VOLLEDIGE samenvatting 'extra deel' muzische talen B

DE ASPECTEN EN UITDRUKKINGSVORMEN
VAN DE MUZISCHE TALEN
MUZISCHE TAAL: BEELD

ASPECTEN


Vorm • 2D
bij een vlak bepaalt de omtreklijn de vorm. Dit betekent
ook dat er slechts twee dimensies van toepassing zijn,
namelijk hoogte en breedte. Je bekijkt het werk van één
kant, (frontaal).

• 3D
verschillende vlakken bepalen de vorm (drie
dimensies: hoogte, breedte en diepte)

• Geometrisch
een wiskundige vorm en verwijst naar regelmatige en
onregelmatige vormen (bv. driehoek, cirkel,
rechthoek, bol, kubus, cilinder…)

• Organisch
is afgeleid van plantaardige, dierlijke of menselijke vorm.
Dergelijke vormen zijn meestal rond, vloeiend en grillig



• Symmetrisch
een vorm waarbij de twee helften (bijna) volledig gelijk
zijn. Het lijkt alsof er sprake is van een spiegeling (boven-
en onderhelft of linker- en rechterhelft).

• asymmetrisch

• contour/omtreklijn
de omtrek van een bepaalde vorm



• patroon
het herhalen van één of meerdere vormen



• silhouet
wordt aangeduid door een omtreklijn

• restvorm/ tussenruimte
de vorm die je niet tekent maar die overblijft (bv. je tekent een vaas
(vorm), maar kan er tegelijkertijd twee gezichten in herkennen
(tussenruimte

, • figuratief
het beeld toont overeenkomsten met wat je in de werkelijkheid kan
waarnemen



• abstract
beeld dat GEEN overeenkomsten toont met wat
je in de werkelijkheid ziet

• gestileerd
het vereenvoudigen en weglaten van alle overbodige details.
Wanneer je een vorm stileert maak je hem steeds minder
herkenbaar. Je komt steeds meer tot een non-figuratieve of
abstracte vorm



Kleur ▪ Primair: hoofdkleuren (geel, rood en blauw).

▪ Secundair: nevenkleuren (oranje, paars / violet en groen).

▪ Tertiair: verkrijg je door een primaire kleur te
mengen met een secundaire kleur (bv. geeloranje en
roodoranje).

▪ Complementair: staan tegenover elkaar op de
kleurencirkel. Typerend is dat deze kleuren elkaar
versterken en zo goed tot hun recht komen

Licht • eigenschaduw
de donker kant op een mens of voorwerp




• slagschaduw
de schaduw die door een mens of een voorwerp op de
grond/omgeving wordt geworpen



Lijn • puntstructuren
opgebouwd/samengesteld uit verschillende punten/stippen
• lijnstructuren
opgebouwd/samengesteld uit verschillende lijnen
→ kort/lang
→ recht/zigzag/gebogen
→ horizontaal/verticaal
→ dik/dun
• arcering
verschillende evenwijdige lijnen naast elkaar

Ruimte • 2D suggereren
• 3D volume
• omklapping
een manier waarbij verschillende aanzichten in één beeld
zichtbaar worden gemaakt (kinderen geven de
werkelijkheid meestal zo weer)

, • afsnijden
een gedeelte van de voorstelling lijkt afgesneden te worden



• overlapping
objecten worden voor/achter elkaar
geplaatst waardoor je de indruk krijgt dat het
ene voorwerp dichter staat en het andere
verdere



• perspectief
de dieptewerking die ontstaat door het uitvoeren van
een bepaalde tekentechniek



• grootteverschil
objecten groter → lijk dichter te staan




• detailwerking
meer vooraan worden meer in detail uitgewerkt


Compositie Compositie: compositie heeft alles te maken met de ordening in een beeldend werk (waar zet je wat?).

• symmetrisch
compositie waarbij een deel wordt
gespiegeld. Je kan een symmetrieas
tekenen. Hierdoor wordt een rust
gecreërd (statisch effect: rustig en stabiel)

• asymmetrisch
compositie waarbij geen sprake is van
spiegeling. Linke en rechterdeel kan dus
geen spiegelbeeld vormen

• diagonaal
compositie waarbij de verschillende
objecten of personen op een diagonale
lijn worden geplaatst. Op die manier
wordt beweging gesuggereerd

• centraal
compositie waarbij een voorstelling in het
midden van het vlak wordt geplaatst

• overall
een compositie waarbij geen enkel
element wordt benadrukt, maar alles
over het oppervlak verspreid wordt


Textuur • zacht/stekeling
• ruw/glad

, UITDRUKKINGSVORMEN EN TECHNIEKEN

WAT?

• Hoe je ideeën, ervaringen of verbeelding kan vormgeven/uitdrukken.

• Je kan uitdrukkingsvormen/technieken combineren.
Voorbeeld: frottage/rubbing (druktechniek) in combinatie met tekenen.

• De keuze voor de uitdrukkingsvorm/techniek is afhankelijk van de beginsituatie.
Voorbeeld: verfijnde motoriek – kennis van materialen - langere concentratie (oudere kinderen)



BELANG VOOR JOU ALS LEERKRACHT?

• Demonstreer een specifieke aanpak én voorzie experimenteeropdrachten.
Denk aan: organisatie en inhoud.

• Zélf experimenteren en het jou eigen maken.
Let op:

- NIET laten imiteren (creativiteit ↓)
- NIET techniek om de techniek
- WEL via een techniek leerlingen de kans geven om zich beter, anders, sterker… uit te drukken

• Bied variatie aan zodat leerlingen verschillende manieren leren kennen om zich uit te drukken.

• Laat leerlingen groeien door een bepaalde uitdrukkingsvorm/techniek verder in te oefenen.


Werken op een plat vlak TWEEDEIMENSIONAAL UITDRUKKINGSVORMEN

1. Tekenen
- Naar waarneming




- Fantasie tekenen




- Functioneel tekenen of ontwerpen

➔ Technieken: Met potlood
• Met kleurpotlood
• Vilstift
• Met balpen
• Houtskool
• met pen en inkt