STRAFPROCESRECHT
Inhoudsopgave
hoofdstuk 1: definitie en situering van het strafprocesrecht............................4
definitie........................................................................................................................... 4
doelstelling...................................................................................................................... 4
accusatoire en inquisitoire rechtspleging........................................................................4
wetboek van strafvordering: evolutie..............................................................................4
vorderingen die uit een misdrijf ontstaan........................................................5
strafvordering.................................................................................................................. 5
burgerlijke partij.............................................................................................................. 6
leden van federale kamers en gemeenschaps- en gewestraden.....................................7
prejudicieel geschil of prejudiciële vraag.........................................................................7
verval van de strafvordering........................................................................................... 7
straffen voor strafvorderingen......................................................................................... 9
hoofdstuk 2: opsporing en onderzoek van strafbare feiten.............................10
witte mars..................................................................................................................... 10
geïntegreerde politie..................................................................................................... 10
opsporingsambtenaren.................................................................................................. 12
politieambtenaren......................................................................................................... 12
comité p........................................................................................................................ 12
definitie opsporingsonderzoek.......................................................................................12
afsluiten van een opsporingsonderzoek........................................................................15
definitie gerechtelijk onderzoek....................................................................................19
onderscheid................................................................................................................... 19
onderzoeksrechter......................................................................................................... 19
onderzoeksrechter-om-raadkamer: “regeling rechtspleging”........................................19
regeling rechtspleging: afsluiten van het gerechtelijk onderzoek..................................20
hoofdstuk 3: het hof van assisen...................................................................24
zaak: emmy geboers..................................................................................................... 24
vrijheidberoving verdachte............................................................................................ 24
, vordering procureur des konings tot het overmaken van de stukken aan de procureur
generaal........................................................................................................................ 25
regeling rechtspleging op niveau van KI........................................................................25
bevoegdheid raadkamer & KI en rechter ten gronden...................................................25
akte van inbeschuldigingstelling...................................................................................25
procedure hof van assisen.............................................................................................26
voorzitter....................................................................................................................... 26
jury................................................................................................................................ 26
verloop......................................................................................................................... 27
algemene principes en fundamentele waarborgen........................................................28
de huiszoeking............................................................................................. 28
zoeking in privé woningen.............................................................................................28
zoekingen in plaatsen toegankelijk voor het publiek.....................................................30
zoeking in voertuigen.................................................................................................... 30
hoofdstuk 4: onderzoeksdaden.....................................................................30
PV: proces verbaal......................................................................................................... 30
verhoren........................................................................................................................ 31
aanstelling deskundige.................................................................................................. 32
informatica.................................................................................................................... 32
inbeslagname................................................................................................................ 32
telefonie........................................................................................................................ 33
direct afluisteren........................................................................................................... 34
fouillering (fouille) en onderzoek aan het lichaam.........................................................34
DNA-onderzoek............................................................................................................. 34
bom............................................................................................................................... 35
inkijkoperatie................................................................................................................. 37
onderscheppen post...................................................................................................... 37
inwinnen bankgegevens................................................................................................ 37
internetcontacten onder fictieve identiteit (digitale infiltratie)......................................37
tussenkomst partijen....................................................................................38
inzage dossier en afschrift............................................................................................. 38
verzoek tot bijkomende onderzoekshandeling..............................................................38
opheffing van een onderzoeksdaad...............................................................................38
burgerlijke partij en benadeelde partij...........................................................................38
hoofdstuk 5: aanhouding en arrestatie..........................................................38
2
, persoonlijke vrijheid...................................................................................................... 38
arrestatie....................................................................................................................... 38
aanhouding................................................................................................................... 40
procedure voor de raadkamer.......................................................................................42
raadkamer..................................................................................................................... 43
hoofdstuk 6: rechtspleging voor de vonnisgerechten.....................................43
algemene principes en fundamentele waarborgen........................................................44
eerlijk proces................................................................................................................. 44
onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter.....................................................44
openbaarheid................................................................................................................ 44
mondeling karakter....................................................................................................... 45
redelijke termijn............................................................................................................ 45
vonnisgerechten............................................................................................................ 45
verloop van de rechtspleging voor de strafrechtbanken...............................................46
bewijs............................................................................................................................ 47
vonnis en arrest............................................................................................................. 47
rechtsmiddelen.............................................................................................................. 48
strafuitvoering............................................................................................................... 49
3
, HOOFDSTUK 1: DEFINITIE EN SITUERING VAN HET
STRAFPROCESRECHT
DEFINITIE
- Strafrecht omvat
Strafrecht in de enge zin van het woord = materieel strafrecht
Welke handeling of onthouding maakt een misdrijf uit?
