Hoorcollege samenvatting
Hoorcollege 1
Filosofie Wetenschapsfilosofie
Logica speelt een belangerijke rol Speciale tak van de filosofie: analyseert de
onderzoeksmethoden die worden gebruikt in
Filo= liefde
de wetenschappen en hoe kennis te
sofia = wijsheid rechtvaardigen is.
→ liefde voor wijsheid Vragen in de cursus:
Maar ook: verduidelijken van concepten en Wat is kennis?
definitieren waar we het over hebben
Wat is wetenschap
Metatheorie: Theorie achter de theorieën van
Wat is het verschil tussen feit en mythe
com wetenschap
Filosofische achtergrond voor het bestuderen
van com wetenschap en haar methode
Het huidige probleem met feiten
Voorbeeld: Flat earth society, mensen geloven niet meer in Vaccinatie → Mensen vertrouwen
de wetenschap niet meer
Feiten staan ter discussie vandaag de dag
Waarom is het belangrijk om de feiten te weten
Om keuzes te maken
Om beslissingen te nemen
Om beleid te maken
Om onderscheid te kunnen maken tussen wat waar is en wat niet
Waar kijken we meestal naar voor feiten
Hoorcollege samenvatting 1
, Wetenschap: natuur- en sociale wetenschappen
Wetenschap als kroonjuweel van het menselijk denkvermogen → dit is de openingszin van
het boek
De verworvenheden van wetenschap: feiten en toepassingen
→ Wetenschap heeft voor heel veel vooruitgang gezorgd
Twee filosofische posities ten opzichte van wetenschap
Niet iedereen is ervan overtuigd dat de verworvenheden van wetenschap goed zijn
Scepticisme = de opvatting dat we niets zeker kunnen weten
Wetenschap geeft geen zekerheid, het is gelijk aan andere vormen van kennis wetenschap is
een geloof
Onze geest is een gebroken spiegel want je geest vervormt alles
Key words: kennis en feiten zijn sociale constructies, relativisme (alles is relatief)
Postmodernisme = post (na) modernisme, pluralistisch denken
Belangrijkste ideeën
Geen objectiviteit, onzekerheid, kennis = onderdrukkende macht, wetenschap is een ideologie
Filosofisch Voltairiaans Wetenschappelijk Dogmatisch Nihilistisch
Twijfel aan Twijfel aan Alle kennis/ Twijfel aan alle Kennis is
de de insituties bewijs kennis; kennis is altijd
mogelijkheid benaderen met altijd onmogelijk onmogelijk
Niet alleen
van kennis een goede twijfel en daarom
formele dogma =
→ hier heeft totdat de waarde moeten we
instituties, doctrine,
het boek het ervan bewezen is ook niet
maar in het onweerlegbaar
over → kritisch handelen
bijzonder waar
denken
traditionele → alles is
over/binnen de → een vaststaand
en religieuze betekenisloos
wetenschap beeld wat niet
overtuigingen en zinloos
veranderd kan
en waarden Peer review
worden
systeem
Hoorcollege samenvatting 2
, Toets van de
kritiek
Dogmatisch/ nihilistisch scepticisme in de samenleving RADICALE VORMEN
Een radicale interpretatie van het filosofisch scepticisme in als een uitslaande brand
geworden
Scepticisme in de filosofie heeft de sceptische krachten in de samenleving ontketend → Flat
earth, anti vaxers
Filosofisch scepticisme
Als familie ruzie onder filosofen tussen scientisme en scapticisme van alle tijden
In de wetensc hap zou een carnaval van methodes moeten worden toegestaan
Scientisme
Wetenschap is verreweg superieur aan alle andere poging om kennis te borgen:
Wetenschappelijke wetten bieden zekerheid
→ wetenschap biedt wetten om dingen te verklaren
Onze geest is een perfecte spiegel van de werkelijkheid
wetenschap is de enige methode om zekere kennis te verkrijgen
Key words: Feiten, zekere kennis, absolute, waarheid, één wetenschappelijke rationaliteit
(“science worship)
Geassocieerd met: Hoog modernisme = modern denken: rationeel redeneren, zelf denken
Belangrijkste ideeën: Wetenschap is de enige methode om zekere kennis te verkrijgen,
wetenschap gaat over alles (geen grenzen)
conclusie
Twee tegengestelde filosofische posities tov wetenschap:
Scientism (wetenschap produceert absolute zekerheid) en sceptiscisme (wetenschap
produceert geen zekerheid en we moeten twijfelen aan de mogelijkheid van kennis)
Beide posities kloppen niet/niet haalbaar voor sociale wetenschappen zoals
communicatiewetenschap
We zoeken een positie tussen scepticisme en sciëntisme
Doorlopend historisch debat, centraal thema in de geschiedenis van de wetenschapsfilosofie
(overal in het boek).
