Inhoud
Economisch recht...................................................................................................................................3
Titel 1: Algemeen...................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1. Situering van het Handels-, economisch en ondernemingsrecht..................................3
1.1 Begrippen handelsrecht, economisch recht en ondernemingsrecht........................................3
1.2 Situering ten aanzien van andere rechtstakken.......................................................................6
1.3 Bronnen van het handels-en economisch recht.......................................................................6
1.4 Actoren binnen het handels- en economisch recht................................................................19
1.5 Economisch grondslagenrecht...............................................................................................34
Hoofdstuk 2. Basisregulering inzake economische activiteiten........................................................42
2.1. Starten van een economische activiteit................................................................................42
2.2 Basisregelen inzake economische transacties (Ondernemingstransacties)............................55
Vormloze ingebrekestelling (art. 5.231 BW).................................................................................60
Betalingsachterstand in handelstransacties (! Zeer belangrijk!)...................................................62
Invordering van onbetwiste geldschulden (IOS) in B2B context...................................................66
Gemeen recht: Schadevergoedingen en consumenten (B2C & C2C)...........................................67
Minnelijke invordering schulden consument...............................................................................68
Ondernemingsrechtbank.............................................................................................................72
Onbeslagbaarheid van de woning van de zelfstandige ondernemer............................................74
Titel 2. Handelscontracten...................................................................................................................75
Handelsdistributie............................................................................................................................75
Hoofdstuk 1. Handelsagentuur........................................................................................................76
1.1 Handelsagentuur - Definitie...................................................................................................76
1.2 Kenmerken van de handelsagentuur......................................................................................77
1.3 Vormvereisten........................................................................................................................80
1.5 Verbintenissen van de handelsagent......................................................................................80
1.6 Verbintenissen van de principaal...........................................................................................82
1.7 Vergoeding van de handelsagent (art X.7 – 15 WER).............................................................82
1.8 Einde van de handelsagentuurovereenkomst........................................................................86
1.9 Gevolgen van de beëindiging.................................................................................................88
Rechtspraak handelsagentuur......................................................................................................91
Hoofdstuk 2. Commissie..................................................................................................................96
2.1 Commissie - definitie..............................................................................................................97
2.2 Kenmerken van de commissie................................................................................................97
1.3 Precontractuele informatie in het kader van commerciële samenwerkingsovereenkomsten 98
1
, 1.4 Rechten en verplichtingen van de commissionair..................................................................98
1.5 Rechten en verplichtingen van de committent.......................................................................99
Het einde van het commissiecontract........................................................................................100
Hoofdstuk 3. Makelarij...................................................................................................................101
3.1 Makelaar - definitie..............................................................................................................101
3.2 Kenmerken van de makelaar................................................................................................102
3.3 Privaatrechtelijke kwalificatie van de makelaarsovereenkomst...........................................102
3.4 Verplichtingen van de partijen.............................................................................................103
Hoofdstuk 4. Verkoopconcessie.....................................................................................................104
4.1 Verkoopconcessie – definitie................................................................................................105
4.2 Kenmerken van de verkoopconcessie..................................................................................105
4.3 Precontractuele informatie in het kader van commerciële samenwerkingsovereenkomsten
...................................................................................................................................................106
