Hoofdstuk 3. Turn-Taking
Sacks → Heeft onderzoek gedaan naar turn-taking in gesprekken. Hij stelde dat
zowel een gat met stilte als overlap in praten door participanten zoveel mogelijk
voorkomen moet worden: One-at-a-Time Rule.
Hier zijn natuurlijk wel uitzonderingen op.
Choral situation → Een situatie waarin meerdere mensen tegelijk praten (bijv.
Iedereen groet een nieuwe gast tegelijkertijd).
Redenen waarom het ‘wachten’ tot je aan de beurt bent door de ander uit te laten praten niet zo
werkt:
1. Er valt een gat aan het einde van de beurt
2. Er zou een ‘turn-completion’ signaal aan het einde van een beurt gezegd moeten
worden
Het turn-taking systeem in gesprekken is locally managed, omdat het zich richt op de huidige
beurt van een spreker en de daarop volgende, maar alles wat daarna gebeurt wordt niet
meegenomen, ook is het party-administered, wat betekent dat de participanten zelf moeten
besluiten wie de beurt krijgt en daar geen externe instantie voor aanwezig is.
Er zijn meerdere factoren die invloed hebben op wat wij beschouwen als een ‘beurt’
1. Grammaticale eenheid
2. Sequential context (dus wat is ervoor gezegd)
3. Is het hearable voor de participanten
4. Prosodie
Turns zijn opgebouwd uit turn-constructional-units (TCU’s)
Participanten schatten mogelijke voltooiing van de turn (beurt) van de ander af en anticiperen
daarop met wat ze kunnen zeggen.
Na elke unit is er een mogelijkheid om van beurt te wissen: transition relevance place (TRP)
In een gesprek met meer dan twee participanten, vindt er meer overlapping plaats, doordat je
sneller de beurt moet nemen, om te voorkomen dat iemand anders die beurt neemt.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen een participant die een andere participant selecteert om
te praten (bijv. door een vraag te stellen) en zelf-selectie, waarbij een participant zichzelf
selecteert.
Hiërarchie:
1. Spreker selecteert andere spreker
2. Andere spreker selecteert zichzelf
3. Niemand selecteert, dus spreekt huidige spreker zelf door
,Sequence-initiating actions leggen beperkingen op voor de volgende turn. Het adresseren aan
een specifiek persoon kan gebeuren door een term te gebruiken die expliciet adresseert, maar
vaker gebeurt dit door middel van oogcontact.
Een andere manier is door alle andere co-participanten uit te sluiten, zodat er nog maar één
iemand overblijft die dan wel de beurt moet krijgen.
Een pitch peak, een woord uitgesproken met hogere toonhoogte, is een aanwijzing dat de zin
gaat eindigen, en de beurt overgegeven kan worden.
De transitietijd kan worden verkort door een spreker om te voorkomen dat een andere
participant de beurt over zal nemen door zelf-selectie. Ook kan hij de transitie juist verlengen
zodat er wel de mogelijkheid ontstaat voor beurt-overname.
In een telefoongesprek heb je een bepaalde volgorde van dingen die er gezegd worden:
1. Openings sequense → groeten, partijen vaststellen etc.
2. Reason for call/anchor position → Zeggen waarvoor je belt
Om te zorgen dat er geen einde aan een turn komt, kan de spreker de laatste klank van een
woord weglaten en al beginnen aan het woord van de volgende unit.
Er bestaat de algemene opvatting dat mensen elkaar telkens onderbreken in gesprekken, maar
data laten anders zien. Ten eerste komt het maar op een bepaald aantal plekken voor. Ten
tweede is de overlapping meestal een resultaat van het gesprek in plaats van een schending.
Overlapping vindt het meest plaats in TRP’s.
Jefferson: Recognitional overlap → Een participant begint te praten terwijl een andere
participant nog bezig is, omdat hij al weet wat de ander wil gaan zeggen
Overlap turn-terminal → Tweede spreker begint te praten tijdens laatste woord vorige
spreker
Overlap turn-initial → Twee spreker zelfselecteren zichzelf en beginnen tegelijk te
praten.
Participanten herhalen hun woorden vaak wanneer ze iets zeiden terwijl er overlapping met een
andere participant plaatsvond, zodat ze het ook nog een keer ‘duidelijk’ kunnen zeggen.