Hoorcollege samenvatting 3
, Feyerabend???
Hoe onderzoeken we de wereld?
Mensen zijn onderzoekende wezens: nieuwsgierigheid defineert het menselijke bewustzijn
Observaties geven ons bewijzen voor onze verklaringen
Wat voor soort onderzoeksstijlen hebben we?
Two basale ondezoeksstijlen
Naief onderzoek De wetenschappelijke methode
Individue Groep → wat kunnen we allemaal aannemen
Niet-geformaaliseerde, niet systematische en Zeer hoog geformaliseerde, systematische en
niet-gecontroleerde vorm van het verzamelen gecontroleerde vormen van onderzoek,
en samenvatten vaan informatie tot naieve bewust vaan observaties en redeneringen zijn
theorieen foutgevoelig → hier is de wetenschap zich
bewust van
Ook bekend als:
Wetenschap verschuift de locatie van de
common sense: wat we in het dagelijks
waarheid van individuen naar groepen, door
leven doen
een aantal regels in te stellen die kunnen
Pre-modern denken: religieus denken, rekenen op wederzijdse instemming.
geloof in een gegeven waarheid door bv
Ook bekend als:
god
De wetenschappelijke methode
Niet-geavanceerde: (sophisticated)
manieren van kennis van de werkelijkheid Modern denken
(fixed beliefs)
Analytisch-empirische benadering →
empirische cyclus
Methode van kennen:
vasthoudendheid (tenacity): Wat Associaties:
algemeen als waar wordt gezien. Je stapt
Verschuiving naar kritisch-analytisch
niet van je eigen standpunten af. Inflexibel
onderzoek doen vergeleken met naïef
authoriteit: mensen met hoge status onderzoek
spreken de waarheid
Interne overtuigingen horen ondersteund
redelijke mens → samen logisch te worden met extern bewijs
beredeneren hoe iets in elkaar zit (waarnemingen)
Methodologisch strak, modelmatig
Associaties
Vooroordelen, overtuigingen, populaire Slogan:
scepticisme, sommige vormen van
Waarheid is een objectieve werkelijkheid
postmodernisme, mythes
‘buiten de mens’, onze ideeën veranderen de
realiteit niet
Hoorcollege samenvatting 4
Hoorcollege 1
Filosofie Wetenschapsfilosofie
Logica speelt een belangerijke rol Speciale tak van de filosofie: analyseert de
onderzoeksmethoden die worden gebruikt in
Filo= liefde
de wetenschappen en hoe kennis te
sofia = wijsheid rechtvaardigen is.
→ liefde voor wijsheid Vragen in de cursus:
Maar ook: verduidelijken van concepten en Wat is kennis?
definitieren waar we het over hebben
Wat is wetenschap
Metatheorie: Theorie achter de theorieën van
Wat is het verschil tussen feit en mythe
com wetenschap
Filosofische achtergrond voor het bestuderen
van com wetenschap en haar methode
Het huidige probleem met feiten
Voorbeeld: Flat earth society, mensen geloven niet meer in Vaccinatie → Mensen vertrouwen
de wetenschap niet meer
Feiten staan ter discussie vandaag de dag
Waarom is het belangrijk om de feiten te weten
Om keuzes te maken
Om beslissingen te nemen
Om beleid te maken
Om onderscheid te kunnen maken tussen wat waar is en wat niet
Waar kijken we meestal naar voor feiten
Hoorcollege samenvatting 1
, Wetenschap: natuur- en sociale wetenschappen
Wetenschap als kroonjuweel van het menselijk denkvermogen → dit is de openingszin van
het boek
De verworvenheden van wetenschap: feiten en toepassingen
→ Wetenschap heeft voor heel veel vooruitgang gezorgd
Twee filosofische posities ten opzichte van wetenschap
Niet iedereen is ervan overtuigd dat de verworvenheden van wetenschap goed zijn
Scepticisme = de opvatting dat we niets zeker kunnen weten
Wetenschap geeft geen zekerheid, het is gelijk aan andere vormen van kennis wetenschap is
een geloof
Onze geest is een gebroken spiegel want je geest vervormt alles
Key words: kennis en feiten zijn sociale constructies, relativisme (alles is relatief)
Postmodernisme = post (na) modernisme, pluralistisch denken
Belangrijkste ideeën
Geen objectiviteit, onzekerheid, kennis = onderdrukkende macht, wetenschap is een ideologie
Filosofisch Voltairiaans Wetenschappelijk Dogmatisch Nihilistisch
Twijfel aan Twijfel aan Alle kennis/ Twijfel aan alle Kennis is
de de insituties bewijs kennis; kennis is altijd