4.4 Contractuele omkadering van de verkoopconcessie............................................................106
4.5 Eenzijdige beëindiging van de verkoopconcessie door de concessiegever...........................107
Rechtspraak Concessie...............................................................................................................109
Hoofdstuk 5. Franchising en de precontractuele informatieverplichtingen bij commerciële
samenwerkingsovereenkomsten...................................................................................................114
5.1 Situering...............................................................................................................................114
5.2 Franchising - definitie...........................................................................................................114
5.3 Kenmerken van de franchising.............................................................................................115
5.4 Voordelen van de franchising...............................................................................................116
5.5 Verplichtingen van de franchisegever..................................................................................116
5.6 Verplichtingen van de franchisenemer.................................................................................118
Titel 3. Marktpraktijken en consumentenbescherming.....................................................................119
Inleiding.....................................................................................................................................119
Hoofdstuk 1. Algemene definities..................................................................................................121
Hoofdstuk 2. Informatie van de markt...........................................................................................122
2.1 Algemene (precontractuele) informatieverplichting (art VI.2 WER).....................................122
2.2 Prijsaanduiding....................................................................................................................124
2.3 (Vergelijkende) reclame.......................................................................................................126
2.4 Prijspromoties (art VI.18 e.v. WER)......................................................................................129
Hoofdstuk 3. Verboden praktijken.................................................................................................131
3.1 Oneerlijke handelspraktijken jegens consumenten..............................................................131
3.2 Oneerlijke marktpraktijken jegens andere personen dan consumenten..............................136
Ongevraagde communicatie (art VI.110 WER)...........................................................................139
2
, Hoofdstuk 4. Overeenkomsten met consumenten (art VI.37 e.v. WER).........................................140
4.1 Algemene bepalingen..........................................................................................................140
4.2 Overeenkomsten op afstand (art I.8, 15° WER)....................................................................142
4.3 Buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten..............................................................148
4.6 Onrechtmatige bedingen.....................................................................................................150
Economisch recht
Titel 1: Algemeen
Hoofdstuk 1. Situering van het Handels-,
economisch en ondernemingsrecht
1.1 Begrippen handelsrecht, economisch recht en
ondernemingsrecht
Talrijke entiteiten met uiteenlopende regels nemen aan het economisch verkeer deel
Welke bijkomende/ afwijkende regelen van toepassing? Kijken naar gestelde gedrag +
aangenomen hoedanigheid onderneming, overheid of consument
o Bv. enkel ondernemingen onderworpen aan regelen v/h consumentenrecht en het
mededingingsrecht
o Bv. enkel consumenten kunnen zich beroepen op de bijzondere bescherming die door
consumentenrecht wordt geboden aan zwakkere partij
Grens tussen burgerlijk recht, consumentenrecht, vennootschapsrecht en economisch recht niet
steeds nauwkeurig af te lijnen.
Economisch recht omvat het “oude” handelsrecht (de vroegere benaming was handels- en
economisch recht)
o Regels van handelsrecht waren opgenomen in het Wetboek van Koophandel voor
transacties tussen handelaars
o “oude” handelsrecht ging over de rechtsregelen die van toepassing zijn op commerciële
verrichtingen en op handelaars.
Handelsrecht is met ingang van 1 november 2018 opgeheven (“Wet houdende hervorming van
het ondernemingsrecht” gestemd) → neem het met een korreltje zout, want regelen zijn grotendeels
overgenomen
o Opheffing van het begrip “handelaar” want dateerde van 19de eeuw en was niet meer
aangepast aan de moderne noden van de maatschappij waarin het diende te
functioneren
o Invoering van een nieuw algemeen “onderneming”sbegrip (is ruimer)
3
, Iedereen die handelaars was zal vandaag een onderneming zijn, maar niet
omgekeerd. Niet iedereen die vandaag een onderneming is zal vroeger als
handelaar gekwalificeerd kunnen worden
o Maar
Bijzondere overgangsregeling: Transacties tot en met 31 oktober 2018 vallen nog
onder het “oude” recht
Bv. contracten die werden gesloten tot en met 31 oktober 2018 moet je de oude
concepten toepassen
Heel wat regelen uit het “oude” handelsrecht werden behouden, maar worden
nu vastgeknoopt aan het begrip “onderneming”
dus deze Wet heeft niet geleid tot de afschaffing van de regelen die
klassiek tot het handelsrecht behoren
maar kunnen wel een ander toepassingsgebied hebben gekregen door
de opheffing v/h handelaarsbegrip en de vervanging door het
ondernemingsbegrip
Kennis handelaarsbegrip noodzakelijk om modernisering via
ondernemingsbegrip te begrijpen