Welke straf wordt hiervoor opgelegd?
Strafwetboek
Strafprocesrecht = formele strafrecht
De manier waarop de overheid het strafrecht correct moet toepassen
Wetboek van strafvordering
DOELSTELLING
- Efficiëntie
- Waarborgen
- Beschermende functie
Vermijden van ongerechtvaardigd overheidsingrijpen
Toelating van overheidsoptreden = geen willekeur
ACCUSATOIRE EN INQUISITOIRE RECHTSPLEGING
- Accusatoir:
Mondeling
Openbaar
Tegensprekelijk
‘romeinse tijd’: Marcus Tullius Cicero (Romeinse redenaar, politicus, advocaat
en filosoof)
De rede van Cicero (moord op Sextus Roscius de oudere)
Vooral gebruikt in common-law landen zoals US en UK (partijen dienen zelf het
bewijs te verzamelen)
- Inquisitoir
Schriftelijk
Geheim
Niet-tegensprekelijk
Inquisitie: rechter is actief betrokken bij het onderzoek
Code Napoléon (1804): code penal (1867)
Strafprocesrecht = gemengd systeem
WETBOEK VAN STRAFVORDERING: EVOLUTIE
- Wet van 12 maart 1988: wet Franchimont (Dutroux)
Rechten van de verdachte, openbaarheid van onderzoek, inzage in dossier,
onderzoek door onderzoeksrechter (controle) en strengere regels voor
voorlopige hechtenis
Aanleiding: ondoordacht onderzoek, witte mars (eis voor verbetering
rechtssysteem)
- Herziening in 2011
4
Inhoudsopgave
hoofdstuk 1: definitie en situering van het strafprocesrecht............................4
definitie........................................................................................................................... 4
doelstelling...................................................................................................................... 4
accusatoire en inquisitoire rechtspleging........................................................................4
wetboek van strafvordering: evolutie..............................................................................4
vorderingen die uit een misdrijf ontstaan........................................................5
strafvordering.................................................................................................................. 5
burgerlijke partij.............................................................................................................. 6
leden van federale kamers en gemeenschaps- en gewestraden.....................................7
prejudicieel geschil of prejudiciële vraag.........................................................................7
verval van de strafvordering........................................................................................... 7
straffen voor strafvorderingen......................................................................................... 9
hoofdstuk 2: opsporing en onderzoek van strafbare feiten.............................10
witte mars..................................................................................................................... 10
geïntegreerde politie..................................................................................................... 10
opsporingsambtenaren.................................................................................................. 12
politieambtenaren......................................................................................................... 12
comité p........................................................................................................................ 12
definitie opsporingsonderzoek.......................................................................................12
afsluiten van een opsporingsonderzoek........................................................................15
definitie gerechtelijk onderzoek....................................................................................19
onderscheid................................................................................................................... 19
onderzoeksrechter......................................................................................................... 19
onderzoeksrechter-om-raadkamer: “regeling rechtspleging”........................................19
regeling rechtspleging: afsluiten van het gerechtelijk onderzoek..................................20
hoofdstuk 3: het hof van assisen...................................................................24
zaak: emmy geboers..................................................................................................... 24
vrijheidberoving verdachte............................................................................................ 24
, vordering procureur des konings tot het overmaken van de stukken aan de procureur
generaal........................................................................................................................ 25
regeling rechtspleging op niveau van KI........................................................................25
bevoegdheid raadkamer & KI en rechter ten gronden...................................................25
akte van inbeschuldigingstelling...................................................................................25
procedure hof van assisen.............................................................................................26
voorzitter....................................................................................................................... 26
jury................................................................................................................................ 26
verloop......................................................................................................................... 27
algemene principes en fundamentele waarborgen........................................................28
de huiszoeking............................................................................................. 28
zoeking in privé woningen.............................................................................................28
zoekingen in plaatsen toegankelijk voor het publiek.....................................................30
zoeking in voertuigen.................................................................................................... 30
