Tentamensamenvatting
Rechtshandeling
& Overeenkomst
Master: specialisatie Staats- en bestuursrecht
,Inhoud
BIJEENKOMST 1: BEGINSELEN VAN CONTRACTENRECHT EN UITLEG..................3
1.1 Beginselen van het contractenrecht ....................................................................................... 3
1.1.1 Totstandkoming van een overeenkomst........................................................................................3
1.1.2 De vorm van een overeenkomst......................................................................................................3
1.1.3 De inhoud van een overeenkomst..................................................................................................3
1.1.4 Strijd met de wet, goede zeden of openbare orde.......................................................................3
1.2 Uitleg van overeenkomsten..................................................................................................... 4
1.2.1 Manieren om de inhoud van een overeenkomst uit te leggen..................................................4
1.2.2 Aanvulling door de wet, de gewoonte en de redelijkheid en billijkheid....................................5
1.2.3 Aanvullende en beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid...................................6
1.3 Onvoorziene omstandigheden................................................................................................ 7
1.4 Een Entire agreement clausule................................................................................................ 8
BIJEENKOMST 2: ALGEMENE VOORWAARDEN..............................................................9
2.1 Stappenplan: Beroep op algemene voorwaarden mogelijk?................................................9
2.1.1 Ambtshalve toetsing?......................................................................................................................11
2.2 Confl icterende algemene voorwaarden (For Farmers/Doens) ...........................................11
BIJEENKOMST 3: DWALING EN (NON) CONFORMITEIT..............................................13
3.1 Dwaling.................................................................................................................................... 13
3.2 Conformiteit............................................................................................................................ 15
3.2.1 Bewijslast...........................................................................................................................................15
3.2.2 Structuur van conformiteit.............................................................................................................15
BIJEENKOMST 4: EXONERATIEBEDING EN DERDEN...................................................17
4.1 Stappenplan: Exoneratiebeding in tweepartijenverhouding ‘............................................17
4.2 Stappenplan: Derdenwerking van exonratiebedingen.......................................................17
4.3 Aansprakelijkheid voor ondergeschikten............................................................................ 19
4.4 Onrechtmatige daad............................................................................................................... 21
BIJEENKOMST 5: WANPRESTATIE....................................................................................... 22
5.1 Stappenplan: wanprestatie.................................................................................................... 22
1
,BIJEENKOMST 6A: WIJZIGING EN BEËINDIGING...........................................................27
6a.1 Ontbinding van overeenkomsten ex art. 6:265 BW...........................................................27
6a.2 Opzeggen van een overeenkomst ....................................................................................... 28
6A.3 Sprake van wettelijke ontbinding of contractuele beëindiging? .....................................28
6a.3.1 Verschil tussen wettelijke ontbinding en contractuele beëindiging......................................29
BIJEENKOMST 6B. ONVOORZIENE OMSTANDIGHEDEN...........................................30
2
, Bijeenkomst 1: Beginselen van Contractenrecht en uitleg
1.1 Beginselen van het contractenrecht
1.1.1 Totstandkoming van een overeenkomst
Ingevolge art. 6:213 (1) BW is een overeenkomst een meerzijdige rechtshandeling waarbij een of
meer partijen jegens een of meer anderen een verbintenis aangaat.
Nu een overeenkomst een meerzijdige rechtshandeling is, dient het aan de voorwaarden voor
een rechtshandeling te voldoen, deze zijn te vinden in art. 3:33 BW. Er dient (i) Sprake te zijn van
een op een rechtsgevolg gerichte wil die (ii) zich door een verklaring heeft aanvaard. Deze
verklaringen zijn een aanbod en aanvaarding, hierdoor komt een overeenkomst tot stand, aldus
art. 6:217 BW.
1.1.2 De vorm van een overeenkomst
Binnen het contractenrecht geldt het zogeheten consensualisme, oftewel de vormvrijheid.