Economisch recht omvat vandaag (minstens) 2 verschillende categorieën van regelen:
Het economisch recht (vroegere handelsrecht) bevat enerzijds regelen van privaatrecht die van
toepassing zijn op verrichtingen van ondernemingen en zijn erop gericht transacties tussen
ondernemingen soepel en efficiënt te laten verlopen
o Dus regels die ervoor zorgen dat handel op een eenvoudigere manier kan worden gedreven
o De tak van het gemeenrechtelijk privaatrecht die specifieke regelen behelsde van toepassing
op de handelaars
o In deze betekenis → aanvulling v/h burgerlijk recht
Het economisch recht omvat anderzijds de regelen van publiek en privaat recht die er specifiek toe
strekken de economische activiteit te organiseren met het oog op de verwezenlijking van een
economische ordening en een economisch sturingsbeleid
o Dus regels die bepalen wat ondernemingen moeten, niet mogen of wat toegelaten is in het
economisch verkeer, dus regels betreffende gebods- en verbodsbepalingen
Economisch recht omvat:
Regelen van privaatrecht gericht op efficiënt en soepel verkeer
o Bv. transacties kunnen worden bewezen met alle mogelijke bewijsmaterialen/ met
alle middelen van recht
= gereglementeerd bewijsstelsel
→ Manier om het handelsverkeer soepeler te laten verlopen
Betekent niet dat alle bewijsmiddelen eenzelfde waarde hebben!
o Bv. principe van de hoofdelijkheid (die geldt m.b.t. verbintenissen die door
ondernemingen worden aangegaan)
Bv. A en B gaan zich tav C verbinden tot een bepaalde schuld, ze gaan
namelijk een overeenkomst sluiten waarbij ze samen de verbintenis aangaan
om een bedrag van 5.000 euro te betalen aan C voor aankoop goederen
I/ burgerlijk recht → principe van schuldsplitsing
4
Economisch recht...................................................................................................................................3
Titel 1: Algemeen...................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1. Situering van het Handels-, economisch en ondernemingsrecht..................................3
1.1 Begrippen handelsrecht, economisch recht en ondernemingsrecht........................................3
1.2 Situering ten aanzien van andere rechtstakken.......................................................................6
1.3 Bronnen van het handels-en economisch recht.......................................................................6
1.4 Actoren binnen het handels- en economisch recht................................................................19
1.5 Economisch grondslagenrecht...............................................................................................34
Hoofdstuk 2. Basisregulering inzake economische activiteiten........................................................42
2.1. Starten van een economische activiteit................................................................................42
2.2 Basisregelen inzake economische transacties (Ondernemingstransacties)............................55
Vormloze ingebrekestelling (art. 5.231 BW).................................................................................60
Betalingsachterstand in handelstransacties (! Zeer belangrijk!)...................................................62
Invordering van onbetwiste geldschulden (IOS) in B2B context...................................................66
Gemeen recht: Schadevergoedingen en consumenten (B2C & C2C)...........................................67
Minnelijke invordering schulden consument...............................................................................68
Ondernemingsrechtbank.............................................................................................................72
Onbeslagbaarheid van de woning van de zelfstandige ondernemer............................................74
Titel 2. Handelscontracten...................................................................................................................75
Handelsdistributie............................................................................................................................75
Hoofdstuk 1. Handelsagentuur........................................................................................................76
1.1 Handelsagentuur - Definitie...................................................................................................76
1.2 Kenmerken van de handelsagentuur......................................................................................77
1.3 Vormvereisten........................................................................................................................80
1.5 Verbintenissen van de handelsagent......................................................................................80
1.6 Verbintenissen van de principaal...........................................................................................82
1.7 Vergoeding van de handelsagent (art X.7 – 15 WER).............................................................82
1.8 Einde van de handelsagentuurovereenkomst........................................................................86
1.9 Gevolgen van de beëindiging.................................................................................................88
Rechtspraak handelsagentuur......................................................................................................91
Hoofdstuk 2. Commissie..................................................................................................................96
2.1 Commissie - definitie..............................................................................................................97
2.2 Kenmerken van de commissie................................................................................................97
1.3 Precontractuele informatie in het kader van commerciële samenwerkingsovereenkomsten 98
1
