FA-BA202 PRODUCTZORG
Hc’s 1-7
Hoorcollege 1 - Inleiding
Productzorg?
Onder productzorg verstaan we de zorg voor de levering van rationele, werkzame, effectieve en
veilige geneesmiddelen.
De apotheker als medebehandelaar en geneesmiddeldeskundige is verantwoordelijk voor
verantwoord geneesmiddelgebruik door de patiënt.
De taken van de apotheker omvatten de zorg voor zowel de patiënt als voor het product.
DP (drug product) = geneesmiddel
Definitie geneesmiddel: actieve stof (A.P.I. of D.S.) + toedieningsvorm + verpakking met
patiëntinformatie + aangetoonde werkzaamheid
Productzorg, volgens de KNMP:
- Het beschikbaar stellen van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen.
- Het bereiden vanuit grondstoffen.
- Het aanpassen van handelspreparaten.
- Het voor toediening gereed maken (VTGM, zowel steriel als niet-steriel)
- Het beoordelen van de gebruiksvriendelijkheid of de toepasbaarheid van het geneesmiddel,
het zo nodig toepassen van een geïndividualiseerde distributievorm.
Keuze van het juiste product voor een specifieke patiënt:
Keuzes en vraagstellingen:
- Welke A.P.I.?
o Niet van elke A.P.I. is elke t.v. mogelijk!
o Keuze of advies?
o Elke A.P.I. heeft andere therapeutische, chemische, fysische en kinetische
eigenschappen.
- Welke toedieningsvorm (T.V.)?
o Welke is gewenst?
- Welke bio-equivalent product?
o Kosten wel/niet gewenst
“Keuze” parameters:
- De gebruiker / patiënt
- A.P.I.
- Toedieningsvorm
- Kinetische eigenschappen (Kinetiek!!)
[Bovenstaande punten zijn N.B. niet los van elkaar te beoordelen. Dit maakt het lastig!]
Kenmerken van de gebruiker:
- Leeftijd: kinderen/ouderen
o Dosering, metabolisme, handigheid, polyfarmacie, weekdozen, etc…
- Ziekten of andere beperkingen
- Rassen (polymorfisme)
o Bijvoorbeeld CYP2D6 rapid/poor TCA, SSRI
- Man/vrouw
o CYP3A4 wordt b.v. sterker tot expressie gebracht bij vrouwen dan bij mannen.
1
, - Leefgewoonte
o Roken
o Overgewicht
o Etc….
- Scholing
- Compliance
Wat kan er fout gaan?
De keuze van de patiënt hebben wij niet in de hand… Ook hebben wij meestal geen zicht op de
thuissituatie.
- Communicatie is van belang!!!
Wat er fout kan gaan:
Product ontwikkeling:
DS (drug substance) = actieve stof
DP (drug product) = formulering + primaire verpakking
Biofarmacie:
De studie van de fysische en chemische eigenschappen van geneesmiddelen en hun juiste dosering in
verband met het begin, de duur en de intensiteit van de werking van geneesmiddelen.
2
,Beschikbaarheid: biofarmaceutics
Stof “beschikbaar” na oplossen, passage membranen en passage lever
Biofarmaceutische aspecten:
Hoe krijgen wij de stof op de juiste plaats, concentratie gedurende de juiste tijdsduur in het lichaam?
- Lost stof voldoende op?
- Passeert stof membranen?
- First pass metabolisme?
- Farmacokinetiek
Oplosbaarheid:
Oplosbaarheid gerelateerd aan maag- / darm inhoud en dosering maag- / darm- inhoud ca. 250 mL
- FA-BA103 herhaling
Wanneer dosering oplosbaar in dit volume, dan is stof goed oplosbaar.
N.B. effect voedsel en galzouten op oplosbaarheid.
Verbetering van de oplosbaarheid:
Passage membranen:
Lipinski rule of 5
- Meer dan 5-brug donors
- Molecuulgewicht is meer dan 500
- LogP is hoger dan 5
- Totaal aantal N’s en O’s is meer dan 10
[Goede oplosbaarheid + goede permeabiliteit = hoge beschikbaarheid]
3
, Biofarmaceutische classificatie systeem (BCS):
Aanpak: Indeling geneesmiddel op basis van oplosbaarheid en GI-permeabiliteit.
- HP : hoge permeabiliteit
- LP : lage / slechte permeabiliteit
- HS : hoge oplosbaarheid
- LS : lage / slechte oplosbaarheid
Klasse I : hoog permeabiliteit + hoog oplosbaarheid
- Bio-equivalentie te beoordelen aan de hand van de snelheid waarmee de verbinding uit de
formulering wordt afgegeven.
Klasse II : hoog permeabiliteit + slecht oplosbaarheid
Klasse III : slechte permeabiliteit + hoge oplosbaarheid
Klasse IV : slechte permeabiliteit + slechte oplosbaarheid
Geneesmiddelontwikkelingsfasen:
- Preklinisch: toxicologie
- Fase 1: veiligheid
- Fase 2: dosisbepaling, bewijs van concept
- Fase 3: werkzaamheid bevestiging
Bio-equivalentie:
De snelheid en mate van absorptie moeten gelijk zijn, te meten als de Tmax en Cmax van het
plasmaconcentratieprofiel.
Aspecten pre-formulering:
Chemisch:
- Overeenkomst
- Hydrolyse
- Zuur/base
Fysisch:
- Randhoek
4
Hc’s 1-7
Hoorcollege 1 - Inleiding
Productzorg?