, Hoofdstuk 4. Action and understanding
Je kunt kijken wat er door participanten wordt gezegd in een gesprek en wat voor een actie
hiermee gepaard gaat.
Bepaalde uitspraken zijn vaak verbonden met bepaalde acties, maar in verschillende contexten
kunnen dezelfde uitspraken toch een ander doel dienen.
Om te achterhalen van een bepaalde uitspraak dóét, zijn drie manieren aan te wijzen:
1. Kijken naar dezelfde spraak-constructies in andere gevallen en kijken of ze hetzelfde
doel dienen
2. Kijken welke reactie de uiting oproept bij de ontvanger
3. De interactionele omstandigheden onderzoeken en dan met de name de voorafgaande
wending waar de uiting een reactie op is
Een aanbod wordt vaak gedaan in reactie op een beschrijving van probleem door een andere
spreker.
Wanneer een aanbod wordt afgeslagen door een ontvanger, gaat dit vaak gepaard met een
reden voor de afwijzing.
Adjacency pairs → Een tweedelige uitwisseling van uitingen tussen sprekers die
onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn (zoals vraag-antwoord). Er zijn vier
kenmerken aan te wijzen:
1. De twee uitingen staan in elkaars nabijheid
2. De uitingen worden geproduceerd door verschillende sprekers
3. Geordend als First Pair Part (FPP) en Second Pair Part (SPP)
4. Het eerste paardeel zorgt voor de relevantie van het tweede paardeel
Conditional relevance → Bij de aanwezigheid van een bepaald item is er een ander
item verwacht dat zal volgen
De afwezigheid van een antwoord op een vraag, kan leiden tot drie dingen:
1. Pursuit → De vraag wordt nog een keer gesteld, want er is een verlangen
naar antwoord
2. Inference → Aan de afwezigheid van antwoord, wordt door de vragensteller
een conclusie getrokken (bijvoorbeeld dat de vraag te moeilijk was) en daar
wordt dan op geanticipeerd
3. Report → Er wordt expliciet gemeld dat er geen antwoord gegeven is op de
vraag
Een adjacency pair heeft een prospectieve en retrospectieve dimensie. Enerzijds creëert het
eerste paar een ingang voor het tweede paar, anderzijds geeft het tweede paar begrip voor het
eerste paar.
Sacks → Heeft onderzoek gedaan naar turn-taking in gesprekken. Hij stelde dat
zowel een gat met stilte als overlap in praten door participanten zoveel mogelijk
voorkomen moet worden: One-at-a-Time Rule.
Hier zijn natuurlijk wel uitzonderingen op.
Choral situation → Een situatie waarin meerdere mensen tegelijk praten (bijv.
Iedereen groet een nieuwe gast tegelijkertijd).
Redenen waarom het ‘wachten’ tot je aan de beurt bent door de ander uit te laten praten niet zo
werkt:
1. Er valt een gat aan het einde van de beurt
2. Er zou een ‘turn-completion’ signaal aan het einde van een beurt gezegd moeten
worden
Het turn-taking systeem in gesprekken is locally managed, omdat het zich richt op de huidige
beurt van een spreker en de daarop volgende, maar alles wat daarna gebeurt wordt niet
meegenomen, ook is het party-administered, wat betekent dat de participanten zelf moeten
besluiten wie de beurt krijgt en daar geen externe instantie voor aanwezig is.
Er zijn meerdere factoren die invloed hebben op wat wij beschouwen als een ‘beurt’
1. Grammaticale eenheid
2. Sequential context (dus wat is ervoor gezegd)
3. Is het hearable voor de participanten
4. Prosodie
Turns zijn opgebouwd uit turn-constructional-units (TCU’s)
Participanten schatten mogelijke voltooiing van de turn (beurt) van de ander af en anticiperen
daarop met wat ze kunnen zeggen.
Na elke unit is er een mogelijkheid om van beurt te wissen: transition relevance place (TRP)
In een gesprek met meer dan twee participanten, vindt er meer overlapping plaats, doordat je
sneller de beurt moet nemen, om te voorkomen dat iemand anders die beurt neemt.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen een participant die een andere participant selecteert om
te praten (bijv. door een vraag te stellen) en zelf-selectie, waarbij een participant zichzelf
selecteert.
