Radiotherapie Blok1
College 1
- Planning = waar vandaan bestralen kijkend naar CT scan
- Radiotherapie dmv ioniserende straling (cellen kapot bestralen) van kwaadaardige tumoren
- Radiotherapie kan uitwendig (machine) en inwendig (via een buisje radioactieve bron
inbrengen) , teletherapie en brachytherapie
- Intra Operatieve bestraling (IORT), dmv een operatie
- Radiotherapie met MegaVolt straling, meer intensiteit, cellen kapot bestralen
- Gezonde cellen herstellen zich, tumorcellen herstellen niet en worden kapot gestraalt.
- Lineaire versneller = het apparaat waarmee radiotherapie wordt uitgevoerd
- Keuzes maken tussen lage dosis en hoge dosis
- Werk je toe naar genezing of naar pijnbestrijding?
- TNM-classificatie (Tumor (1-4), Nodus (lymfeklieren), Metastasen (0-1) (uitzaaiing))
- Opzet van behandeling curatief (genezing) of palliatief (behandeling van klachten)
- Bij curatieve behandeling vaak meerdere bestralingsbundels (van verschillende kanten),
kritischer kijken naar tumor en wat bespaart moet blijven, geavanceerde technieken.
- Bij palliatief gebruik van een of twee bundels, sparen van organen minder belangrijk en
eenvoudigere techniek, doel is klachten verminderen.
- Tijd van behandeling 10-15 minuten
- Route op een RT-afdeling:
1. Intake met radiotherapeut: patiënt geïnformeerd, bespreken van klachten etc.
2. Moulage (optioneel): hulpmiddelen voor bestraling, masker, zodat patiënt in dezelfde
houding blijft liggen, en voor hulplijnen van de behandeling.
3. CT-scan: bepalen van behandeling met markeringspunten om te positioneren
4. Planning: uitrekenen dosis en hoelang in tumorgebied, gezonde weefsels en kritieke
organen (die zo min mogelijk straling mogen hebben)
5. Bestraling: curatief is vaak komen 25-30 keer, palliatief minder vaak door klachten
6. Follow Up: patiënten blijven volgen, bijwerkingen, nieuwe tumor
- Werkende op RT-afdeling: MBB’er, radiotherapeut, klinisch fysicus, doktersassistent, diëtiste,
administratief medewerkster, maatschappelijk werker.
- MBB’er geeft patiënt uitleg en instructies over bestraling, is luisterend oor en alert op klachten/
voortgang.
College 2
- PDD = procentuele diepte dosis
- Dmax is de dosismaximum is net onder de huid en altijd 100%
- Intensiteit van de bundel veranderd in het lichaam van de patiënt door absorptie.
- Voor de hoogste dosis eerste paar mm bijna geen dosis > daarna dosis maximum >
daarna interactie in het lichaam. Een foton geeft niet meteen al zijn energie af, maar
door ionisatie, eerst aan elektronen (exiteren), schieten terug naar schil en straling
komt vrij, daarom ligt het Dmax niet direct op de huid. Foton botst niet met lucht, er
moet weefsel zijn om interactie te hebben, om de straling naar voren te kunnen
bewegen. Daarom worden proeven vaak gedaan in een bak met water.
dosis in punt p
PDD d,r, f 100
.
dosis in d max
, - Elektronen komen niet diep in het lichaam. MV verder van MeV.
- Hoe hoger de energie (MV), hoe dieper het dosis maximum
- PDD is afhankelijk van:
Energie van de straling
Diepte meetpunt
Veldgrootte
Veldvorm
FHA
Filter
Weefsel (dikte en densiteit)
- kV gaat vooral breed, MV gaat vooral diep
- Hogere energie -> voorwaartse en schuinvoorwaartse strooiing
- Lagere energie -> zijwaartse en terugstrooiing (backscatter)
- Fotonenbotsing verschild per medium (vet, water, bot, lucht)
Lucht = minder absorptie, minder botsingen, opnieuw elektronen evenwicht bereiken in
achterliggend weefsel
- Isodosislijn curve (PDD)
College 3
- Bij de bestraling van een patiënt dient rekening gehouden te worden met het kritieke
omliggende weefsel, zodat de bijwerkingen beperkt worden.