, 1.4 Rechten en verplichtingen van de commissionair..................................................................98
1.5 Rechten en verplichtingen van de committent.......................................................................99
Het einde van het commissiecontract........................................................................................100
Hoofdstuk 3. Makelarij...................................................................................................................101
3.1 Makelaar - definitie..............................................................................................................101
3.2 Kenmerken van de makelaar................................................................................................102
3.3 Privaatrechtelijke kwalificatie van de makelaarsovereenkomst...........................................102
3.4 Verplichtingen van de partijen.............................................................................................103
Hoofdstuk 4. Verkoopconcessie.....................................................................................................104
4.1 Verkoopconcessie – definitie................................................................................................105
4.2 Kenmerken van de verkoopconcessie..................................................................................105
4.3 Precontractuele informatie in het kader van commerciële samenwerkingsovereenkomsten
...................................................................................................................................................106
4.4 Contractuele omkadering van de verkoopconcessie............................................................106
4.5 Eenzijdige beëindiging van de verkoopconcessie door de concessiegever...........................107
Rechtspraak Concessie...............................................................................................................109
Hoofdstuk 5. Franchising en de precontractuele informatieverplichtingen bij commerciële
samenwerkingsovereenkomsten...................................................................................................114
5.1 Situering...............................................................................................................................114
5.2 Franchising - definitie...........................................................................................................114
5.3 Kenmerken van de franchising.............................................................................................115
5.4 Voordelen van de franchising...............................................................................................116
5.5 Verplichtingen van de franchisegever..................................................................................116
5.6 Verplichtingen van de franchisenemer.................................................................................118
Titel 3. Marktpraktijken en consumentenbescherming.....................................................................119
Inleiding.....................................................................................................................................119
Hoofdstuk 1. Algemene definities..................................................................................................121
Hoofdstuk 2. Informatie van de markt...........................................................................................122
2.1 Algemene (precontractuele) informatieverplichting (art VI.2 WER).....................................122
2.2 Prijsaanduiding....................................................................................................................124
2.3 (Vergelijkende) reclame.......................................................................................................126
2.4 Prijspromoties (art VI.18 e.v. WER)......................................................................................129
Hoofdstuk 3. Verboden praktijken.................................................................................................131
3.1 Oneerlijke handelspraktijken jegens consumenten..............................................................131
3.2 Oneerlijke marktpraktijken jegens andere personen dan consumenten..............................136
Ongevraagde communicatie (art VI.110 WER)...........................................................................139
2
, Hoofdstuk 4. Overeenkomsten met consumenten (art VI.37 e.v. WER).........................................140
4.1 Algemene bepalingen..........................................................................................................140
4.2 Overeenkomsten op afstand (art I.8, 15° WER)....................................................................142
4.3 Buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten..............................................................148
4.6 Onrechtmatige bedingen.....................................................................................................150
Economisch recht
Titel 1: Algemeen
Hoofdstuk 1. Situering van het Handels-,
economisch en ondernemingsrecht
1.1 Begrippen handelsrecht, economisch recht en
ondernemingsrecht
Talrijke entiteiten met uiteenlopende regels nemen aan het economisch verkeer deel
Welke bijkomende/ afwijkende regelen van toepassing? Kijken naar gestelde gedrag +
aangenomen hoedanigheid onderneming, overheid of consument
o Bv. enkel ondernemingen onderworpen aan regelen v/h consumentenrecht en het
mededingingsrecht
o Bv. enkel consumenten kunnen zich beroepen op de bijzondere bescherming die door
consumentenrecht wordt geboden aan zwakkere partij
Grens tussen burgerlijk recht, consumentenrecht, vennootschapsrecht en economisch recht niet
steeds nauwkeurig af te lijnen.
