2. Maag-darm tractus
Organen verantwoordelijk voor verkleinen, verteren en indikken, uitscheiden van voedsel
Maar waar bevinden die organen zich?
Eigenlijk is de buikholte leeg (mss wat vocht) komt door het bestaan van peritoneum
Peritoneum gaat de buikwand aflijnen + organen verpakken, ophangen
Peritoneale holte
Dwarsdoorsnede
Peritoneum/buikvlies = buitenste wand van de buikholte
Ligt tegen fascia transversalis
Peritoneum parietale = buikwand inwendig bekleden
Mesenterium = ophangband van de ingewanden vanaf de dorsale zijde
o ingewanden bekleden van de dorsale middenlijn, naar ventraal en zo de
ingewanden ophangen
o specificatie (naargelang welk orgaan wordt opgehangen)
bv. Mesocolom (ophangband van dikke darm (colom))
“Peritoneale dubbelplooi zal het orgaan volledig omgeven, zodoende blijkt dus dat indd de
buikholte virtueel nog altijd leeg is. Ingewanden behoren tot de uitgezakte ophangende
structuur (mesenterium) met een peritoneum viscerale (peritoneum dat plakt tegen de
ingewanden aan), ook bekend als tunica serosa, samen met onderliggende bindweefsel”
Sommige organen doen hier niet aan mee!
Bv. Nieren
o Plakken tegen dorsale buikwand, maar zijn niet opgehangen
Retroperitoneaal = organen die achter het peritoneum liggen
Intraperitoneaal = opgehangen organen, vullen de peritoneale holte
Is er dan ook een ventraal mesenterium?
zal doorheen de embryonale ontwikkeling gaan verdwijnen, behalve dan op een paar
specifieke plaatsen!
sagittale doorsnede
Speciale gevallekes!:
Caudale uitzakking
o Laatste stukje van de bekken + ligamenteuze bekkenholte = retroperitoneaal
(direct omgeven door bindweefsel geen holle ruimte met vocht en
bewegingsvrijheid)
Uitstulping ter hoogte van de processus vaginalis
Peritoneale ruimte kan onderverdeeld worden in een aantal subruimtes:
1. Abdominale holte (cavum abdominis)
2. Bekkenholte van peritoneaal perspectief (cavum pelvis)
3. Cavum vaginale (mannelijke dier!!!)
Scheilwortel = nauw gebied waar de darmophanging van de meest loshangende darmen
samen komt
,Ligamentum falciforme = lever gaat op verschillende manieren opgehangen worden richting
maag, maar ook aan de ventrale zijde (tot tegen diafragma) – doorheen lever lobben – gaat
het lever vergroeid zijn met een ligamenta richting navel (umbilicus)
Draagt in zijn vrije boogrand een rond ligament (komende van die navel) die het lever
induikt = ligamentum teres hepatis
Bekkenholte stuk rectum dat opgehangen is en loopt retroperitoneaal verder (doorbreekt
peritoneum om anus te bereiken)
Ook een stuk urineblaas die afleidt naar een uretra richting penis
Vrouw: ligt er tussen de anus en het urine uitende nog een baarmoeder
Man: ook afvoerwegen richting testis en ballen
moet ook allemaal opgehangen worden!!
Urineblaas ligamentum vesicae medianum (ventraal opgehangen)
o NIET VOLDOENDE zijdelingse ophangbanden!
zal bekkenholte in extra uithollingen onder verdelen
origineel achteraf
Diepe uitholling bekkenholte
onderverdeeld in 3 niveaus
dwarse doorsnede bekkenholte
Links: vrouwelijk - rechts: mannelijk
VROUWELIJK:
- Peritoneum zal dorsaal in de middenlijn het rectum omgeven
- Daaronder: baarmoeder (cervix) met baarmoederhals (cervix uturi)
- Daaronder: urineblaas
Hoe zal het peritoneum dat omgeven?
Baarmoeder zijdelinks ophangen (mesometrium)
Blaas zijdelinks ophangen (ligamentum vesicae laterale) + komt samen in de
mediane middelijn (ligamentum vesicae medianum)
Craniaal naar de buikholte:
Baarmoeder splits op in 2 baarmoederhoornen
Van de zijwand opgehangen, elk apart
Naar de blaas alles gaan omgeven
, MANNELIJK:
- Peritoneum zal dorsaal in de middenlijn het rectum omgeven
- Daaronder: 2 ductus deferentes (=zaadleiders) = 2 afvoerbuizen die van de testis komen en
richting prostaat gaan en via penis weg kan
- Daaronder: urineblaas
Hoe zal het peritoneum dat omgeven?
Stuk tss ductus deferentes plica genitalis (genitale plooi)
Blaas zijdelinks ophangen (ligamentum vesicae laterale) + komt samen in de
mediane middelijn (ligamentum vesicae medianum)
4 afgescheiden compartinenten
Fossa pararectalis Ruimte tussen rectum & dak van bekkenholte
Excavatio rectogenitalis Ruimte tussen rectum & baarmoeder OF plica genitalis
Excavatio vesicogenitalis Ruimte tussen baarmoeder OF plica genitalis & blaas
Excavatio pubovesicalis Ruimte tussen blaad & bekkenbodem (os pubis)
Voormagen herkauwers
Voormagencomplex = proventriculus
herkauwers: 4 magen
Onderscheiden door inwendige structuren
o Netmaag
o Pens
o Boekmaag
o Lebmaag
Functioneel worden nekmaag en pens w als 1 geheel gezien
neemt volledige linker zijde (flank) van de buik in
Organen verantwoordelijk voor verkleinen, verteren en indikken, uitscheiden van voedsel
Maar waar bevinden die organen zich?
