KBA: heup
1. Inleiding
voldoende mobiliteit gehele onderbeen voorzien voldoende bewegingsmogelijkheden
stabiliteit
- vooral stabiliseren romp boven OL
gang
/a/ romp/BL
heup dislocaties = weinig
2. algemeenheden
Art. coxae
- art. sphaeroidea =kogelgewricht
- 3 vrijheidgraden
transversale asflexie/extensie
sagittale as abductie/adductie-bewegingen
verticale as exo- endoratatie
- MCPPmaximale extensie & endorotatie
Kapsel & ligamenten = op spanning
↑retroflexie = ↑spanning op anterieure gedeelte kapsel & ant. Lig.
veel gewrichtscontact
- Ruststand± 30° flexie, ± 30° abductie & beetje exorotatie
Tractie gaat hierin het makkelijkste
- Alle Ligamenten = intra-articulair verstevigingen kapsel
- Flexie ligamenten = ontspannen
caput femoris ≠ krachtig in acetabelum getrokken
Onstabiele stand
- Flexie +adductie minder stabiliteit
contactoppervlak tss caput & acetabelum ↓
overeen met P met ene been gekruist over andere= dashboard trauma
relatief kleine kracht in asrichting femur = dorsaal/craniaalwaartse luxatie
na plaatsen nieuwe heup anteflexie boven 90° & adductie verboden
preventie reluxatie
3. antalgische houding heup = lichte heupflexie
Wanneer antalgische houding?
- Capsulitis
- Reumatoide artritis
- Bursitis
Normaal intra-articulaire druk < atmosferische druk
- Inflammatie vochttoename ↑ intra-articulaire druk
↑ spanning kapsel / ligamenten
Antalgische houding = streven naar LPP
Nala Melis Pagina 1
, KBA: heup
4. hellingshoek collum femoris
Oriëntatie acetabelum=naar lateraal, caudaal & ventraal
- Belanrgijk voor primaire tractie
As collum femoris= craniaal, mediaal & ventraal
Hellingshoek tussen collum femoris & femurschacht
- 125°
- inclinatiehoek
Declinatiehoek = anteversiehoek hoek tussen as cullum & frontale vlak
- bij geboorte=+/- 35°
- ↓ bij ouder worden
♀= 10 - 15°
♂ = 8 - 10°
- hoe ↑anteversiehoek
hoe ↑mobiliteit in endorotatierichting
hoe beperkter mobiliteit in exorotatieriching
- grote anteversiehoek
↑anterieure luxatieneiging bij exorotatie femur
Hoek van Wiberg
- maat hoeveelheid caput femoris bedekt door acetabelum
- +/- 30°
- Gemeten in frontale vlak
- ↓ hoek ↑ kans op craniaalwaartse luxatie
- Grotere hoek : grotere stabiliteit maar minder mobiliteit.
In-toeing overmatige anteversie collum
- streven naar maximale congruentie in gewricht
ava : acetabuum anteversie
Grotere hoek : meer anteversiemogelijkheid.
Deze hoek verkleint naar mate het ouder worden .
Hoeken meten RX-opname, CT-scan, MRI, …
5. Belasting thv bot
inwendige spanning tot gevolg neiging tot vervorming
- elektronenmicroscopisch onmiddellijk zichtbaar
- lange termijn = macroscopisch zichtbaar
bot & kraakbenige structuren in gezonde toestand behouden voldoende belasten!!!
- Onderbelastingosteoporose bij langdurig verblijf in ruimte
- overbelasting veranderingen in morfologie gewrichten
Belasting bestuderen visualiseren spanningslijnen
- Methode
Foto-elastische methode
Verticale doorsnede opgedroogd bot = in vitro
- Spanningslijnen
Nala Melis Pagina 2
1. Inleiding
voldoende mobiliteit gehele onderbeen voorzien voldoende bewegingsmogelijkheden
stabiliteit
- vooral stabiliseren romp boven OL
gang
/a/ romp/BL
heup dislocaties = weinig
2. algemeenheden
Art. coxae
- art. sphaeroidea =kogelgewricht
- 3 vrijheidgraden
transversale asflexie/extensie
sagittale as abductie/adductie-bewegingen
verticale as exo- endoratatie
- MCPPmaximale extensie & endorotatie
Kapsel & ligamenten = op spanning
↑retroflexie = ↑spanning op anterieure gedeelte kapsel & ant. Lig.
veel gewrichtscontact
- Ruststand± 30° flexie, ± 30° abductie & beetje exorotatie
Tractie gaat hierin het makkelijkste
- Alle Ligamenten = intra-articulair verstevigingen kapsel
- Flexie ligamenten = ontspannen
caput femoris ≠ krachtig in acetabelum getrokken
Onstabiele stand
- Flexie +adductie minder stabiliteit
contactoppervlak tss caput & acetabelum ↓
overeen met P met ene been gekruist over andere= dashboard trauma
relatief kleine kracht in asrichting femur = dorsaal/craniaalwaartse luxatie
na plaatsen nieuwe heup anteflexie boven 90° & adductie verboden
preventie reluxatie
3. antalgische houding heup = lichte heupflexie
Wanneer antalgische houding?
- Capsulitis
- Reumatoide artritis
- Bursitis
Normaal intra-articulaire druk < atmosferische druk
- Inflammatie vochttoename ↑ intra-articulaire druk
↑ spanning kapsel / ligamenten
Antalgische houding = streven naar LPP
Nala Melis Pagina 1
, KBA: heup
4. hellingshoek collum femoris
Oriëntatie acetabelum=naar lateraal, caudaal & ventraal
- Belanrgijk voor primaire tractie
As collum femoris= craniaal, mediaal & ventraal
Hellingshoek tussen collum femoris & femurschacht
- 125°
- inclinatiehoek
Declinatiehoek = anteversiehoek hoek tussen as cullum & frontale vlak
- bij geboorte=+/- 35°
- ↓ bij ouder worden
♀= 10 - 15°
♂ = 8 - 10°
- hoe ↑anteversiehoek
hoe ↑mobiliteit in endorotatierichting
hoe beperkter mobiliteit in exorotatieriching
- grote anteversiehoek
↑anterieure luxatieneiging bij exorotatie femur
Hoek van Wiberg
- maat hoeveelheid caput femoris bedekt door acetabelum
- +/- 30°
- Gemeten in frontale vlak
- ↓ hoek ↑ kans op craniaalwaartse luxatie
- Grotere hoek : grotere stabiliteit maar minder mobiliteit.
In-toeing overmatige anteversie collum
- streven naar maximale congruentie in gewricht
ava : acetabuum anteversie
Grotere hoek : meer anteversiemogelijkheid.
Deze hoek verkleint naar mate het ouder worden .
Hoeken meten RX-opname, CT-scan, MRI, …
5. Belasting thv bot
inwendige spanning tot gevolg neiging tot vervorming
- elektronenmicroscopisch onmiddellijk zichtbaar
- lange termijn = macroscopisch zichtbaar
bot & kraakbenige structuren in gezonde toestand behouden voldoende belasten!!!
- Onderbelastingosteoporose bij langdurig verblijf in ruimte
- overbelasting veranderingen in morfologie gewrichten
Belasting bestuderen visualiseren spanningslijnen
- Methode
Foto-elastische methode
Verticale doorsnede opgedroogd bot = in vitro
- Spanningslijnen
Nala Melis Pagina 2