migreren ‘deze’ ‘groepen’ mensen op ‘die’ manier?
Waarom migreren mensen?
We denken vaak dat er maar één motief is waarvoor ze migreren zoals ‘oh ze migreren door oorlog’.
Maar in realiteit is dit veel complexer, verschillende motieven die doorheen de tijd bij elkaar komen.
Bv. de oorlog valt nu wel mee dus ik blijf nog, maar dan opeens is de economie ook veel
verminderd, dan migreren ze
Ook veranderen de motieven vaak doorheen de tijd.
Het discours vertrekt vaak vanuit het idee dat er maar één motief is en dat dit altijd dezelfde
is ‘er is oorlog en ik wil veiligheid’
Obv dat idee, dat ene motief, gaan ze proberen hun beleid aan te passen
We zien die motieven vaak in een soort push-factor. Bv. oorlog drijft de mensen uit hun land.
3
, Waarom migreren (groepen) mensen op ‘deze’ manier?
Als je dit globaal bekijkt, zien we inderdaad dat er verschillen zijn in wie naar waar gaat. Dit wel in
relatie tot:
Demografische kenmerken (zoals nationaliteit, leeftijd, geslacht,…)
Migratiemotieven (zoals oorlog of klimaat)
Nog andere mogelijke verklarende factoren:
Kolonisatie
Kapitalisme/economische mogelijkheden/georganiseerde arbeidsmigratie (mensen uit
andere landen naar hier brengen om in de mijnen te werken)
Afstand
Aanwezigheid etnische netwerken, aanwezigheid familie
Beleid en ondersteuningsmogelijkheden
Documenten zoals het visum
Er zijn dus veel factoren die bepalen wie naar waar gaat
De reden waarom iemand zijn land verlaat, is heel verscheiden
Het eenvoudige schema van push en pull factoren hebben weinig verband met de realiteit
Dit toont aan dat dit een divers gegeven is waar wij geen grip op hebben.
Lee’s model (1966)
4