Ingevolge art. 3:37 (1) BW is een wilsovereenstemming in beginsel niet gebonden aan een
vormvereiste, wilsovereenstemming kan derhalve in iedere vorm geschieden. Soms stelt de wet
wel vormvereisten, deze gevallen vormen dan ook de wettelijke uitzonderingen op het beginsel
van consensualisme.
1.1.3 De inhoud van een overeenkomst
Binnen het contractenrecht geldt het beginsel van contractsvrijheid. Partijen staat vrij om de
inhoud van het contract te bepalen en met wij zij contracten aangaan. Deze vrijheid is echter niet
onbeperkt. Ingevolge art. 3:40 BW mogen partijen geen overeenkomst sluiten die in strijd is met
dwingend recht, goede zeden of openbare orde.
1.1.4 Strijd met de wet, goede zeden of openbare orde
In strijd met de wet ex art. 3:40 (2) BW
Ingevolge het bovengenoemde artikel is een overeenkomt in strijd met een dwingende
wetsbepaling in beginsel nietig. Indien de bepaling uitsluitend strekt tot één van de partijen, dan
is de meerzijdige rechtshandeling vernietigbaar.
Dwingende wetsbepaling. In beginsel slechts Nederlandse WIFZ tenzij de bevoegdheid tot
een dwingendrechtelijke regel aan het lagere orgaan is gedelegeerd.
Inhoud of strekking in strijd met de wet. Vaak is niet het sluiten van een overeenkomst
verboden in de wet maar wel een handeling waartoe de overeenkomst een partij verplicht, een
dergelijke overeenkomst wordt dan gezien als een door de wet verboden overeenkomst.
Hetzelfde geldt voor een overeenkomst die een partij niet expliciet verplicht tot het verrichten
van een verboden handeling maar nakoming slechts mogelijk is door in strijd te handelen met
een dwingende wetsbepaling.
Nietig of vernietigbaarheid. Indien de wetsbepaling er slechts toe strekt om één partij te
beschermen, dan is de overeenkomst vernietigbaar.
3
Rechtshandeling
& Overeenkomst
Master: specialisatie Staats- en bestuursrecht
,Inhoud
BIJEENKOMST 1: BEGINSELEN VAN CONTRACTENRECHT EN UITLEG..................3
1.1 Beginselen van het contractenrecht ....................................................................................... 3
1.1.1 Totstandkoming van een overeenkomst........................................................................................3
1.1.2 De vorm van een overeenkomst......................................................................................................3
1.1.3 De inhoud van een overeenkomst..................................................................................................3
1.1.4 Strijd met de wet, goede zeden of openbare orde.......................................................................3
1.2 Uitleg van overeenkomsten..................................................................................................... 4
1.2.1 Manieren om de inhoud van een overeenkomst uit te leggen..................................................4
1.2.2 Aanvulling door de wet, de gewoonte en de redelijkheid en billijkheid....................................5
1.2.3 Aanvullende en beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid...................................6
1.3 Onvoorziene omstandigheden................................................................................................ 7
1.4 Een Entire agreement clausule................................................................................................ 8
BIJEENKOMST 2: ALGEMENE VOORWAARDEN..............................................................9
2.1 Stappenplan: Beroep op algemene voorwaarden mogelijk?................................................9
2.1.1 Ambtshalve toetsing?......................................................................................................................11
2.2 Confl icterende algemene voorwaarden (For Farmers/Doens) ...........................................11
BIJEENKOMST 3: DWALING EN (NON) CONFORMITEIT..............................................13
3.1 Dwaling.................................................................................................................................... 13
3.2 Conformiteit............................................................................................................................ 15
3.2.1 Bewijslast...........................................................................................................................................15