Onder productzorg verstaan we de zorg voor de levering van rationele, werkzame, effectieve en
veilige geneesmiddelen.
De apotheker als medebehandelaar en geneesmiddeldeskundige is verantwoordelijk voor
verantwoord geneesmiddelgebruik door de patiënt.
De taken van de apotheker omvatten de zorg voor zowel de patiënt als voor het product.
DP (drug product) = geneesmiddel
Definitie geneesmiddel: actieve stof (A.P.I. of D.S.) + toedieningsvorm + verpakking met
patiëntinformatie + aangetoonde werkzaamheid
Productzorg, volgens de KNMP:
- Het beschikbaar stellen van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen.
- Het bereiden vanuit grondstoffen.
- Het aanpassen van handelspreparaten.
- Het voor toediening gereed maken (VTGM, zowel steriel als niet-steriel)
- Het beoordelen van de gebruiksvriendelijkheid of de toepasbaarheid van het geneesmiddel,
het zo nodig toepassen van een geïndividualiseerde distributievorm.
Keuze van het juiste product voor een specifieke patiënt:
Keuzes en vraagstellingen:
- Welke A.P.I.?
o Niet van elke A.P.I. is elke t.v. mogelijk!
o Keuze of advies?
o Elke A.P.I. heeft andere therapeutische, chemische, fysische en kinetische
eigenschappen.
- Welke toedieningsvorm (T.V.)?
o Welke is gewenst?
- Welke bio-equivalent product?
o Kosten wel/niet gewenst
“Keuze” parameters:
- De gebruiker / patiënt
- A.P.I.
- Toedieningsvorm
- Kinetische eigenschappen (Kinetiek!!)
[Bovenstaande punten zijn N.B. niet los van elkaar te beoordelen. Dit maakt het lastig!]
Kenmerken van de gebruiker:
- Leeftijd: kinderen/ouderen
o Dosering, metabolisme, handigheid, polyfarmacie, weekdozen, etc…
- Ziekten of andere beperkingen
- Rassen (polymorfisme)
o Bijvoorbeeld CYP2D6 rapid/poor TCA, SSRI
- Man/vrouw
o CYP3A4 wordt b.v. sterker tot expressie gebracht bij vrouwen dan bij mannen.
1
, - Leefgewoonte
o Roken
o Overgewicht
o Etc….
- Scholing
- Compliance
Wat kan er fout gaan?
De keuze van de patiënt hebben wij niet in de hand… Ook hebben wij meestal geen zicht op de
thuissituatie.
- Communicatie is van belang!!!
Wat er fout kan gaan:
Product ontwikkeling:
DS (drug substance) = actieve stof
DP (drug product) = formulering + primaire verpakking
Biofarmacie:
De studie van de fysische en chemische eigenschappen van geneesmiddelen en hun juiste dosering in
verband met het begin, de duur en de intensiteit van de werking van geneesmiddelen.
2
,Beschikbaarheid: biofarmaceutics
Stof “beschikbaar” na oplossen, passage membranen en passage lever
Biofarmaceutische aspecten:
Hoe krijgen wij de stof op de juiste plaats, concentratie gedurende de juiste tijdsduur in het lichaam?
- Lost stof voldoende op?
- Passeert stof membranen?
- First pass metabolisme?
- Farmacokinetiek
Oplosbaarheid:
Oplosbaarheid gerelateerd aan maag- / darm inhoud en dosering maag- / darm- inhoud ca. 250 mL
- FA-BA103 herhaling
Wanneer dosering oplosbaar in dit volume, dan is stof goed oplosbaar.
N.B. effect voedsel en galzouten op oplosbaarheid.
Verbetering van de oplosbaarheid:
Passage membranen:
Lipinski rule of 5
- Meer dan 5-brug donors
- Molecuulgewicht is meer dan 500
- LogP is hoger dan 5
- Totaal aantal N’s en O’s is meer dan 10
[Goede oplosbaarheid + goede permeabiliteit = hoge beschikbaarheid]
3
, Biofarmaceutische classificatie systeem (BCS):
Aanpak: Indeling geneesmiddel op basis van oplosbaarheid en GI-permeabiliteit.
- HP : hoge permeabiliteit
- LP : lage / slechte permeabiliteit
- HS : hoge oplosbaarheid
- LS : lage / slechte oplosbaarheid
Klasse I : hoog permeabiliteit + hoog oplosbaarheid
- Bio-equivalentie te beoordelen aan de hand van de snelheid waarmee de verbinding uit de
formulering wordt afgegeven.
Klasse II : hoog permeabiliteit + slecht oplosbaarheid
Klasse III : slechte permeabiliteit + hoge oplosbaarheid
Klasse IV : slechte permeabiliteit + slechte oplosbaarheid
Geneesmiddelontwikkelingsfasen:
- Preklinisch: toxicologie
- Fase 1: veiligheid
- Fase 2: dosisbepaling, bewijs van concept
- Fase 3: werkzaamheid bevestiging
Bio-equivalentie:
De snelheid en mate van absorptie moeten gelijk zijn, te meten als de Tmax en Cmax van het
plasmaconcentratieprofiel.
Aspecten pre-formulering:
Chemisch:
- Overeenkomst
- Hydrolyse
- Zuur/base
Fysisch:
- Randhoek
4
