Begrippen sociale veiligheid 2023
Sociale veiligheid:
De mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk leed
door misdrijven, overtreden en overlast door anderen (Spithoven) meest gericht op
community safety
Criminaliteit:
Criminaliteit omvat handelingen als moord, overval, diefstal etc. Al deze handelingen
hebben gemeen dat ze allen bepaalde gedeelde normen overtreden. Criminaliteit heeft dan
ook een verstorend effect op de samenleving en ondermijnt publieke goederen zoals de
openbare veiligheid en het onderlinge vertrouwen.
Verklaring vermogensdelicten:
Als dader en geschikte slachtoffers samenkomen op een bepaalde tijd en plaats. Daarmee is
het niet alleen goed om naar de daders te kijken maar ook naar de potentiële slachtoffers
Verklaring vermogensdelicten daders:
Eerste categorie van verklaringen zit met name in de sociaaleconomische achtergrond van
de dader
Routine activity theory:
Welke gelegenheden geef je potentiële daders door jouw gedrag?
Determinisme:
Je bent crimineel geboren
Criminogene factor:
Factoren die bijdragen aan het plegen van delicten en die ook voor de kans op recidive een
voorspellende waarde hebben;
- Een laaggemiddeld tot zwakbegaafd niveau van cognitief functioneren
- Een gebrek aan zelfkennis en introspectie
- Beperkt normbesef
- Lage frustratietolerantie
- Hoog agressieniveau
Cultural defense:
De verantwoordelijkheid voor het gedrag wordt ontkend of afgezwakt tegen de achtergrond
van de eigen culturele normen, waarden en tradities
Radicalisering:
Is een transformatieproces waarbij geen duidelijk doel hoeft te zijn en dat niet samen hoeft
te gaan met geweld
Macrofactoren:
(veranderingen in) sociale structuren op demografisch, politiek, economisch
gebied(arbeidsparticipatie, opleidingsniveau)
, Microfactoren:
Sociale (groepsidentificatie) en individuele factoren (persoonlijke ervaringen)
Bindingstheorie (sociale controle theorie)
Mensen letten op en corrigeren elkaar. Wanneer de sociale binding sterker is, is de kans dat
iemand een delict pleegt kleiner
Labelingstheorie:
Als je je gaat gedragen als het label/stigma dat je hebt gekregen
Polarisatie:
De verscherping van tegenstellingen tussen groepen in de samenleving die kan resulteren in
spanningen tussen deze groepen en toename van de segregatie langs ethische, culturele
en/of religieuze lijnen
Rustfase:
Het is ‘koud’, er zijn al wel risicofactoren aanwezig voor het ontstaan van polarisatie
Ongemaksfase:
Het wordt ‘ongezelliger; ongemak naar elkaar, misverstanden, vervreemden
Fase onderhuidse spanningen:
Het schuurt; onbehagen, irritaties, negatieve beeldvorming, toename wij/zij gevoel en
groepen vermijden contact
Sociale identiteitstheorie:
Het behoren tot een groep en verschillen van andere groepen zijn belangrijk voor iemands
identiteit
Interactionistische victimologie:
In hoeverre heeft het slachtoffer zelf bijgedragen aan het misdrijf?
Primaire slachtoffers:
Rechtstreekse schade van een misdrijf
Secundaire slachtoffers:
Omstanders en hulpverleners, staan verder weg maar kunnen wel de gevolgen ervaren
Tertiaire slachtoffers:
Schade van een in hun omgeving gepleegde criminaliteit
Shockschade:
Psychische schade als gevolg van rechtstreeks of via filmbeelden geconfronteerd worden
met ernstige misdrijven
Sociale veiligheid:
De mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk leed
door misdrijven, overtreden en overlast door anderen (Spithoven) meest gericht op
community safety
Criminaliteit:
Criminaliteit omvat handelingen als moord, overval, diefstal etc. Al deze handelingen
hebben gemeen dat ze allen bepaalde gedeelde normen overtreden. Criminaliteit heeft dan
ook een verstorend effect op de samenleving en ondermijnt publieke goederen zoals de
openbare veiligheid en het onderlinge vertrouwen.
Verklaring vermogensdelicten:
Als dader en geschikte slachtoffers samenkomen op een bepaalde tijd en plaats. Daarmee is
het niet alleen goed om naar de daders te kijken maar ook naar de potentiële slachtoffers
Verklaring vermogensdelicten daders:
Eerste categorie van verklaringen zit met name in de sociaaleconomische achtergrond van
de dader
Routine activity theory:
Welke gelegenheden geef je potentiële daders door jouw gedrag?
Determinisme:
Je bent crimineel geboren
Criminogene factor:
Factoren die bijdragen aan het plegen van delicten en die ook voor de kans op recidive een
voorspellende waarde hebben;
- Een laaggemiddeld tot zwakbegaafd niveau van cognitief functioneren
- Een gebrek aan zelfkennis en introspectie
- Beperkt normbesef
- Lage frustratietolerantie
- Hoog agressieniveau
Cultural defense:
De verantwoordelijkheid voor het gedrag wordt ontkend of afgezwakt tegen de achtergrond
van de eigen culturele normen, waarden en tradities
Radicalisering:
Is een transformatieproces waarbij geen duidelijk doel hoeft te zijn en dat niet samen hoeft
te gaan met geweld
Macrofactoren:
(veranderingen in) sociale structuren op demografisch, politiek, economisch
gebied(arbeidsparticipatie, opleidingsniveau)
, Microfactoren:
Sociale (groepsidentificatie) en individuele factoren (persoonlijke ervaringen)
Bindingstheorie (sociale controle theorie)
Mensen letten op en corrigeren elkaar. Wanneer de sociale binding sterker is, is de kans dat
iemand een delict pleegt kleiner
Labelingstheorie:
Als je je gaat gedragen als het label/stigma dat je hebt gekregen
Polarisatie:
De verscherping van tegenstellingen tussen groepen in de samenleving die kan resulteren in
spanningen tussen deze groepen en toename van de segregatie langs ethische, culturele
en/of religieuze lijnen
Rustfase:
Het is ‘koud’, er zijn al wel risicofactoren aanwezig voor het ontstaan van polarisatie
Ongemaksfase:
Het wordt ‘ongezelliger; ongemak naar elkaar, misverstanden, vervreemden
Fase onderhuidse spanningen:
Het schuurt; onbehagen, irritaties, negatieve beeldvorming, toename wij/zij gevoel en
groepen vermijden contact
Sociale identiteitstheorie:
Het behoren tot een groep en verschillen van andere groepen zijn belangrijk voor iemands
identiteit
Interactionistische victimologie:
In hoeverre heeft het slachtoffer zelf bijgedragen aan het misdrijf?
Primaire slachtoffers:
Rechtstreekse schade van een misdrijf
Secundaire slachtoffers:
Omstanders en hulpverleners, staan verder weg maar kunnen wel de gevolgen ervaren
Tertiaire slachtoffers:
Schade van een in hun omgeving gepleegde criminaliteit
Shockschade:
Psychische schade als gevolg van rechtstreeks of via filmbeelden geconfronteerd worden
met ernstige misdrijven