College 1
- Planning = waar vandaan bestralen kijkend naar CT scan
- Radiotherapie dmv ioniserende straling (cellen kapot bestralen) van kwaadaardige tumoren
- Radiotherapie kan uitwendig (machine) en inwendig (via een buisje radioactieve bron
inbrengen) , teletherapie en brachytherapie
- Intra Operatieve bestraling (IORT), dmv een operatie
- Radiotherapie met MegaVolt straling, meer intensiteit, cellen kapot bestralen
- Gezonde cellen herstellen zich, tumorcellen herstellen niet en worden kapot gestraalt.
- Lineaire versneller = het apparaat waarmee radiotherapie wordt uitgevoerd
- Keuzes maken tussen lage dosis en hoge dosis
- Werk je toe naar genezing of naar pijnbestrijding?
- TNM-classificatie (Tumor (1-4), Nodus (lymfeklieren), Metastasen (0-1) (uitzaaiing))
- Opzet van behandeling curatief (genezing) of palliatief (behandeling van klachten)
- Bij curatieve behandeling vaak meerdere bestralingsbundels (van verschillende kanten),
kritischer kijken naar tumor en wat bespaart moet blijven, geavanceerde technieken.
- Bij palliatief gebruik van een of twee bundels, sparen van organen minder belangrijk en
eenvoudigere techniek, doel is klachten verminderen.
- Tijd van behandeling 10-15 minuten
- Route op een RT-afdeling:
1. Intake met radiotherapeut: patiënt geïnformeerd, bespreken van klachten etc.
2. Moulage (optioneel): hulpmiddelen voor bestraling, masker, zodat patiënt in dezelfde
houding blijft liggen, en voor hulplijnen van de behandeling.
3. CT-scan: bepalen van behandeling met markeringspunten om te positioneren
4. Planning: uitrekenen dosis en hoelang in tumorgebied, gezonde weefsels en kritieke
organen (die zo min mogelijk straling mogen hebben)
5. Bestraling: curatief is vaak komen 25-30 keer, palliatief minder vaak door klachten
6. Follow Up: patiënten blijven volgen, bijwerkingen, nieuwe tumor
- Werkende op RT-afdeling: MBB’er, radiotherapeut, klinisch fysicus, doktersassistent, diëtiste,
administratief medewerkster, maatschappelijk werker.
- MBB’er geeft patiënt uitleg en instructies over bestraling, is luisterend oor en alert op klachten/
voortgang.
College 2
- PDD = procentuele diepte dosis
- Dmax is de dosismaximum is net onder de huid en altijd 100%
- Intensiteit van de bundel veranderd in het lichaam van de patiënt door absorptie.
- Voor de hoogste dosis eerste paar mm bijna geen dosis > daarna dosis maximum >
daarna interactie in het lichaam. Een foton geeft niet meteen al zijn energie af, maar
door ionisatie, eerst aan elektronen (exiteren), schieten terug naar schil en straling
komt vrij, daarom ligt het Dmax niet direct op de huid. Foton botst niet met lucht, er
moet weefsel zijn om interactie te hebben, om de straling naar voren te kunnen
bewegen. Daarom worden proeven vaak gedaan in een bak met water.
dosis in punt p
PDD d,r, f 100
.
dosis in d max
, - Elektronen komen niet diep in het lichaam. MV verder van MeV.
- Hoe hoger de energie (MV), hoe dieper het dosis maximum
- PDD is afhankelijk van:
Energie van de straling
Diepte meetpunt
Veldgrootte
Veldvorm
FHA
Filter
Weefsel (dikte en densiteit)
- kV gaat vooral breed, MV gaat vooral diep
- Hogere energie -> voorwaartse en schuinvoorwaartse strooiing
- Lagere energie -> zijwaartse en terugstrooiing (backscatter)
- Fotonenbotsing verschild per medium (vet, water, bot, lucht)
Lucht = minder absorptie, minder botsingen, opnieuw elektronen evenwicht bereiken in
achterliggend weefsel
- Isodosislijn curve (PDD)
College 3
- Bij de bestraling van een patiënt dient rekening gehouden te worden met het kritieke
omliggende weefsel, zodat de bijwerkingen beperkt worden.
