Introduction to Research methods in the social and behavioral sciences
Hoofdstuk 7
Experiment: onderzoeker verandert/manipuleert een variabele (onafhankelijke) om te zien of dit
verandering in gedrag oproept → enige opzet die toestaat om causale verbanden te trekken.
Kenmerken:
- Manipuleren van ten minste een onafhankelijke variabele
- Vergelijkbare participanten
- Alle andere variabele onder controle houden en hetzelfde zijn
Manipuleren van ten minste een onafhankelijke variabele
- 1 onafhankelijke variabele
- Twee condities ofwel, twee levels → kunnen kwantitatief of kwalitatief zijn
- Multilevel: één onafhankelijke maar meer dan twee levels
Onafhankelijke variabele Twee level Multi level
Type van therapie Cognitieve therapie Geen therapie
Psychodynamische therapie Psychodynamische therapie
Cognitieve therapie
Gedragstherapie
Typen onafhankelijke variabelen:
1. Omgeving manipulaties: experimentele aanpassing in onderzoek setting
2. Instructie manipulaties: onafhankelijke variabele varieert door instructies die participanten
ontvangen
3. Invasieve manipulaties: fysieke veranderingen creëren in het lichaam van de participant door
fysieke stimulatie
Experimentele groep: ontvangen van de onafhankelijke variabele
Controle groep: niet ontvangen van de onafhankelijke variabele → basis niveau van gedrag zien
zonder toepassing van onafhankelijke variabele
Pilot test: voorafgaand aan het onderzoek, het onderzoek laten testen door een aantal participanten
- Doel: zijn de verschillen in de condities van de onafhankelijke variabele verschillend genoeg?
Manipulatie check: vraag/vragen om te beslissen of de onafhankelijke variabele succesvol
gemanipuleerd is
Onafhankelijke variabele en subject variabelen
- Subject/participant variabele: karaktereigenschappen van participanten
- Afhankelijke variabele: respons gemeten in een onderzoek, uitkomst → kan beïnvloed
worden door de verwachting van de onderzoeker. Observaties, zelfrapportage metingen of
fysiologische metingen.
Vergelijkbare participanten: hoe?
1. Simple random assignment: gelijke kans op het plaatsten van een participant in een groep.
2. Matched random design: verhogen gelijkheid in de experimentele groepen. Vaak een pre-
test meting zodat de scores op die meting relevant zijn voor het experiment.
3. Repeated measure design:
- Between subjects: verschillen in gedrag tussen verschillende groepen participanten.
- Within subjects: verschillen in gedrag in verschillende omstandigheden binnen één groep
participanten.
Within subjects
- Voordelen
, ➔ Power is hoog omdat alle participanten hetzelfde zijn
➔ Minder participanten nodig waardoor er meer data per conditie wordt opgehaald
- Nadelen:
1. Order-effecten: als alle participanten dezelfde volgorde van de condities krijgen, weten
we nog niks wat het effect is.
➔ Practice effect: prestatieverbetering door ervaring met de taak
➔ Fatigue effect: achteruitgang van prestaties door moeheid of ongemotiveerdheid door
herhaling van een taak
➔ Carryover effect: antwoorden in een condities zijn beïnvloedbaar door wat er vooraf ging
➔ Sensitization: exposure leidt tot extreme gevoeligheid en bewustzijn voor de variabele
die gemanipuleerd is
Oplossing 1: counterbalancing: participanten worden in verschillende volgorde blootgesteld aan de
onafhankelijke variabele
Oplossing 2: Latin square: elke conditie komt
gelijk voor in elke positie. Helpt om de order
effect onder controle te houden
Hoofdstuk 8. Experimenteel design
One way design: één onafhankelijke variabele is gemanipuleerd
1. Twee groep experimenteel design: twee condities/levels van de onafhankelijke variabele
2. Vergelijken van participanten respons in één experimentele conditie met deze in de andere
conditie
3. Randomized groep design, matched-subject design en repeated measures design
Elke van deze 3 designs kan een post-test only of pretest-posttest design zijn, afhankelijk van de
vereisten van een experiment
Post-test only: afhankelijke variabele wordt gemeten NA een manipulatie
- Manipulatie → meting
Pretest-posttest design: meten van afhankelijke variabele VOOR en NA manipulatie
- Meting → manipulatie → meting
- Om te zien of er effecten van de onafhankelijke variabele zijn op de scores van afhankelijke
variabele van pretest naar protest
- Voordelen pretest-posttest:
➔ Participanten in de experimentele conditie verschillen niet van elkaar aan het begin van
het experiment
➔ Er kan worden gezien hoeveel de onafhankelijke variabele gedrag heeft veranderd
➔ Meer power: eerder effecten van de onafhankelijke dan post-test only
- Nadelen pretest-posttest
➔ Pretest sensitization: gevoeligheid voor de onafhankelijke variabele
Factorial design: twee of meer onafhankelijke variabelen worden gemanipuleerd
- Met factoren als onafhankelijke variabelen
- Onderzoeken van individuele en gecombineerde effecten van twee of meer onafhankelijke
variabelen (factoren) binnen één experiment
- Two-way factorial design, three-way factorial design,
four-way factorial design etc.