Eigenlijk is de buikholte leeg (mss wat vocht) komt door het bestaan van peritoneum
Peritoneum gaat de buikwand aflijnen + organen verpakken, ophangen
Peritoneale holte
Dwarsdoorsnede
Peritoneum/buikvlies = buitenste wand van de buikholte
Ligt tegen fascia transversalis
Peritoneum parietale = buikwand inwendig bekleden
Mesenterium = ophangband van de ingewanden vanaf de dorsale zijde
o ingewanden bekleden van de dorsale middenlijn, naar ventraal en zo de
ingewanden ophangen
o specificatie (naargelang welk orgaan wordt opgehangen)
bv. Mesocolom (ophangband van dikke darm (colom))
“Peritoneale dubbelplooi zal het orgaan volledig omgeven, zodoende blijkt dus dat indd de
buikholte virtueel nog altijd leeg is. Ingewanden behoren tot de uitgezakte ophangende
structuur (mesenterium) met een peritoneum viscerale (peritoneum dat plakt tegen de
ingewanden aan), ook bekend als tunica serosa, samen met onderliggende bindweefsel”
Sommige organen doen hier niet aan mee!
Bv. Nieren
o Plakken tegen dorsale buikwand, maar zijn niet opgehangen
Retroperitoneaal = organen die achter het peritoneum liggen
Intraperitoneaal = opgehangen organen, vullen de peritoneale holte
Is er dan ook een ventraal mesenterium?
zal doorheen de embryonale ontwikkeling gaan verdwijnen, behalve dan op een paar
specifieke plaatsen!
sagittale doorsnede
Speciale gevallekes!:
Caudale uitzakking
o Laatste stukje van de bekken + ligamenteuze bekkenholte = retroperitoneaal
(direct omgeven door bindweefsel geen holle ruimte met vocht en
bewegingsvrijheid)
Uitstulping ter hoogte van de processus vaginalis
Peritoneale ruimte kan onderverdeeld worden in een aantal subruimtes:
1. Abdominale holte (cavum abdominis)
2. Bekkenholte van peritoneaal perspectief (cavum pelvis)
3. Cavum vaginale (mannelijke dier!!!)
Scheilwortel = nauw gebied waar de darmophanging van de meest loshangende darmen
samen komt
,Ligamentum falciforme = lever gaat op verschillende manieren opgehangen worden richting
maag, maar ook aan de ventrale zijde (tot tegen diafragma) – doorheen lever lobben – gaat
het lever vergroeid zijn met een ligamenta richting navel (umbilicus)
Draagt in zijn vrije boogrand een rond ligament (komende van die navel) die het lever
induikt = ligamentum teres hepatis
Bekkenholte stuk rectum dat opgehangen is en loopt retroperitoneaal verder (doorbreekt
peritoneum om anus te bereiken)
Ook een stuk urineblaas die afleidt naar een uretra richting penis
Vrouw: ligt er tussen de anus en het urine uitende nog een baarmoeder
Man: ook afvoerwegen richting testis en ballen
moet ook allemaal opgehangen worden!!
Urineblaas ligamentum vesicae medianum (ventraal opgehangen)
o NIET VOLDOENDE zijdelingse ophangbanden!
zal bekkenholte in extra uithollingen onder verdelen
origineel achteraf
Diepe uitholling bekkenholte
onderverdeeld in 3 niveaus
dwarse doorsnede bekkenholte
Links: vrouwelijk - rechts: mannelijk
VROUWELIJK:
- Peritoneum zal dorsaal in de middenlijn het rectum omgeven
- Daaronder: baarmoeder (cervix) met baarmoederhals (cervix uturi)
- Daaronder: urineblaas
Hoe zal het peritoneum dat omgeven?
Baarmoeder zijdelinks ophangen (mesometrium)
Blaas zijdelinks ophangen (ligamentum vesicae laterale) + komt samen in de
mediane middelijn (ligamentum vesicae medianum)
Craniaal naar de buikholte:
Baarmoeder splits op in 2 baarmoederhoornen
Van de zijwand opgehangen, elk apart
Naar de blaas alles gaan omgeven
, MANNELIJK:
- Peritoneum zal dorsaal in de middenlijn het rectum omgeven
- Daaronder: 2 ductus deferentes (=zaadleiders) = 2 afvoerbuizen die van de testis komen en
richting prostaat gaan en via penis weg kan
- Daaronder: urineblaas
Hoe zal het peritoneum dat omgeven?
Stuk tss ductus deferentes plica genitalis (genitale plooi)
Blaas zijdelinks ophangen (ligamentum vesicae laterale) + komt samen in de
mediane middelijn (ligamentum vesicae medianum)
4 afgescheiden compartinenten
Fossa pararectalis Ruimte tussen rectum & dak van bekkenholte
Excavatio rectogenitalis Ruimte tussen rectum & baarmoeder OF plica genitalis
Excavatio vesicogenitalis Ruimte tussen baarmoeder OF plica genitalis & blaas
Excavatio pubovesicalis Ruimte tussen blaad & bekkenbodem (os pubis)
Voormagen herkauwers
Voormagencomplex = proventriculus
herkauwers: 4 magen
Onderscheiden door inwendige structuren
o Netmaag
o Pens
o Boekmaag
o Lebmaag
Functioneel worden nekmaag en pens w als 1 geheel gezien
neemt volledige linker zijde (flank) van de buik in
