Van Diagnostiek naar Behandeling 2 –
hoorcolleges
Hoorcollege 1.
N=1 studie in de context van de cognitieve gedragstherapie
- Vertrouwt van nature op psychologische wetenschap
- Evidentie voor de werkzaamheid (empirische resultaten)
- Eclectisch: ze omarmen ook andere therapieën, bijv. bij trauma is EMDR de eerste
keuze m.b.t. behandeling
Naar evidence-based behandeling: dodo bird verdict
- Paul Rosenzweig (1936) verwees naar het Dodo Bird Verdict uit Alice in Wonderland:
“Everybody has won and must have prices” Iedere therapie doet wel iets, lijkt
behulpzaam voor cliënten.
- Vroege meta-analyses een rommeltje
- Latere robustere meta-analyses: CGT is dikwijls toegevoegd effectief in vergelijking
met andere psychologische behandelingen CGT is veel onderzoek naar gedaan,
veel evidentie
De gouden standaard voor effectiviteit
Hoe slaan we de brug van de evidentie van de behandeling naar de praktijk met cliënten?
Gerandomiseerde Klinische Studie (RCT)
Dit steken we in vanuit de nadelen.
- Beperkte externe validiteit: resultaten die uit een RCT komen zijn niet direct van
toepassing op een cliënt die je zo voor je hebt
- Dit heeft onder andere te maken met strikte in- en exclusiecriteria. Zoals bepaalde
diagnoses die iemand moet hebben om deel te nemen aan het onderzoek. In de
praktijk heeft niet iedereen een diagnose
- Dit heeft ook te maken met de omstandigheden waaronder de RT is uitgevoerd. Deze
zijn vaak niet representatief voor de praktijk (efficacy vs effectiveness)
- Situatiespecifiek
- Precieze DSM classificatie
, - Leggen geen causale verbanden bloot: omdat we niet een hele grote groep cliënten
kunnen verzamelen die bijv. allemaal geadopteerd zijn of andere specifieke
kenmerken
We weten uiteindelijk ook niet veel over hoe het werkt en waarom het werkt.
Artikel canvas
Je hoeft alleen te weten wat op de slides staat van dit artikel.
Veel onderzoekers weten dit niet, maar er zijn een aantal criteria voor effectiviteit.
Criteria voor effectiviteit.
Empirically Supported Treatments (EST)
I. At least two good between group design experiments demonstrating efficacy in one
or more of the following ways:
o A. Superior (statistically significantly so) to pill or psychological placebo or to
another treatment.
o B. Equivalent to an already established treatment in experiments with
adequate sample sizes.
OR ...
II. A large series of single case design experiments (n >9) demonstrating efficacy.
These experiments must have:
o A. Used good experimental designs and
o B. Compared the intervention to another treatment as in IA.
FURTHER CRITERIA FOR BOTH I AND II:
III. Experiments must be conducted with treatment manuals.
IV. Characteristics of the client samples must be clearly specified.
V. Effects must have been demonstrated by at least two different investigators or
investigating teams.
Wanneer je dus te maken krijgt met een behandeling die nog niet onderzocht is voor de
doelgroep waaronder jouw specifieke unieke cliënt, dan kan je gebruik maken van deze
criteria. N=1 is ook een middel om de effectiviteit aan te tonen voor een specifieke
doelgroep.
N=1 onderzoek is onder te verdelen in:
- Case study n=1: meer beschrijvend
- Single subject study of single case experimental study: je controleert voor de
effectiviteit door te vergelijken met de periode voorafgaand aan de interventie.
Waarom N=1?
1. Methode om te gebruiken in klinische praktijk, wetenschap én onderwijs
2. De student of onderzoeker wordt een “true expert”
3. Gebruiken voor evidence-based practice: belang cliënt/ patiënt voorop
4. Voor nieuwe en veelbelovende behandelingen
5. Voor kleine klinische populaties
6. Voorziet in het onderzoeken van individuele veranderprocessen en dus het
onderliggende theoretische model
7. Het draagt bij aan de kwaliteit van de het werk van de therapeut
, 8. Vormt de brug tussen wetenschap en praktijk
9. Voorziet in aanpakken van klinische dilemma’s en de oplossing daarvan
10. Een aantal single subject studies is haalbaar en minder kostbaar
We hebben het narratief nodig: het unieke verhaal van de cliënt en de context. In de sociale
wetenschap is dit een beetje ondergesneeuwd.
Alleen varen op de evidence kan betekenen dat de context vergeten wordt. Bij goede zorg
moet je je altijd afvragen wat goede zorg is voor deze unieke cliënt. Als je alleen maar naar
evidence-based kijkt, dan kan je niet goede zorg leveren.
Beweging: interpersonal medicine
Hierbij includeren ze wel de context.
