Samenvatting Hoofdstuk.2: Het Skelet
Topografie:
Topografie is in de geneeskunde de plaatsaanduiding.
Voorbeeld: anatomische houding: Hierbij staat het lichaam rechtop met het
aangezicht naar voren gericht en de voeten iets gespreid. De armen hangen langs
het lichaam met e handpalmen naar voren.
De meeste gebruikte statische richtingsaanduidingen zijn:
- Ventraal= aan de buikzijde (anterior)
Bijv. de luchtpijp ligt ventraal t.o.v. wervelkolom
- Dorsaal= aan de rugzijde (posterior)
Bijv. de wervelkolom ligt dorsaal t.o.v. het strottenhoofd
- Mediaal= naar het midden toe
Bijv. de luchtpijp ligt mediaal t.o.v. de longen
- Lateraal= zijdelings opzij
Bijv. de longen liggen lateraal van het hart
- Craniaal= aan de kant van de schedel (superior)
Bijv. het borstbeen ligt craniaal t.o.v. het bekken
- Caudaal= aan de kant van het staartbeen (inferior)
Bijv. de knieschijf ligt caudaal t.o.v. schouderblad
Bij de armen en de benen worden de volgende termen gebruikt:
- Proximaal= dicht bij de romp, dicht bij de oorsprong
Bijv.de schouder ligt proximaal t.o.v. de elle boog
- Distaal= ver van de romp, naar het eind toe
Bijv. de polis ligt distaal t.o.v. de elle boog
Algemene inleiding skelet
Het skelet heeft de volgende functies:
Het geeft stevigheid aan het lichaam
Het beschermt de organen zoals hersenen hart en ogen
Het is een aanhechtingsplaats van de pezen van de skeletspieren
Het biedt bewegingsmogelijkheden
In het rode beenmerg van de platte beenderen worden bloedcellen gevormd.
Passieve bewegingsapparaat= wordt gevormd door de beenderen van het skelet met
de gewrichten
Actieve bewegingsapparaat= wordt gevormd door de skeletspieren
Dankzij het actieve bewegingsapparaat kan het passieve bewegingsapparaat
bewegen.
Kraakbeen
Het kraakbeen bestaat uit twee samenstellende delen:
1. Kraakbeencellen
2. Tussencelstof
De tussencelstof bevat geen kalkzouten maar een taaie elastische massa. Daarom is
kraakbeen niet zo hard als bot maar stevig en elastisch.
Kraakbeen bezit vrijwel geen stofwisseling en wordt gevoed door omringende
bindweefsel.
, Afhankelijk van de aard van de vezels die in de tussencelstof liggen, onderscheidt
men met 3 typen kraakbeen:
- Hyalien kraakbeen: treft men vooral aan als bekleding van de
gewrichtsvlakken op de botuiteinden. Het vormt een zeer glad glijvlak
- Elastisch kraakbeen: geeft o.a. vorm aan de oorschelp en de neus
(neusvleugels en tussenschot), bevat veel elastische vezels die aan het
weefsel een grote buigzaamheid en elasticiteit verlenen
- Vezelig kraakbeen: men vindt dit type kraakbeen vooral op plaatsen waar
kraakbeen aan druk onderhevig is, zoals in de tussenwervelschijven en in de
knieschijven. Het weefsel heeft duidelijk een vezelige structuur
Bot
Bot heeft een intensieve stofwisseling:
- Osteoclasten: beenweefsel afbrekende cellen
- Osteoblasten: beenweefsel opbouwende cellen
Het beenweefsel bestaat uit osteocyten tussen deze cellen bevindt zich een
lijmachtige tussencelstof waarin kalkzouten zijn afgezet deze geven het bot
stevigheid
Bij de indeling van beenderen naar hun vorm zijn 3 soorten te onderscheiden:
1. Pijpbeenderen
Bestaat uit de diafyse( het lange middenstuk rood of geel beenmerg) en
epifyse met daartussen de epifysaire schijven (groeischijven)
Op oudere leeftijd neemt het gele beenmerg toe. Pijpbeenderen groeien
vooral in de lengte (humerus en fermur)
2. Platte beenderen
Deze zijn lang en plat en zijn geheel of gedeeltelijk gevuld met rood
beenmerg. De rode kleur wordt veroorzaakt door de bloedvormende cellen.
Groei van deze beenderen vindt meestal plaats in twee richtingen:
voorbeelden: scapula, costa en het sternum
3. Onregelmatige beenderen
Ook deze bevatten uitsluitend rood beenmerg. Hun groei is mogelijk in drie
richtingen
Voorbeelden: carpalia en vertebrae
Periost = beenvlies, omsluit het gehele beenstuk.
Via het periost zitten veel botvormende cellen osteoblasten zorgen voor de groei in
de breedte.
Het zijn ook osteoblasten die bij een beenbreuk zorgen voor aanmaak van nieuw bot
Bij de dwarsdoorsnede van een bot kan met het perios (de schors) en de spongiosa
onderscheiden
Het bot kan zich op twee manieren ontwikkelen:
1. Botvorming vanuit kraakbeen (enchodrale botvorming) indirecte botvorming
Voorbeeld: lengtegroei van pijpbeenderen vanuit de epifysaire schijven
2. Botvorming vanuit periost (desmale botvorming directe botvorming vanuit het
beenvlies
Voorbeeld: diktegroei van pijpbeenderen, vorming van de schedelbeenderen
en breukgenezing (callusvorming)
Topografie:
Topografie is in de geneeskunde de plaatsaanduiding.
