SOCIALE ONGELIJKHEID HOORCOLLEGE 1
SOCIALE STRATIFICATIE
De ongelijke verdeling van waardebolle goederen in de samenleving
Componenten stratificatiesystemen:
- De manier waarop sommige goederen als waardevol worden gedefinieerd
- De manier waarop deze goederen over functies in de maatschappij worden
verdeeld
- De manier waarop mensen over deze functies owrden verdeeld
3 tradities:
- inkomen (economie)
- Klasse (sociologie)
- Sociaal economische status (sociologie)
Sociologen delzen grooepen in van laag naar hoog: op basis van beroep:
- Historisch marx arbeidsrelaties bepalend voor verhoudingen in de maatschappij
Waarom beroepen?
Methodologisch:
- Goed te meten ook retrospectief
- Zichtbaar in het sociale verkeer
Nadelen:
- Niet iedereen heeft een beroep
- Beroepen veranderen
- Beroep niet automatisch gerangschikt
Beroep naar status of klasse: beroepenlijst classificeren rangorde
Sociale klassenschema: indeling van beroepen in klein aantal groepen op basis an een
aantal objectieve kenmerken
Moderne klassenschemas meerdere groepen:
Egp klassenschema:
- Ontwikkeld door erikson goldthorpe portocarero
- Meerdere indelingsprincipes criteria
- Meest gebruikt schema
Schaalkenmerken van sociale klasse:
- Discreet
- Meerdimensionaal
- Objectief
Nadelen sociale klasse:
,Voordelen: herkenbare groepen
Nadelen: geen volledige rangorde, intern heterogeen, veel verschillende indelingen
mogelijk
SOCIAALECONOMISCHE STATUS (SES)
Achterliggende idee: gericht op kennis en geld als de aantrekkelijke goederen die een
beroep met zich meebrengt
Methode: gemiddele opleidingsniveau en inkomen van beoegenaren van een broep wordt
gemeten
International socio economic index of occupational status (isei)
- Ontwikkeld door ganzeboom, de graaf en treiman
- Internationaal vergelijkbaar
- Wordt in de meeste grote studies
Kenmerken:
- Continu
- Eendimensionaal
- Objectief
Voordelen: voorspelt vgoed voor veel te verklaren onderwerpen
Nadelen: interpretatie lastig
- Een score op basis van twee dimensies
- Geen inhoudelijke groepen
UITBREIDING: CULTUURELE EN ECONOMISCHE STATUSSCHAAL
Achterliggende idee
Er bestaat een culturele en economische elite, deels onafhankleijk van elkaar
- Kennis en vertrouwdheid met hogere cultuur onderwijs
- Kennis en vertrouwdheid met handel en economie
Methode:
Lijkt op sociaaleconomische status maar dimensies worden gescheiden
Schaalkenmerken:
- Continu
- Tweedimensionaal
- Objectieg
PRESTIGE
Aanzien van een beroep in de samenleving
Methode: mensen worden gevraagd een aantal beroepen te ordenen van laag
naar hoog (subjectief)
, Schaalkenmerken:
- Continu
- Eendimensionaal
- Subjectief
Voordeel:
- Grote overeenstemming beoordelaars
Nadelen:
- Meet het echt zoiets als aanzien inde samenleving
HOE MEET JE ONGELIJKHEID
Gini coefficient: waarde tussen 0 en 1 gelijk en ongelijk
Rationmaat
Verschil in mate:
- Verschillende databronnen
- Verschillende manieren om inkomen te bepalen
Oorzaken van inkomensongelijkheid:
Groeiende loonverschillen tussen:
- Technologische ontwikkelingen
- Liveralisering van finenciele markten
- Veranderingen beloningsstructuur
- Demografische verschuivingen in nederlnds --. Verzorgingsstaat moet nog
aanpassen
Groeiende vermogensklof door:
- Weinig bezit in de middenklasse door goede verzorgingsstaat
- Sterk gest3egen huizenprijsen
- Toegenomen mobiliteit van kapitaal
Consequenties van economische ongelijkheid
Sociale gevolgen: stresslagere levensverwachting gezondheidsproblemen minder sociale
mobiliteit
Politieke gevolgen: minder vertrouwenin instituties minder steun voor democraties
Economische gevolgen: negatief effect op economie
LES 2 16-2
Constructen: zijn niet direct waarneembaar (latent of abstract) eigenschappen,
kenmerken of verschijnselen
Constructen worden waarneembaar door observatie van meerdere indicatoren
SOCIALE STRATIFICATIE
De ongelijke verdeling van waardebolle goederen in de samenleving
Componenten stratificatiesystemen:
- De manier waarop sommige goederen als waardevol worden gedefinieerd
- De manier waarop deze goederen over functies in de maatschappij worden
verdeeld
- De manier waarop mensen over deze functies owrden verdeeld
3 tradities:
- inkomen (economie)
- Klasse (sociologie)
- Sociaal economische status (sociologie)
Sociologen delzen grooepen in van laag naar hoog: op basis van beroep:
- Historisch marx arbeidsrelaties bepalend voor verhoudingen in de maatschappij
Waarom beroepen?