Hiërarchie:
1. Spreker selecteert andere spreker
2. Andere spreker selecteert zichzelf
3. Niemand selecteert, dus spreekt huidige spreker zelf door
,Sequence-initiating actions leggen beperkingen op voor de volgende turn. Het adresseren aan
een specifiek persoon kan gebeuren door een term te gebruiken die expliciet adresseert, maar
vaker gebeurt dit door middel van oogcontact.
Een andere manier is door alle andere co-participanten uit te sluiten, zodat er nog maar één
iemand overblijft die dan wel de beurt moet krijgen.
Een pitch peak, een woord uitgesproken met hogere toonhoogte, is een aanwijzing dat de zin
gaat eindigen, en de beurt overgegeven kan worden.
De transitietijd kan worden verkort door een spreker om te voorkomen dat een andere
participant de beurt over zal nemen door zelf-selectie. Ook kan hij de transitie juist verlengen
zodat er wel de mogelijkheid ontstaat voor beurt-overname.
In een telefoongesprek heb je een bepaalde volgorde van dingen die er gezegd worden:
1. Openings sequense → groeten, partijen vaststellen etc.
2. Reason for call/anchor position → Zeggen waarvoor je belt
Om te zorgen dat er geen einde aan een turn komt, kan de spreker de laatste klank van een
woord weglaten en al beginnen aan het woord van de volgende unit.
Er bestaat de algemene opvatting dat mensen elkaar telkens onderbreken in gesprekken, maar
data laten anders zien. Ten eerste komt het maar op een bepaald aantal plekken voor. Ten
tweede is de overlapping meestal een resultaat van het gesprek in plaats van een schending.
Overlapping vindt het meest plaats in TRP’s.
Jefferson: Recognitional overlap → Een participant begint te praten terwijl een andere
participant nog bezig is, omdat hij al weet wat de ander wil gaan zeggen
Overlap turn-terminal → Tweede spreker begint te praten tijdens laatste woord vorige
spreker
Overlap turn-initial → Twee spreker zelfselecteren zichzelf en beginnen tegelijk te
praten.
Participanten herhalen hun woorden vaak wanneer ze iets zeiden terwijl er overlapping met een
andere participant plaatsvond, zodat ze het ook nog een keer ‘duidelijk’ kunnen zeggen.
, Hoofdstuk 4. Action and understanding
Je kunt kijken wat er door participanten wordt gezegd in een gesprek en wat voor een actie
hiermee gepaard gaat.
Bepaalde uitspraken zijn vaak verbonden met bepaalde acties, maar in verschillende contexten
kunnen dezelfde uitspraken toch een ander doel dienen.
Om te achterhalen van een bepaalde uitspraak dóét, zijn drie manieren aan te wijzen:
1. Kijken naar dezelfde spraak-constructies in andere gevallen en kijken of ze hetzelfde
doel dienen
2. Kijken welke reactie de uiting oproept bij de ontvanger
3. De interactionele omstandigheden onderzoeken en dan met de name de voorafgaande
wending waar de uiting een reactie op is
Een aanbod wordt vaak gedaan in reactie op een beschrijving van probleem door een andere
spreker.
Wanneer een aanbod wordt afgeslagen door een ontvanger, gaat dit vaak gepaard met een
reden voor de afwijzing.
Adjacency pairs → Een tweedelige uitwisseling van uitingen tussen sprekers die
onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn (zoals vraag-antwoord). Er zijn vier
kenmerken aan te wijzen:
1. De twee uitingen staan in elkaars nabijheid
2. De uitingen worden geproduceerd door verschillende sprekers
3. Geordend als First Pair Part (FPP) en Second Pair Part (SPP)
4. Het eerste paardeel zorgt voor de relevantie van het tweede paardeel
Conditional relevance → Bij de aanwezigheid van een bepaald item is er een ander
item verwacht dat zal volgen
De afwezigheid van een antwoord op een vraag, kan leiden tot drie dingen:
1. Pursuit → De vraag wordt nog een keer gesteld, want er is een verlangen
naar antwoord
2. Inference → Aan de afwezigheid van antwoord, wordt door de vragensteller
een conclusie getrokken (bijvoorbeeld dat de vraag te moeilijk was) en daar
wordt dan op geanticipeerd
3. Report → Er wordt expliciet gemeld dat er geen antwoord gegeven is op de
vraag
Een adjacency pair heeft een prospectieve en retrospectieve dimensie. Enerzijds creëert het
eerste paar een ingang voor het tweede paar, anderzijds geeft het tweede paar begrip voor het
eerste paar.