hoofdstuk 4: onderzoeksdaden.....................................................................30
PV: proces verbaal......................................................................................................... 30
verhoren........................................................................................................................ 31
aanstelling deskundige.................................................................................................. 32
informatica.................................................................................................................... 32
inbeslagname................................................................................................................ 32
telefonie........................................................................................................................ 33
direct afluisteren........................................................................................................... 34
fouillering (fouille) en onderzoek aan het lichaam.........................................................34
DNA-onderzoek............................................................................................................. 34
bom............................................................................................................................... 35
inkijkoperatie................................................................................................................. 37
onderscheppen post...................................................................................................... 37
inwinnen bankgegevens................................................................................................ 37
internetcontacten onder fictieve identiteit (digitale infiltratie)......................................37
tussenkomst partijen....................................................................................38
inzage dossier en afschrift............................................................................................. 38
verzoek tot bijkomende onderzoekshandeling..............................................................38
opheffing van een onderzoeksdaad...............................................................................38
burgerlijke partij en benadeelde partij...........................................................................38
hoofdstuk 5: aanhouding en arrestatie..........................................................38
2
, persoonlijke vrijheid...................................................................................................... 38
arrestatie....................................................................................................................... 38
aanhouding................................................................................................................... 40
procedure voor de raadkamer.......................................................................................42
raadkamer..................................................................................................................... 43
hoofdstuk 6: rechtspleging voor de vonnisgerechten.....................................43
algemene principes en fundamentele waarborgen........................................................44
eerlijk proces................................................................................................................. 44
onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter.....................................................44
openbaarheid................................................................................................................ 44
mondeling karakter....................................................................................................... 45
redelijke termijn............................................................................................................ 45
vonnisgerechten............................................................................................................ 45
verloop van de rechtspleging voor de strafrechtbanken...............................................46
bewijs............................................................................................................................ 47
vonnis en arrest............................................................................................................. 47
rechtsmiddelen.............................................................................................................. 48
strafuitvoering............................................................................................................... 49
3
, HOOFDSTUK 1: DEFINITIE EN SITUERING VAN HET
STRAFPROCESRECHT
DEFINITIE
- Strafrecht omvat
Strafrecht in de enge zin van het woord = materieel strafrecht
Welke handeling of onthouding maakt een misdrijf uit?
Welke straf wordt hiervoor opgelegd?
Strafwetboek
Strafprocesrecht = formele strafrecht
De manier waarop de overheid het strafrecht correct moet toepassen
Wetboek van strafvordering
DOELSTELLING
- Efficiëntie
- Waarborgen
- Beschermende functie
Vermijden van ongerechtvaardigd overheidsingrijpen
Toelating van overheidsoptreden = geen willekeur
ACCUSATOIRE EN INQUISITOIRE RECHTSPLEGING
- Accusatoir:
Mondeling
Openbaar
Tegensprekelijk
‘romeinse tijd’: Marcus Tullius Cicero (Romeinse redenaar, politicus, advocaat
en filosoof)
De rede van Cicero (moord op Sextus Roscius de oudere)
Vooral gebruikt in common-law landen zoals US en UK (partijen dienen zelf het
bewijs te verzamelen)
- Inquisitoir
Schriftelijk
Geheim
Niet-tegensprekelijk
Inquisitie: rechter is actief betrokken bij het onderzoek
Code Napoléon (1804): code penal (1867)
Strafprocesrecht = gemengd systeem
WETBOEK VAN STRAFVORDERING: EVOLUTIE
- Wet van 12 maart 1988: wet Franchimont (Dutroux)
Rechten van de verdachte, openbaarheid van onderzoek, inzage in dossier,
onderzoek door onderzoeksrechter (controle) en strengere regels voor
voorlopige hechtenis
Aanleiding: ondoordacht onderzoek, witte mars (eis voor verbetering
rechtssysteem)
- Herziening in 2011
4