3.2.2 Structuur van conformiteit.............................................................................................................15
BIJEENKOMST 4: EXONERATIEBEDING EN DERDEN...................................................17
4.1 Stappenplan: Exoneratiebeding in tweepartijenverhouding ‘............................................17
4.2 Stappenplan: Derdenwerking van exonratiebedingen.......................................................17
4.3 Aansprakelijkheid voor ondergeschikten............................................................................ 19
4.4 Onrechtmatige daad............................................................................................................... 21
BIJEENKOMST 5: WANPRESTATIE....................................................................................... 22
5.1 Stappenplan: wanprestatie.................................................................................................... 22
1
,BIJEENKOMST 6A: WIJZIGING EN BEËINDIGING...........................................................27
6a.1 Ontbinding van overeenkomsten ex art. 6:265 BW...........................................................27
6a.2 Opzeggen van een overeenkomst ....................................................................................... 28
6A.3 Sprake van wettelijke ontbinding of contractuele beëindiging? .....................................28
6a.3.1 Verschil tussen wettelijke ontbinding en contractuele beëindiging......................................29
BIJEENKOMST 6B. ONVOORZIENE OMSTANDIGHEDEN...........................................30
2
, Bijeenkomst 1: Beginselen van Contractenrecht en uitleg
1.1 Beginselen van het contractenrecht
1.1.1 Totstandkoming van een overeenkomst
Ingevolge art. 6:213 (1) BW is een overeenkomst een meerzijdige rechtshandeling waarbij een of
meer partijen jegens een of meer anderen een verbintenis aangaat.
Nu een overeenkomst een meerzijdige rechtshandeling is, dient het aan de voorwaarden voor
een rechtshandeling te voldoen, deze zijn te vinden in art. 3:33 BW. Er dient (i) Sprake te zijn van
een op een rechtsgevolg gerichte wil die (ii) zich door een verklaring heeft aanvaard. Deze
verklaringen zijn een aanbod en aanvaarding, hierdoor komt een overeenkomst tot stand, aldus
art. 6:217 BW.
1.1.2 De vorm van een overeenkomst
Binnen het contractenrecht geldt het zogeheten consensualisme, oftewel de vormvrijheid.
Ingevolge art. 3:37 (1) BW is een wilsovereenstemming in beginsel niet gebonden aan een
vormvereiste, wilsovereenstemming kan derhalve in iedere vorm geschieden. Soms stelt de wet
wel vormvereisten, deze gevallen vormen dan ook de wettelijke uitzonderingen op het beginsel
van consensualisme.
1.1.3 De inhoud van een overeenkomst
Binnen het contractenrecht geldt het beginsel van contractsvrijheid. Partijen staat vrij om de
inhoud van het contract te bepalen en met wij zij contracten aangaan. Deze vrijheid is echter niet
onbeperkt. Ingevolge art. 3:40 BW mogen partijen geen overeenkomst sluiten die in strijd is met
dwingend recht, goede zeden of openbare orde.
1.1.4 Strijd met de wet, goede zeden of openbare orde
In strijd met de wet ex art. 3:40 (2) BW
Ingevolge het bovengenoemde artikel is een overeenkomt in strijd met een dwingende
wetsbepaling in beginsel nietig. Indien de bepaling uitsluitend strekt tot één van de partijen, dan
is de meerzijdige rechtshandeling vernietigbaar.
Dwingende wetsbepaling. In beginsel slechts Nederlandse WIFZ tenzij de bevoegdheid tot
een dwingendrechtelijke regel aan het lagere orgaan is gedelegeerd.
Inhoud of strekking in strijd met de wet. Vaak is niet het sluiten van een overeenkomst
verboden in de wet maar wel een handeling waartoe de overeenkomst een partij verplicht, een
dergelijke overeenkomst wordt dan gezien als een door de wet verboden overeenkomst.
Hetzelfde geldt voor een overeenkomst die een partij niet expliciet verplicht tot het verrichten
van een verboden handeling maar nakoming slechts mogelijk is door in strijd te handelen met
een dwingende wetsbepaling.
Nietig of vernietigbaarheid. Indien de wetsbepaling er slechts toe strekt om één partij te
beschermen, dan is de overeenkomst vernietigbaar.
3