Voorbeeld: anatomische houding: Hierbij staat het lichaam rechtop met het
aangezicht naar voren gericht en de voeten iets gespreid. De armen hangen langs
het lichaam met e handpalmen naar voren.
De meeste gebruikte statische richtingsaanduidingen zijn:
- Ventraal= aan de buikzijde (anterior)
Bijv. de luchtpijp ligt ventraal t.o.v. wervelkolom
- Dorsaal= aan de rugzijde (posterior)
Bijv. de wervelkolom ligt dorsaal t.o.v. het strottenhoofd
- Mediaal= naar het midden toe
Bijv. de luchtpijp ligt mediaal t.o.v. de longen
- Lateraal= zijdelings opzij
Bijv. de longen liggen lateraal van het hart
- Craniaal= aan de kant van de schedel (superior)
Bijv. het borstbeen ligt craniaal t.o.v. het bekken
- Caudaal= aan de kant van het staartbeen (inferior)
Bijv. de knieschijf ligt caudaal t.o.v. schouderblad
Bij de armen en de benen worden de volgende termen gebruikt:
- Proximaal= dicht bij de romp, dicht bij de oorsprong
Bijv.de schouder ligt proximaal t.o.v. de elle boog
- Distaal= ver van de romp, naar het eind toe
Bijv. de polis ligt distaal t.o.v. de elle boog
Algemene inleiding skelet
Het skelet heeft de volgende functies:
Het geeft stevigheid aan het lichaam
Het beschermt de organen zoals hersenen hart en ogen
Het is een aanhechtingsplaats van de pezen van de skeletspieren
Het biedt bewegingsmogelijkheden
In het rode beenmerg van de platte beenderen worden bloedcellen gevormd.
Passieve bewegingsapparaat= wordt gevormd door de beenderen van het skelet met
de gewrichten
Actieve bewegingsapparaat= wordt gevormd door de skeletspieren
Dankzij het actieve bewegingsapparaat kan het passieve bewegingsapparaat
bewegen.
Kraakbeen
Het kraakbeen bestaat uit twee samenstellende delen:
1. Kraakbeencellen
2. Tussencelstof
De tussencelstof bevat geen kalkzouten maar een taaie elastische massa. Daarom is
kraakbeen niet zo hard als bot maar stevig en elastisch.
Kraakbeen bezit vrijwel geen stofwisseling en wordt gevoed door omringende
bindweefsel.
, Afhankelijk van de aard van de vezels die in de tussencelstof liggen, onderscheidt
men met 3 typen kraakbeen:
- Hyalien kraakbeen: treft men vooral aan als bekleding van de
gewrichtsvlakken op de botuiteinden. Het vormt een zeer glad glijvlak
- Elastisch kraakbeen: geeft o.a. vorm aan de oorschelp en de neus
(neusvleugels en tussenschot), bevat veel elastische vezels die aan het
weefsel een grote buigzaamheid en elasticiteit verlenen
- Vezelig kraakbeen: men vindt dit type kraakbeen vooral op plaatsen waar
kraakbeen aan druk onderhevig is, zoals in de tussenwervelschijven en in de
knieschijven. Het weefsel heeft duidelijk een vezelige structuur
Bot
Bot heeft een intensieve stofwisseling:
- Osteoclasten: beenweefsel afbrekende cellen
- Osteoblasten: beenweefsel opbouwende cellen
Het beenweefsel bestaat uit osteocyten tussen deze cellen bevindt zich een
lijmachtige tussencelstof waarin kalkzouten zijn afgezet deze geven het bot
stevigheid
Bij de indeling van beenderen naar hun vorm zijn 3 soorten te onderscheiden:
1. Pijpbeenderen
Bestaat uit de diafyse( het lange middenstuk rood of geel beenmerg) en
epifyse met daartussen de epifysaire schijven (groeischijven)
Op oudere leeftijd neemt het gele beenmerg toe. Pijpbeenderen groeien
vooral in de lengte (humerus en fermur)
2. Platte beenderen
Deze zijn lang en plat en zijn geheel of gedeeltelijk gevuld met rood
beenmerg. De rode kleur wordt veroorzaakt door de bloedvormende cellen.
Groei van deze beenderen vindt meestal plaats in twee richtingen:
voorbeelden: scapula, costa en het sternum
3. Onregelmatige beenderen
Ook deze bevatten uitsluitend rood beenmerg. Hun groei is mogelijk in drie
richtingen
Voorbeelden: carpalia en vertebrae
Periost = beenvlies, omsluit het gehele beenstuk.
Via het periost zitten veel botvormende cellen osteoblasten zorgen voor de groei in
de breedte.
Het zijn ook osteoblasten die bij een beenbreuk zorgen voor aanmaak van nieuw bot
Bij de dwarsdoorsnede van een bot kan met het perios (de schors) en de spongiosa
onderscheiden
Het bot kan zich op twee manieren ontwikkelen:
1. Botvorming vanuit kraakbeen (enchodrale botvorming) indirecte botvorming
Voorbeeld: lengtegroei van pijpbeenderen vanuit de epifysaire schijven
2. Botvorming vanuit periost (desmale botvorming directe botvorming vanuit het
beenvlies
Voorbeeld: diktegroei van pijpbeenderen, vorming van de schedelbeenderen
en breukgenezing (callusvorming)
