HC 1
Definitie/specialismen/geschiedenis
Definitie
= behandeling van medische aandoeningen dmv operatie/interventie
Erkende disciplines
Alle disciplines zijn voortgekomen uit algemene chirurgie
Nu: aparte erkenning met eigen RIZIV-nummer
Geschiedenis
1846: William Morton: ether narcose & John Warren: ingreep
1867: Joseph Lister: asepsie carbolzuur
1886: Ernst von Bergmann: stoomsterilisatie
1913: William Halsted: chirurgische handschoenen (rubber)
1907: Karl Landsteiner: bloedgroepen en -transfusie
1912: Alexis Carrel : directe vaatanastomose
1954: Joseph Murray: eerste niertransplantatie (twins)
1963: Thomas Starzl: eerste levertransplantatie
1963: James Hardy: eerste longtransplantatie
1967: Christiaan Barnard: eerste harttransplantatie
anesthesie, asepsie, bloedtransfusie, vaatanastomose
T. Billroth (1829-1894), Wenen: gastrectomie
R. Nissen (1896-1981), Zurich: antireflux operatie
R. Belsey (1910-2007), Bristol: antirefluxoperatie
E. Kocher (1841-1917), Wenen: maneuver, incisie, klem
C. Price-Thomas (1893-1973), Londen: ribspreider
E. Finochietto (1881-1948), Buenos Aeres: ribspreider
M. Debakey (1908-2008), Houston: pincet, aortadissectie
De chirurg en zijn activiteiten
Doel
- Herstel van opgelopen schade (trauma)
- Acute levensbedreiging afwenden (spanningspneumothorax)
- Langere levensverwachting (kanker - harttransplantatie)
- Herstel fysische dysfunctie (liesbreuk): correctie afwijkingen
- Herstel psychische dysfunctie “body image” (pectus)
- Behandeling chronische pijn (coxartrose – heupprothese)
- Verbetering levenskwaliteit (niertransplantatie ipv dialyse)
- Werkhervatting bespoedigen
Multidisciplinaire samenwerking
- Team chirurgen functionerend in wachtsysteem (peers)
- Over competenties heen (internist + chirurg)
- Zorgprogramma structuur (uitgeschreven traject per pathologie)
- Multidisciplinair Oncologisch Consult (MOC wekelijkse bespreking)
- Chirurgische competenties verenigen bij complexe ingrepen
- Preop controle en monitoring: anesthesist
- Postop nazorg: anesthesist en/of intensivist
- Andere gezondheidszorgwerkers (verpleging, kinesist, sociaal assistent,..)
,Heelkundige klinische activiteiten
- Patiëntencontacten (spoedgevallen, raadpleging, afdeling)
- Pre-operatieve evaluatie en oppuntstelling
- Planning van ingrepen ifv ernst/urgentie
- Operaties uitvoeren
- Post-operatieve nazorg en folluw-up (raadpleging)
- Expertises /adviesorganen overheid
- Bijscholing (congressen – seminaries – webinars): creditpoints
- Accreditering (CP – peer review in LOK’s): om 3j meer €€
Heelkundige houding
- Indicatiestelling voor operaties: niet voor zelfbevestiging + in beste belang van pt
- Niet acteren als “technicus”
- Geen “nine to five” job + Fysiek zwaar beroep
- Verantwoordelijkheid opnemen voor uitgevoerde ingreep
- Bezorgd om postoperatief verloop: chirurg = postop complicaties te onderkennen
- Beslissingen niet overlaten aan anderen
Heelkundige pt
Profiel
Kan op alle leeftijden nodig zijn
- Pasgeboren (congenitale afwijking)
- Kinderen/Jongeren: ttrauma, locomororisch, infecties, tumoren
- Ouderen: tumoren, degeneratieve aandoeningen, vasculaire problemen
! CAVE toenemende co-morbiditeit
Heelkundig risico
- Soms risico’s nemen
- Ongewilde neveneffecten, Onverwachte verwikkelingen en overlijden
- Verlengd hospitaalverblijf, Blijvende invaliditeit
- Expertise / Verzekering (medisch “ongeval” vs medische “fout”)
- Burgerlijke aansprakelijkheid
Informed consent
- Shared decision making
- Voor- en nadelen bespreken, risico en frekwenste complicaties aanhalen
- Alternatieven overlopen:
- Verwijzende arts verwittigen en / of betrekken in beslissing, Huisarts verwittigen
- Familie verwittigen na ingreep / bij verwikkeling / overlijden
- Akkoord vragen van pt of vertegenwoordiger bij elke interventie
- “Mondelinge” toestemming in dossier
- Schriftelijke toestemming (experimentele behandeling / ouders voor kind)
- Na ingreep: mogelijke problemen / verwachte verwikkelingen bespreken met patiënt en
familie; voorkomt juridische problemen
Diagnose van heelkundige aandoening
ANAMNESE
- hoofdklacht en ziektegeschiedenis
- antecedenten
- medicatie(s)
, voorlopige diagnose
KLINISCH ONDERZOEK (KOZ)
- noteer/schets abnormale bevindingen
VERMOEDELIJKE DIAGNOSE
+ FAIL SAFE ! Het meest frekwente/ergste eerst
UITLEG
LABO + TECHNISCH ONDERZOEK(EN)
moeten NUTTIG en ‘IDEAAL’ zijn voor pt
- diagnostische / therapeutische implicatie?