Eigenschappen van de case study
Bosch & Prins (2017):
- N = 1 of de klinische gevalsbeschrijving
- Niet expliciete metingen
- “Subjectieve indrukken”
Cohen et al. (2014):
- Terminologie N = 1, case study, single case wordt door elkaar gebruikt: verwarrend!
- Uitgebreide kwalitatieve studie
- Over een persoon, groep, bedrijf, stad, land
- Unieke, descriptieve data en context
- Relatie tussen huidige status casus en het verleden
- Theorievorming, levendige voorbeelden, bv zeldzame medische aandoeningen
koppelen aan psychologische factoren
Veel misverstanden over validiteit n = 1
N=1 is beschrijvend
Eigenschappen van single case research
Cohen, 2014: case study en single case research delen de focus op de individuele unit van
analyse lees dit artikel
Doel: beschrijven functionele relaties tussen een door de onderzoeker gecontroleerde
onafhankelijke variabele (de behandeling) en de afhankelijke variabele (het gedrag)
- Focus op individu (unit)
- De casus fungeert als eigen controle
- Baseline fase versus de interventiefase eigen casus dient als controle.
- Data voor de uitkomst variabele worden continue en herhaaldelijk verzameld binnen
en tussen verschillende niveaus van de onafhankelijke variabele
- Data moeten stabiel zijn hier kan je niet altijd mee uit de voeten in de praktijk.
Bijv. huilbaby’s kan je niet zeggen laten we kijken of er over 10 dagen effect is
- Resultaten moeten repliceerbaar zijn tussen cases, condities, settings of andere
variabelen
Het is belangrijk de relatie te beschrijven tussen de context en het gedrag?
In artikel wordt beschreven waarom het belangrijk is om tijd in te roosteren in je onderzoek.
, Case-based time series
- Beantwoordt Gordon Pauls iconische vraag: ‘‘What treatment, by whom, is most
effective for this individual with that specific problem, and under which set of
circumstances?’’
- Waarbij tijd essentieel is in het waarnemen van de muziek van de verandering
Skinner en tijd
Om echt te begrijpen hoe verandering zich ontvouwt moeten we de tijd herhaaldelijk meten
en ook de conditie.
De typische RDT: twee of drie geïsoleerde waarnemingen momentopname
Terugkeren naar tijd om tot een antwoord te komen: een single-case time-series studie als
een film van verandering over de tijd.
N = 1: juist geen momentopname. Het gaat over de verandering over tijd door de herhaalde
metingen
N=1 geeft dus een beschrijving van de cliënt, context en behandeling. Maar ook zit er een
kwantitatief gedeelte in
hoorcolleges
Hoorcollege 1.
N=1 studie in de context van de cognitieve gedragstherapie
- Vertrouwt van nature op psychologische wetenschap
- Evidentie voor de werkzaamheid (empirische resultaten)
- Eclectisch: ze omarmen ook andere therapieën, bijv. bij trauma is EMDR de eerste
keuze m.b.t. behandeling
Naar evidence-based behandeling: dodo bird verdict
- Paul Rosenzweig (1936) verwees naar het Dodo Bird Verdict uit Alice in Wonderland:
“Everybody has won and must have prices” Iedere therapie doet wel iets, lijkt
behulpzaam voor cliënten.
- Vroege meta-analyses een rommeltje
- Latere robustere meta-analyses: CGT is dikwijls toegevoegd effectief in vergelijking
met andere psychologische behandelingen CGT is veel onderzoek naar gedaan,
veel evidentie
De gouden standaard voor effectiviteit
Hoe slaan we de brug van de evidentie van de behandeling naar de praktijk met cliënten?
Gerandomiseerde Klinische Studie (RCT)
Dit steken we in vanuit de nadelen.
- Beperkte externe validiteit: resultaten die uit een RCT komen zijn niet direct van
toepassing op een cliënt die je zo voor je hebt
- Dit heeft onder andere te maken met strikte in- en exclusiecriteria. Zoals bepaalde
diagnoses die iemand moet hebben om deel te nemen aan het onderzoek. In de
praktijk heeft niet iedereen een diagnose
- Dit heeft ook te maken met de omstandigheden waaronder de RT is uitgevoerd. Deze
zijn vaak niet representatief voor de praktijk (efficacy vs effectiveness)
- Situatiespecifiek
- Precieze DSM classificatie
, - Leggen geen causale verbanden bloot: omdat we niet een hele grote groep cliënten
kunnen verzamelen die bijv. allemaal geadopteerd zijn of andere specifieke
kenmerken
We weten uiteindelijk ook niet veel over hoe het werkt en waarom het werkt.
Artikel canvas
Je hoeft alleen te weten wat op de slides staat van dit artikel.
Veel onderzoekers weten dit niet, maar er zijn een aantal criteria voor effectiviteit.
Criteria voor effectiviteit.
Empirically Supported Treatments (EST)
I. At least two good between group design experiments demonstrating efficacy in one
or more of the following ways:
o A. Superior (statistically significantly so) to pill or psychological placebo or to
another treatment.
o B. Equivalent to an already established treatment in experiments with
adequate sample sizes.