Economisch recht omvat het “oude” handelsrecht (de vroegere benaming was handels- en
economisch recht)
o Regels van handelsrecht waren opgenomen in het Wetboek van Koophandel voor
transacties tussen handelaars
o “oude” handelsrecht ging over de rechtsregelen die van toepassing zijn op commerciële
verrichtingen en op handelaars.
Handelsrecht is met ingang van 1 november 2018 opgeheven (“Wet houdende hervorming van
het ondernemingsrecht” gestemd) → neem het met een korreltje zout, want regelen zijn grotendeels
overgenomen
o Opheffing van het begrip “handelaar” want dateerde van 19de eeuw en was niet meer
aangepast aan de moderne noden van de maatschappij waarin het diende te
functioneren
o Invoering van een nieuw algemeen “onderneming”sbegrip (is ruimer)
3
, Iedereen die handelaars was zal vandaag een onderneming zijn, maar niet
omgekeerd. Niet iedereen die vandaag een onderneming is zal vroeger als
handelaar gekwalificeerd kunnen worden
o Maar
Bijzondere overgangsregeling: Transacties tot en met 31 oktober 2018 vallen nog
onder het “oude” recht
Bv. contracten die werden gesloten tot en met 31 oktober 2018 moet je de oude
concepten toepassen
Heel wat regelen uit het “oude” handelsrecht werden behouden, maar worden
nu vastgeknoopt aan het begrip “onderneming”
dus deze Wet heeft niet geleid tot de afschaffing van de regelen die
klassiek tot het handelsrecht behoren
maar kunnen wel een ander toepassingsgebied hebben gekregen door
de opheffing v/h handelaarsbegrip en de vervanging door het
ondernemingsbegrip
Kennis handelaarsbegrip noodzakelijk om modernisering via
ondernemingsbegrip te begrijpen
Economisch recht omvat vandaag (minstens) 2 verschillende categorieën van regelen:
Het economisch recht (vroegere handelsrecht) bevat enerzijds regelen van privaatrecht die van
toepassing zijn op verrichtingen van ondernemingen en zijn erop gericht transacties tussen
ondernemingen soepel en efficiënt te laten verlopen
o Dus regels die ervoor zorgen dat handel op een eenvoudigere manier kan worden gedreven
o De tak van het gemeenrechtelijk privaatrecht die specifieke regelen behelsde van toepassing
op de handelaars
o In deze betekenis → aanvulling v/h burgerlijk recht
Het economisch recht omvat anderzijds de regelen van publiek en privaat recht die er specifiek toe
strekken de economische activiteit te organiseren met het oog op de verwezenlijking van een
economische ordening en een economisch sturingsbeleid
o Dus regels die bepalen wat ondernemingen moeten, niet mogen of wat toegelaten is in het
economisch verkeer, dus regels betreffende gebods- en verbodsbepalingen
Economisch recht omvat:
Regelen van privaatrecht gericht op efficiënt en soepel verkeer
o Bv. transacties kunnen worden bewezen met alle mogelijke bewijsmaterialen/ met
alle middelen van recht
= gereglementeerd bewijsstelsel
→ Manier om het handelsverkeer soepeler te laten verlopen
Betekent niet dat alle bewijsmiddelen eenzelfde waarde hebben!
o Bv. principe van de hoofdelijkheid (die geldt m.b.t. verbintenissen die door
ondernemingen worden aangegaan)
Bv. A en B gaan zich tav C verbinden tot een bepaalde schuld, ze gaan
namelijk een overeenkomst sluiten waarbij ze samen de verbintenis aangaan
om een bedrag van 5.000 euro te betalen aan C voor aankoop goederen
I/ burgerlijk recht → principe van schuldsplitsing
4