mogelijkheid benaderen met altijd onmogelijk onmogelijk
Niet alleen
van kennis een goede twijfel en daarom
formele dogma =
→ hier heeft totdat de waarde moeten we
instituties, doctrine,
het boek het ervan bewezen is ook niet
maar in het onweerlegbaar
over → kritisch handelen
bijzonder waar
denken
traditionele → alles is
over/binnen de → een vaststaand
en religieuze betekenisloos
wetenschap beeld wat niet
overtuigingen en zinloos
veranderd kan
en waarden Peer review
worden
systeem
Hoorcollege samenvatting 2
, Toets van de
kritiek
Dogmatisch/ nihilistisch scepticisme in de samenleving RADICALE VORMEN
Een radicale interpretatie van het filosofisch scepticisme in als een uitslaande brand
geworden
Scepticisme in de filosofie heeft de sceptische krachten in de samenleving ontketend → Flat
earth, anti vaxers
Filosofisch scepticisme
Als familie ruzie onder filosofen tussen scientisme en scapticisme van alle tijden
In de wetensc hap zou een carnaval van methodes moeten worden toegestaan
Scientisme
Wetenschap is verreweg superieur aan alle andere poging om kennis te borgen:
Wetenschappelijke wetten bieden zekerheid
→ wetenschap biedt wetten om dingen te verklaren
Onze geest is een perfecte spiegel van de werkelijkheid
wetenschap is de enige methode om zekere kennis te verkrijgen
Key words: Feiten, zekere kennis, absolute, waarheid, één wetenschappelijke rationaliteit
(“science worship)
Geassocieerd met: Hoog modernisme = modern denken: rationeel redeneren, zelf denken
Belangrijkste ideeën: Wetenschap is de enige methode om zekere kennis te verkrijgen,
wetenschap gaat over alles (geen grenzen)
conclusie
Twee tegengestelde filosofische posities tov wetenschap:
Scientism (wetenschap produceert absolute zekerheid) en sceptiscisme (wetenschap
produceert geen zekerheid en we moeten twijfelen aan de mogelijkheid van kennis)
Beide posities kloppen niet/niet haalbaar voor sociale wetenschappen zoals
communicatiewetenschap
We zoeken een positie tussen scepticisme en sciëntisme
Doorlopend historisch debat, centraal thema in de geschiedenis van de wetenschapsfilosofie
(overal in het boek).
Hoorcollege samenvatting 3
, Feyerabend???
Hoe onderzoeken we de wereld?
Mensen zijn onderzoekende wezens: nieuwsgierigheid defineert het menselijke bewustzijn
Observaties geven ons bewijzen voor onze verklaringen
Wat voor soort onderzoeksstijlen hebben we?
Two basale ondezoeksstijlen
Naief onderzoek De wetenschappelijke methode
Individue Groep → wat kunnen we allemaal aannemen
Niet-geformaaliseerde, niet systematische en Zeer hoog geformaliseerde, systematische en
niet-gecontroleerde vorm van het verzamelen gecontroleerde vormen van onderzoek,
en samenvatten vaan informatie tot naieve bewust vaan observaties en redeneringen zijn
theorieen foutgevoelig → hier is de wetenschap zich
bewust van
Ook bekend als:
Wetenschap verschuift de locatie van de
common sense: wat we in het dagelijks
waarheid van individuen naar groepen, door
leven doen
een aantal regels in te stellen die kunnen
Pre-modern denken: religieus denken, rekenen op wederzijdse instemming.
geloof in een gegeven waarheid door bv
Ook bekend als:
god
De wetenschappelijke methode
Niet-geavanceerde: (sophisticated)
manieren van kennis van de werkelijkheid Modern denken
(fixed beliefs)
Analytisch-empirische benadering →
empirische cyclus
Methode van kennen:
vasthoudendheid (tenacity): Wat Associaties:
algemeen als waar wordt gezien. Je stapt
Verschuiving naar kritisch-analytisch
niet van je eigen standpunten af. Inflexibel
onderzoek doen vergeleken met naïef
authoriteit: mensen met hoge status onderzoek
spreken de waarheid
Interne overtuigingen horen ondersteund
redelijke mens → samen logisch te worden met extern bewijs
beredeneren hoe iets in elkaar zit (waarnemingen)
Methodologisch strak, modelmatig
Associaties
Vooroordelen, overtuigingen, populaire Slogan:
scepticisme, sommige vormen van
Waarheid is een objectieve werkelijkheid
postmodernisme, mythes
‘buiten de mens’, onze ideeën veranderen de
realiteit niet
Hoorcollege samenvatting 4
