Diabetes en zwangerschap
1. Glucosemetabolisme in de normale zwangerschap
In zwangerschap 2 basisveranderingen:
1. Vanaf begin Glc door placenta getransporteerd via gefaciliteerde diffusie: Glc transporters oa GLUT1
Endocrinologie van de zws • Embryo/fetus: Glc = belangrijkste energiebron
▪ lagere nuchtere en preprandiale maternale glucosewaarden
▪ frequente hongergevoel
• DM pt: verhoogd risico (ernstige) hypoglycemie
• Ketonen = kwalitatief minder optimale energiebron voor embryo/fetus: lang nuchter blijven afraden aan zwangeren!
Anabool maar ook katabole gevaren
Glut1 en GLU2: veel van het glucose wordt door placenta gebruikt voor groei, en dan ook naar foetus als energiebron, Glc
transport via placenta via continue flow
Dit zorgt voor beperkte glycogeen voorraad bij de moeder, door foeto-placentair glc gebruik en dus snel overgeschakeld naar
lipolyse en vorming van ketonen
Basaal metabolisme gaan voor meer E verbruik zorgen
SGLT2 inh verhoogd risico op keto-acidose, bij zws ook zo omdat al zo weinig glycogeen en wordt ook geelimineerd
Fysiologische hyperventilatie, respiratoire alkalose
Katabole gevaren: Verhoogd risico op keto-acidose 2. 2e helft zws: insulineresistentie (IR) ge nduceerd door placentaire hormonen en adipokines
• meer uitgesproken bij meerlingzwangerschappen, hoger basisgewicht of/en gewichtstoename in zwangerschap
Established & bij alle zwangeren:
• Vertraagde glucose-opname door skeletspieren en verhoogde glucoseproductie door lever ! relatieve hyperglycemie
• Lagere glucose availability door continu fetoplacentair glucoseverbruik →
glycogeendepletie postprandial
• Gestationele insulineresistentie (IR) → verdere glycogeendepletie • Diurne glucosefluctuaties nemen toe
• Toegenomen basaal energieverbruik + energieverbruik door weefselaanmaak → extra
vraag naar ATP-producerende metabole processen
• Chronische hyperventilatie → chronische respiratoire alkalose → meer renale HCO3- In 2de helft van zws: insuline resistentie en dus minder glycogeen opbouw in lever
excretie → lagere plasma HCO3- = minder buffercapaciteit
Eerste tekens van insuline resistentie tegen 16W, dus daarna screening naar zws diabetes
Mogelijk/ bij subset van zwangeren:
• Glucosurie: cf. evidentie van SGLT2-inhibitoren (glifozines) in de behandeling van diabetes
• Lagere aminozuur availability, vooral arginine (= belangrijke β-cel stimulator)?
ï
,Transplacentair glucosetransport:
- via gefaciliteerde diffusie (met behulp van
GLUT1 + GLUT3)
- 60-70% van glucose gemetaboliseerd in
placenta zelf
- [glucose]bl lager bij fetus dan bij moeder
Placenta: hormonen oa HPL en P !! de pil kan een milde insulineresistentie geven
Hogere basale BMI en meer gaat bijkomen bij zws dan hogere kans op insulineresistentie
Gestationele insulineresistentie:
- geïnduceerd door placenta en In de zwsch verhoogde BMR, mogelijks gedreven door extra schildklierhormonen
vetweefsel
- klinisch relevant vanaf tweede
helft van zwangerschap Insulinegevoeligheid neemt af tijdens zws, secretoir capaciteit neemt toe maar is niet altijd compensatoir !!
- effecten thv lever, vetweefsel,
spieren, pancreas
, In zws: glycogeen voorraad minder, sneller overgaan op lipolyse !in lever omgezet tot ketonen als alternatieve E bron
Glycosurie, al in T1 te zien: tmm voorbeschiktheid door minder reabs thv tubuli via GLUT, zeer variabele klinisch beeld
Is niet ernstig !!!maar moeten voldoende E inname hebben
Renal glycosuria is highly variable among
pregnant women:
glucose reabsorbed per glucose filtered in
57 infusion tests in 29 pregnant women
Pregnancy is a potential cause of renal
glycosuria type A (lower TmG = lower
maximal glucose reabsorption with
normal filtered glucose)
Davison & Hytten, Br J Obstet Gynaecol 1975; 82: 374-81
1. Glucosemetabolisme in de normale zwangerschap
In zwangerschap 2 basisveranderingen:
1. Vanaf begin Glc door placenta getransporteerd via gefaciliteerde diffusie: Glc transporters oa GLUT1
Endocrinologie van de zws • Embryo/fetus: Glc = belangrijkste energiebron
▪ lagere nuchtere en preprandiale maternale glucosewaarden
▪ frequente hongergevoel
• DM pt: verhoogd risico (ernstige) hypoglycemie
• Ketonen = kwalitatief minder optimale energiebron voor embryo/fetus: lang nuchter blijven afraden aan zwangeren!