Hoofdstuk 7
Experiment: onderzoeker verandert/manipuleert een variabele (onafhankelijke) om te zien of dit
verandering in gedrag oproept → enige opzet die toestaat om causale verbanden te trekken.
Kenmerken:
- Manipuleren van ten minste een onafhankelijke variabele
- Vergelijkbare participanten
- Alle andere variabele onder controle houden en hetzelfde zijn
Manipuleren van ten minste een onafhankelijke variabele
- 1 onafhankelijke variabele
- Twee condities ofwel, twee levels → kunnen kwantitatief of kwalitatief zijn
- Multilevel: één onafhankelijke maar meer dan twee levels
Onafhankelijke variabele Twee level Multi level
Type van therapie Cognitieve therapie Geen therapie
Psychodynamische therapie Psychodynamische therapie
Cognitieve therapie
Gedragstherapie
Typen onafhankelijke variabelen:
1. Omgeving manipulaties: experimentele aanpassing in onderzoek setting
2. Instructie manipulaties: onafhankelijke variabele varieert door instructies die participanten
ontvangen
3. Invasieve manipulaties: fysieke veranderingen creëren in het lichaam van de participant door
fysieke stimulatie
Experimentele groep: ontvangen van de onafhankelijke variabele
Controle groep: niet ontvangen van de onafhankelijke variabele → basis niveau van gedrag zien
zonder toepassing van onafhankelijke variabele
Pilot test: voorafgaand aan het onderzoek, het onderzoek laten testen door een aantal participanten
- Doel: zijn de verschillen in de condities van de onafhankelijke variabele verschillend genoeg?
Manipulatie check: vraag/vragen om te beslissen of de onafhankelijke variabele succesvol
gemanipuleerd is
Onafhankelijke variabele en subject variabelen
- Subject/participant variabele: karaktereigenschappen van participanten
- Afhankelijke variabele: respons gemeten in een onderzoek, uitkomst → kan beïnvloed
worden door de verwachting van de onderzoeker. Observaties, zelfrapportage metingen of
fysiologische metingen.
Vergelijkbare participanten: hoe?
1. Simple random assignment: gelijke kans op het plaatsten van een participant in een groep.
2. Matched random design: verhogen gelijkheid in de experimentele groepen. Vaak een pre-
test meting zodat de scores op die meting relevant zijn voor het experiment.
3. Repeated measure design:
- Between subjects: verschillen in gedrag tussen verschillende groepen participanten.
- Within subjects: verschillen in gedrag in verschillende omstandigheden binnen één groep
participanten.
Within subjects
- Voordelen
, ➔ Power is hoog omdat alle participanten hetzelfde zijn
➔ Minder participanten nodig waardoor er meer data per conditie wordt opgehaald
- Nadelen:
1. Order-effecten: als alle participanten dezelfde volgorde van de condities krijgen, weten
we nog niks wat het effect is.
➔ Practice effect: prestatieverbetering door ervaring met de taak
➔ Fatigue effect: achteruitgang van prestaties door moeheid of ongemotiveerdheid door
herhaling van een taak
➔ Carryover effect: antwoorden in een condities zijn beïnvloedbaar door wat er vooraf ging
➔ Sensitization: exposure leidt tot extreme gevoeligheid en bewustzijn voor de variabele
die gemanipuleerd is
Oplossing 1: counterbalancing: participanten worden in verschillende volgorde blootgesteld aan de
onafhankelijke variabele
Oplossing 2: Latin square: elke conditie komt
gelijk voor in elke positie. Helpt om de order
effect onder controle te houden
Hoofdstuk 8. Experimenteel design
One way design: één onafhankelijke variabele is gemanipuleerd
1. Twee groep experimenteel design: twee condities/levels van de onafhankelijke variabele
2. Vergelijken van participanten respons in één experimentele conditie met deze in de andere
conditie
3. Randomized groep design, matched-subject design en repeated measures design
Elke van deze 3 designs kan een post-test only of pretest-posttest design zijn, afhankelijk van de
vereisten van een experiment
Post-test only: afhankelijke variabele wordt gemeten NA een manipulatie
- Manipulatie → meting
Pretest-posttest design: meten van afhankelijke variabele VOOR en NA manipulatie
- Meting → manipulatie → meting
- Om te zien of er effecten van de onafhankelijke variabele zijn op de scores van afhankelijke
variabele van pretest naar protest
- Voordelen pretest-posttest:
➔ Participanten in de experimentele conditie verschillen niet van elkaar aan het begin van
het experiment
➔ Er kan worden gezien hoeveel de onafhankelijke variabele gedrag heeft veranderd
➔ Meer power: eerder effecten van de onafhankelijke dan post-test only
- Nadelen pretest-posttest
➔ Pretest sensitization: gevoeligheid voor de onafhankelijke variabele
Factorial design: twee of meer onafhankelijke variabelen worden gemanipuleerd
- Met factoren als onafhankelijke variabelen
- Onderzoeken van individuele en gecombineerde effecten van twee of meer onafhankelijke
variabelen (factoren) binnen één experiment
- Two-way factorial design, three-way factorial design,
four-way factorial design etc.