Methodologisch:
- Goed te meten ook retrospectief
- Zichtbaar in het sociale verkeer
Nadelen:
- Niet iedereen heeft een beroep
- Beroepen veranderen
- Beroep niet automatisch gerangschikt
Beroep naar status of klasse: beroepenlijst classificeren rangorde
Sociale klassenschema: indeling van beroepen in klein aantal groepen op basis an een
aantal objectieve kenmerken
Moderne klassenschemas meerdere groepen:
Egp klassenschema:
- Ontwikkeld door erikson goldthorpe portocarero
- Meerdere indelingsprincipes criteria
- Meest gebruikt schema
Schaalkenmerken van sociale klasse:
- Discreet
- Meerdimensionaal
- Objectief
Nadelen sociale klasse:
,Voordelen: herkenbare groepen
Nadelen: geen volledige rangorde, intern heterogeen, veel verschillende indelingen
mogelijk
SOCIAALECONOMISCHE STATUS (SES)
Achterliggende idee: gericht op kennis en geld als de aantrekkelijke goederen die een
beroep met zich meebrengt
Methode: gemiddele opleidingsniveau en inkomen van beoegenaren van een broep wordt
gemeten
International socio economic index of occupational status (isei)
- Ontwikkeld door ganzeboom, de graaf en treiman
- Internationaal vergelijkbaar
- Wordt in de meeste grote studies
Kenmerken:
- Continu
- Eendimensionaal
- Objectief
Voordelen: voorspelt vgoed voor veel te verklaren onderwerpen
Nadelen: interpretatie lastig
- Een score op basis van twee dimensies
- Geen inhoudelijke groepen
UITBREIDING: CULTUURELE EN ECONOMISCHE STATUSSCHAAL
Achterliggende idee
Er bestaat een culturele en economische elite, deels onafhankleijk van elkaar
- Kennis en vertrouwdheid met hogere cultuur onderwijs
- Kennis en vertrouwdheid met handel en economie
Methode:
Lijkt op sociaaleconomische status maar dimensies worden gescheiden
Schaalkenmerken:
- Continu
- Tweedimensionaal
- Objectieg
PRESTIGE
Aanzien van een beroep in de samenleving
Methode: mensen worden gevraagd een aantal beroepen te ordenen van laag
naar hoog (subjectief)
, Schaalkenmerken:
- Continu
- Eendimensionaal
- Subjectief
Voordeel:
- Grote overeenstemming beoordelaars
Nadelen:
- Meet het echt zoiets als aanzien inde samenleving
HOE MEET JE ONGELIJKHEID
Gini coefficient: waarde tussen 0 en 1 gelijk en ongelijk
Rationmaat
Verschil in mate:
- Verschillende databronnen
- Verschillende manieren om inkomen te bepalen
Oorzaken van inkomensongelijkheid:
Groeiende loonverschillen tussen:
- Technologische ontwikkelingen
- Liveralisering van finenciele markten
- Veranderingen beloningsstructuur
- Demografische verschuivingen in nederlnds --. Verzorgingsstaat moet nog
aanpassen
Groeiende vermogensklof door:
- Weinig bezit in de middenklasse door goede verzorgingsstaat
- Sterk gest3egen huizenprijsen
- Toegenomen mobiliteit van kapitaal
Consequenties van economische ongelijkheid
Sociale gevolgen: stresslagere levensverwachting gezondheidsproblemen minder sociale
mobiliteit
Politieke gevolgen: minder vertrouwenin instituties minder steun voor democraties
Economische gevolgen: negatief effect op economie
LES 2 16-2
Constructen: zijn niet direct waarneembaar (latent of abstract) eigenschappen,
kenmerken of verschijnselen
Constructen worden waarneembaar door observatie van meerdere indicatoren