OR ...
II. A large series of single case design experiments (n >9) demonstrating efficacy.
These experiments must have:
o A. Used good experimental designs and
o B. Compared the intervention to another treatment as in IA.
FURTHER CRITERIA FOR BOTH I AND II:
III. Experiments must be conducted with treatment manuals.
IV. Characteristics of the client samples must be clearly specified.
V. Effects must have been demonstrated by at least two different investigators or
investigating teams.
Wanneer je dus te maken krijgt met een behandeling die nog niet onderzocht is voor de
doelgroep waaronder jouw specifieke unieke cliënt, dan kan je gebruik maken van deze
criteria. N=1 is ook een middel om de effectiviteit aan te tonen voor een specifieke
doelgroep.
N=1 onderzoek is onder te verdelen in:
- Case study n=1: meer beschrijvend
- Single subject study of single case experimental study: je controleert voor de
effectiviteit door te vergelijken met de periode voorafgaand aan de interventie.
Waarom N=1?
1. Methode om te gebruiken in klinische praktijk, wetenschap én onderwijs
2. De student of onderzoeker wordt een “true expert”
3. Gebruiken voor evidence-based practice: belang cliënt/ patiënt voorop
4. Voor nieuwe en veelbelovende behandelingen
5. Voor kleine klinische populaties
6. Voorziet in het onderzoeken van individuele veranderprocessen en dus het
onderliggende theoretische model
7. Het draagt bij aan de kwaliteit van de het werk van de therapeut
, 8. Vormt de brug tussen wetenschap en praktijk
9. Voorziet in aanpakken van klinische dilemma’s en de oplossing daarvan
10. Een aantal single subject studies is haalbaar en minder kostbaar
We hebben het narratief nodig: het unieke verhaal van de cliënt en de context. In de sociale
wetenschap is dit een beetje ondergesneeuwd.
Alleen varen op de evidence kan betekenen dat de context vergeten wordt. Bij goede zorg
moet je je altijd afvragen wat goede zorg is voor deze unieke cliënt. Als je alleen maar naar
evidence-based kijkt, dan kan je niet goede zorg leveren.
Beweging: interpersonal medicine
Hierbij includeren ze wel de context.
Eigenschappen van de case study
Bosch & Prins (2017):
- N = 1 of de klinische gevalsbeschrijving
- Niet expliciete metingen
- “Subjectieve indrukken”
Cohen et al. (2014):
- Terminologie N = 1, case study, single case wordt door elkaar gebruikt: verwarrend!
- Uitgebreide kwalitatieve studie
- Over een persoon, groep, bedrijf, stad, land
- Unieke, descriptieve data en context
- Relatie tussen huidige status casus en het verleden
- Theorievorming, levendige voorbeelden, bv zeldzame medische aandoeningen
koppelen aan psychologische factoren
Veel misverstanden over validiteit n = 1
N=1 is beschrijvend
Eigenschappen van single case research
Cohen, 2014: case study en single case research delen de focus op de individuele unit van
analyse lees dit artikel
Doel: beschrijven functionele relaties tussen een door de onderzoeker gecontroleerde
onafhankelijke variabele (de behandeling) en de afhankelijke variabele (het gedrag)
- Focus op individu (unit)
- De casus fungeert als eigen controle
- Baseline fase versus de interventiefase eigen casus dient als controle.
- Data voor de uitkomst variabele worden continue en herhaaldelijk verzameld binnen
en tussen verschillende niveaus van de onafhankelijke variabele
- Data moeten stabiel zijn hier kan je niet altijd mee uit de voeten in de praktijk.
Bijv. huilbaby’s kan je niet zeggen laten we kijken of er over 10 dagen effect is
- Resultaten moeten repliceerbaar zijn tussen cases, condities, settings of andere
variabelen
Het is belangrijk de relatie te beschrijven tussen de context en het gedrag?
In artikel wordt beschreven waarom het belangrijk is om tijd in te roosteren in je onderzoek.
, Case-based time series
- Beantwoordt Gordon Pauls iconische vraag: ‘‘What treatment, by whom, is most
effective for this individual with that specific problem, and under which set of
circumstances?’’
- Waarbij tijd essentieel is in het waarnemen van de muziek van de verandering
Skinner en tijd
Om echt te begrijpen hoe verandering zich ontvouwt moeten we de tijd herhaaldelijk meten
en ook de conditie.
De typische RDT: twee of drie geïsoleerde waarnemingen momentopname
Terugkeren naar tijd om tot een antwoord te komen: een single-case time-series studie als
een film van verandering over de tijd.
N = 1: juist geen momentopname. Het gaat over de verandering over tijd door de herhaalde
metingen
N=1 geeft dus een beschrijving van de cliënt, context en behandeling. Maar ook zit er een
kwantitatief gedeelte in
