De ruines van de bourgeoisie: van Crystal Palace tot
Christopher Dresser (1851-1880)
0. Inleiding
· Ontwikkeling productiekrachten vernietigde de droombeelden van vorige eeuw
· Architectuur als ingenieursconstructie => constructievormen bevrijd van kunst
=> fotogra sche weergave van de natuur
· Reclame= fantasie & ctie vatbaar maken door montage
· Elk tijdperk streeft al dromend naar een ontwaken
· Wareneconomie= we gaan de monumenten van de bourgeoisie zien als ruïnes, nog voor ze
zijn vervallen
1. Industrialisatie
Crystal Palace, 1851 – Joseph Paxton
• 1 januari 1950, Londen: Koninklijke Commissie -> grote tentoonstelling organiseren
• Prijsvraag architecturaal ontwerp
• Joseph Paxton -> specialist in serrebouw -> ontwerpt Crystal Palace
• Zeer groot gebouw-> weerspiegelde macht & kracht v industrie => symbool industriële
revolutie!!
• Eerste paleis waar geïndustrialiseerde gebruiksvoorwerpen getoond werden
• Architectonische typologie -> Glas & ijzer
=> wereldwijd overgenomen vr overdekte markten, warenhuizen, …
• Scharnierpunt publiek spektakel: samenbrengen, ordenen en tentoonstellen dagdagelijkse
gebruiksvoorwerpen & voorstellen v shopping als vorm van publiek vermaak en toerisme
• voyeur= laat zich entertainen en verleiden tijdens een wandeling tussen nieuwe producten
• Tentoonstelling in crystal palace is keerpunt in productie van decoratieve objecten
• 19e eeuw
• Gekenmerkt dr neostijlen
• Algemene consensus over te weinig zorg aan vormgeving bij nieuwe industriële producten
(ontst door wereldtentoonstelling)
• Kwantiteit > kwaliteit
fi fi
, • 2e helft 19e eeuw
• Binnen avant-garde: zoeken naar beter evenwicht tss economisch rendement & ‘goede
smaak’
• 2 richtingen ingeslagen
1. Arts & crafts beweging: traditie en ambacht
2. Voorlopers moderne beweging: industrie en esthetica verbinden
• Ijzer
-> eerst gebruikt vr spoorwegen
-> vr eerst in archi gesch: kunstmatig bouwmateriaal
-> Gebruik in bouwwerken die dienstdoen als doorgangsruimte
• Shopping
• Arcade of passage = winkelstraten die gebouwd worden tussen bestaande winkelstraten
met daar een glazen koepel op -> overdekte winkelstraten als een begin van de shopping
-> nog steeds symbool voor winkelcentra -> Gent, Bxl, …
-> kleine winkels aan beide zijden
-> symbool begin consumentencultuur!
• Door industrialisatie zal winkelen een andere ervaring met zich meebrengen -> op nieuwe
manier voorgesteld aan publiek
• Veilig shoppen -> men werd afgezet aan de ene kant vd straat en terug opgehaald aan
andere kant van de straat.
• Crystal Palace: passage concept uitgebreid tot gigantisch glazen consumenten tempel =>
basis vd shopping-mall
Christopher Dresser (1851-1880)
0. Inleiding
· Ontwikkeling productiekrachten vernietigde de droombeelden van vorige eeuw
· Architectuur als ingenieursconstructie => constructievormen bevrijd van kunst
=> fotogra sche weergave van de natuur
· Reclame= fantasie & ctie vatbaar maken door montage
· Elk tijdperk streeft al dromend naar een ontwaken
· Wareneconomie= we gaan de monumenten van de bourgeoisie zien als ruïnes, nog voor ze
zijn vervallen
1. Industrialisatie
Crystal Palace, 1851 – Joseph Paxton
• 1 januari 1950, Londen: Koninklijke Commissie -> grote tentoonstelling organiseren
• Prijsvraag architecturaal ontwerp
• Joseph Paxton -> specialist in serrebouw -> ontwerpt Crystal Palace
• Zeer groot gebouw-> weerspiegelde macht & kracht v industrie => symbool industriële
revolutie!!
• Eerste paleis waar geïndustrialiseerde gebruiksvoorwerpen getoond werden
• Architectonische typologie -> Glas & ijzer
=> wereldwijd overgenomen vr overdekte markten, warenhuizen, …
• Scharnierpunt publiek spektakel: samenbrengen, ordenen en tentoonstellen dagdagelijkse
gebruiksvoorwerpen & voorstellen v shopping als vorm van publiek vermaak en toerisme
• voyeur= laat zich entertainen en verleiden tijdens een wandeling tussen nieuwe producten
• Tentoonstelling in crystal palace is keerpunt in productie van decoratieve objecten
• 19e eeuw
• Gekenmerkt dr neostijlen
• Algemene consensus over te weinig zorg aan vormgeving bij nieuwe industriële producten
(ontst door wereldtentoonstelling)
• Kwantiteit > kwaliteit
fi fi
, • 2e helft 19e eeuw
• Binnen avant-garde: zoeken naar beter evenwicht tss economisch rendement & ‘goede
smaak’
• 2 richtingen ingeslagen
1. Arts & crafts beweging: traditie en ambacht
2. Voorlopers moderne beweging: industrie en esthetica verbinden
• Ijzer
-> eerst gebruikt vr spoorwegen
-> vr eerst in archi gesch: kunstmatig bouwmateriaal
-> Gebruik in bouwwerken die dienstdoen als doorgangsruimte
• Shopping
• Arcade of passage = winkelstraten die gebouwd worden tussen bestaande winkelstraten
met daar een glazen koepel op -> overdekte winkelstraten als een begin van de shopping
-> nog steeds symbool voor winkelcentra -> Gent, Bxl, …
-> kleine winkels aan beide zijden
-> symbool begin consumentencultuur!
• Door industrialisatie zal winkelen een andere ervaring met zich meebrengen -> op nieuwe
manier voorgesteld aan publiek
• Veilig shoppen -> men werd afgezet aan de ene kant vd straat en terug opgehaald aan
andere kant van de straat.
• Crystal Palace: passage concept uitgebreid tot gigantisch glazen consumenten tempel =>
basis vd shopping-mall