Anabool maar ook katabole gevaren
Glut1 en GLU2: veel van het glucose wordt door placenta gebruikt voor groei, en dan ook naar foetus als energiebron, Glc
transport via placenta via continue flow
Dit zorgt voor beperkte glycogeen voorraad bij de moeder, door foeto-placentair glc gebruik en dus snel overgeschakeld naar
lipolyse en vorming van ketonen
Basaal metabolisme gaan voor meer E verbruik zorgen
SGLT2 inh verhoogd risico op keto-acidose, bij zws ook zo omdat al zo weinig glycogeen en wordt ook geelimineerd
Fysiologische hyperventilatie, respiratoire alkalose
Katabole gevaren: Verhoogd risico op keto-acidose 2. 2e helft zws: insulineresistentie (IR) ge nduceerd door placentaire hormonen en adipokines
• meer uitgesproken bij meerlingzwangerschappen, hoger basisgewicht of/en gewichtstoename in zwangerschap
Established & bij alle zwangeren:
• Vertraagde glucose-opname door skeletspieren en verhoogde glucoseproductie door lever ! relatieve hyperglycemie
• Lagere glucose availability door continu fetoplacentair glucoseverbruik →
glycogeendepletie postprandial
• Gestationele insulineresistentie (IR) → verdere glycogeendepletie • Diurne glucosefluctuaties nemen toe
• Toegenomen basaal energieverbruik + energieverbruik door weefselaanmaak → extra
vraag naar ATP-producerende metabole processen
• Chronische hyperventilatie → chronische respiratoire alkalose → meer renale HCO3- In 2de helft van zws: insuline resistentie en dus minder glycogeen opbouw in lever
excretie → lagere plasma HCO3- = minder buffercapaciteit
Eerste tekens van insuline resistentie tegen 16W, dus daarna screening naar zws diabetes
Mogelijk/ bij subset van zwangeren:
• Glucosurie: cf. evidentie van SGLT2-inhibitoren (glifozines) in de behandeling van diabetes
• Lagere aminozuur availability, vooral arginine (= belangrijke β-cel stimulator)?
ï
,Transplacentair glucosetransport:
- via gefaciliteerde diffusie (met behulp van
GLUT1 + GLUT3)
- 60-70% van glucose gemetaboliseerd in
placenta zelf
- [glucose]bl lager bij fetus dan bij moeder
Placenta: hormonen oa HPL en P !! de pil kan een milde insulineresistentie geven
Hogere basale BMI en meer gaat bijkomen bij zws dan hogere kans op insulineresistentie
Gestationele insulineresistentie:
- geïnduceerd door placenta en In de zwsch verhoogde BMR, mogelijks gedreven door extra schildklierhormonen
vetweefsel
- klinisch relevant vanaf tweede
helft van zwangerschap Insulinegevoeligheid neemt af tijdens zws, secretoir capaciteit neemt toe maar is niet altijd compensatoir !!
- effecten thv lever, vetweefsel,
spieren, pancreas
, In zws: glycogeen voorraad minder, sneller overgaan op lipolyse !in lever omgezet tot ketonen als alternatieve E bron
Glycosurie, al in T1 te zien: tmm voorbeschiktheid door minder reabs thv tubuli via GLUT, zeer variabele klinisch beeld
Is niet ernstig !!!maar moeten voldoende E inname hebben
Renal glycosuria is highly variable among
pregnant women:
glucose reabsorbed per glucose filtered in
57 infusion tests in 29 pregnant women
Pregnancy is a potential cause of renal
glycosuria type A (lower TmG = lower
maximal glucose reabsorption with
normal filtered glucose)
Davison & Hytten, Br J Obstet Gynaecol 1975; 82: 374-81