- invasieve karakter afwegen
- accuraatheid van test kennen
- tijdsduur die nodig is voor onderzoek en resultaat
- beschikbaarheid van toestel
- kostprijs
Definitie/specialismen/geschiedenis
Definitie
= behandeling van medische aandoeningen dmv operatie/interventie
Erkende disciplines
Alle disciplines zijn voortgekomen uit algemene chirurgie
Nu: aparte erkenning met eigen RIZIV-nummer
Geschiedenis
1846: William Morton: ether narcose & John Warren: ingreep
1867: Joseph Lister: asepsie carbolzuur
1886: Ernst von Bergmann: stoomsterilisatie
1913: William Halsted: chirurgische handschoenen (rubber)
1907: Karl Landsteiner: bloedgroepen en -transfusie
1912: Alexis Carrel : directe vaatanastomose
1954: Joseph Murray: eerste niertransplantatie (twins)
1963: Thomas Starzl: eerste levertransplantatie
1963: James Hardy: eerste longtransplantatie
1967: Christiaan Barnard: eerste harttransplantatie
anesthesie, asepsie, bloedtransfusie, vaatanastomose
T. Billroth (1829-1894), Wenen: gastrectomie
R. Nissen (1896-1981), Zurich: antireflux operatie
R. Belsey (1910-2007), Bristol: antirefluxoperatie
E. Kocher (1841-1917), Wenen: maneuver, incisie, klem
C. Price-Thomas (1893-1973), Londen: ribspreider
E. Finochietto (1881-1948), Buenos Aeres: ribspreider
M. Debakey (1908-2008), Houston: pincet, aortadissectie
De chirurg en zijn activiteiten
Doel
- Herstel van opgelopen schade (trauma)
- Acute levensbedreiging afwenden (spanningspneumothorax)
- Langere levensverwachting (kanker - harttransplantatie)
- Herstel fysische dysfunctie (liesbreuk): correctie afwijkingen
- Herstel psychische dysfunctie “body image” (pectus)
- Behandeling chronische pijn (coxartrose – heupprothese)
- Verbetering levenskwaliteit (niertransplantatie ipv dialyse)
- Werkhervatting bespoedigen
Multidisciplinaire samenwerking
- Team chirurgen functionerend in wachtsysteem (peers)
- Over competenties heen (internist + chirurg)
- Zorgprogramma structuur (uitgeschreven traject per pathologie)
- Multidisciplinair Oncologisch Consult (MOC wekelijkse bespreking)
- Chirurgische competenties verenigen bij complexe ingrepen
- Preop controle en monitoring: anesthesist
- Postop nazorg: anesthesist en/of intensivist
- Andere gezondheidszorgwerkers (verpleging, kinesist, sociaal assistent,..)
,Heelkundige klinische activiteiten
- Patiëntencontacten (spoedgevallen, raadpleging, afdeling)
- Pre-operatieve evaluatie en oppuntstelling
- Planning van ingrepen ifv ernst/urgentie
- Operaties uitvoeren
- Post-operatieve nazorg en folluw-up (raadpleging)
- Expertises /adviesorganen overheid
- Bijscholing (congressen – seminaries – webinars): creditpoints
- Accreditering (CP – peer review in LOK’s): om 3j meer €€
Heelkundige houding
- Indicatiestelling voor operaties: niet voor zelfbevestiging + in beste belang van pt
- Niet acteren als “technicus”
- Geen “nine to five” job + Fysiek zwaar beroep
- Verantwoordelijkheid opnemen voor uitgevoerde ingreep
- Bezorgd om postoperatief verloop: chirurg = postop complicaties te onderkennen
- Beslissingen niet overlaten aan anderen
Heelkundige pt
Profiel
Kan op alle leeftijden nodig zijn
- Pasgeboren (congenitale afwijking)
- Kinderen/Jongeren: ttrauma, locomororisch, infecties, tumoren
- Ouderen: tumoren, degeneratieve aandoeningen, vasculaire problemen
! CAVE toenemende co-morbiditeit
Heelkundig risico
- Soms risico’s nemen
- Ongewilde neveneffecten, Onverwachte verwikkelingen en overlijden
- Verlengd hospitaalverblijf, Blijvende invaliditeit
- Expertise / Verzekering (medisch “ongeval” vs medische “fout”)
- Burgerlijke aansprakelijkheid
Informed consent
- Shared decision making
- Voor- en nadelen bespreken, risico en frekwenste complicaties aanhalen
- Alternatieven overlopen:
- Verwijzende arts verwittigen en / of betrekken in beslissing, Huisarts verwittigen
- Familie verwittigen na ingreep / bij verwikkeling / overlijden
- Akkoord vragen van pt of vertegenwoordiger bij elke interventie
- “Mondelinge” toestemming in dossier
- Schriftelijke toestemming (experimentele behandeling / ouders voor kind)
- Na ingreep: mogelijke problemen / verwachte verwikkelingen bespreken met patiënt en
familie; voorkomt juridische problemen
Diagnose van heelkundige aandoening
ANAMNESE
- hoofdklacht en ziektegeschiedenis
- antecedenten
- medicatie(s)
, voorlopige diagnose
KLINISCH ONDERZOEK (KOZ)
- noteer/schets abnormale bevindingen
VERMOEDELIJKE DIAGNOSE
+ FAIL SAFE ! Het meest frekwente/ergste eerst
UITLEG
LABO + TECHNISCH ONDERZOEK(EN)
moeten NUTTIG en ‘IDEAAL’ zijn voor pt
- diagnostische / therapeutische implicatie?
- invasieve karakter afwegen
- accuraatheid van test kennen
- tijdsduur die nodig is voor onderzoek en resultaat
- beschikbaarheid van toestel
- kostprijs
