Samenvatting Hoofdstuk 7: Botweefsel

7 Bot
Inleiding
 Gespecialiseerde vorm van bindweefsel
 Trek- en duwbestendig
o 30% uit organische collageenfibrillen
o 60% uit anorganische kalkzouten
 Verharding van de matrix
o 10% uit water, cellen en bloedvaten
 Een van de hardste substanties van het lichaam
o Enkel tand-email is harder
 Toch dynamisch: voortdurende aanpassing
o O.i.v. druk- en trekkrachten: afbraak en opbouw botweefsel
 Hoofdbestanddeel skelet
o Ondersteuning weke delen
o Bescherming organen
 Vb. in schedelholte, thorax
o Systeem van hefbomen
 Brengt krachten van spieren over op beenderen: omzetting in bewegingen
o Vormt mergholte met beenmerg
 Aanmaak bloedcellen
o Reservoir voor mineralen
 99% van calciumvoorraad in lichaam
 Vascularisatie tot bepaald niveau
 Uitwisseling van stoffen tussen osteocyten en bloedcapillairen
o Geen diffusie mogelijk door verkalkte botmatrix
o Via canaliculi
 Dunne kanaaltjes door botmatrix
 Endost: bindweefsellaag aan binnenzijde beenderen
 Periost: bindweefsellaag aan buitenzijde beenderen

, Botcellen
Osteoblasten en osteoclasten: aan de rand van het te vormen/af te breken botweefsel
Osteocyten: opgenomen in botmatrix

Osteoblasten
 Botvormende cellen
 Productie organische componenten botmatrix
o Collageen, proteoglycanen, glycoproteïnen
o Kenmerken eiwitsynthetiserende cel: veel RER, goed ontwikkeld botmateriaal
o Nieuwe, nog onverkalkte botmatrix: afgezet aan botzijde  heldere zone = osteoïd
 Afzetting calciumzouten in osteoïd  verkalking matrix  hard botweefsel
o ↗ matrixsynthese  veel osteoblasten volledig ingesloten  osteocyten  in lacunae
o ↘ matrixsynthese  afplatting osteoblasten  blijven achter als botrandcellen
 Kunnen gereactiveerd worden tot actieve osteoblasten
 Ontstaan uit osteoprogenitorcellen
o Komen voor in endost en periost
 Liggen in aaneengesloten rijen tegen botoppervlak = de osteoblastenzoom
 Osteoblasten in contact met elkaar
o D.m.v. cytoplasma-uitlopers
o Alle cellen in en om bot: samenhangend geheel

Osteocyten
 Volwassen botcellen
 Afgeplatte kern, weinig RER, gereduceerd GC
o Lijken inactief, maar produceren noodzakelijke stoffen voor instandhouding botmatrix
 Ontstaan door rijping uit osteoblasten
 Liggen in holten/lacunae van botmatrix
o Osteocyten nemen vorm aan van holten waarin ze liggen
o Canaliculi lopen vanuit holten door bot in verschillende richtingen
 Uitlopers van ostocyten in canaliculi
 Uitwisseling van voedings- en afvalstoffen met bloed
 Maken contact met elkaar d.m.v. gap junctions
o Directe uitwisseling van ionen en kleine moleculen tussen cytoplasma van cellen
 Remodellering van bot
o Krachten op bot: verandering richting en grootte  effect vloeistofstroom in canaliculi
o Osteocyten nemen veranderingen waar en geven signalen af
o Verandering in botaanmaak en -afbraak
 Optimale aanpassing botstructuur aan krachten