Samenvatting criminologische psychologie

Criminologische psychologie
DEEL I. EEN INLEIDING IN DE CRIMINOLOGISCHE PSYCHOLOGIE
1. Een schets van de criminologische psychologie
1.1.De ontwikkeling van de criminologische psychologie
 Belangrijke grondleggers
o William Stern (19de eeuw)
 Psychologie toegepast Amerikaanse recht  vooral in USA maar
eigenlijk vooral een Duitse afkomst in het onderzoek
 Duitse academicus, naar USA omwille van de Jodenvervolging
 Pijlbaarheid van het geheugen
 Ooggetuige, wie, wanneer, …  is het geheugen in zo een
situatie wel te vertrouwen (soms onthoud je niet alles)
 Mopcrimes (staged crimes)
 Gaf les aan universiteiten  tijdens les een con conflict
laten gebeuren en dan vragen aan de studenten wat er
gebeurd is  heel uiteenlopende verklaringen (hoeveel
mensen, hoe zagen die eruit, …)
 Geheugen is niet foutloos tijdens het waarnemen van een
misdrijf
 Getuige kan zich dus vergissen
o Hugo Munsterberg
 Claimde dat hij de grondlegger was
 Iedereen was fout, hij wist alles beter
 Bouwde verder op de inzichten van Stern maar wou dat niet
bekennen
 Hoe mensen verklaringen afleggen in de rechtbank 
psychologie tegen de rechters: kritiek op u werk aanvaard je niet
snel dus geen samenwerking tussen beiden
o Frans van listz
 Uniek: hij was bedenker van geïntegreerde
strafrechtswetenschap
 Iedereen doet los van elkaar eigen interpretatie: hij ging die
samenbrengen
 Criminaliteit kan puur juridisch, maar probleem is daarmee niet
helemaal opgelost, invloed in de maatschappij  verschillende
factoren die bij een misdaad een rol spelen


o Hans Gross

,  Strafjurist en een criminoloog
 Criminologische psychologie: psychische werkzaamheid van
rechters
 Impact op het geheugen
 Enige in Europa
o Gustav Aschaffenburg
 Grondlegger criminele psychologie
 Daders en het plegen van criminaliteit
 Wat maakt nu dat iemand criminaliteit pleegt of niet
o Hilde Kaufman Erich Wulfman
 Onderzoek naar het mentale aspect van een crimineel
o Leuvense wortels
 Louis Braffort
 Oprichter Leuvense school voor criminologie  een jurist
die het belang van de criminologie ervan inzag en dat het
in het leersysteem geïntegreerd moest worden
 Tijdens WO weigerde te vluchten en trouw wou blijven
 Etienne Degreeff
 Opvolger van Louis: 2de voorzitter in de Leuvense school
 Studeerde geneeskunde, was een psychiater  gebruikte
dat ook voor onderzoek
 Passionele moorden: criminogenese (persoonsrecht en
methoden, analyse van een misdrijf en dan helemaal
ontleden (voor, tijdens, na misdrijf)  goeie basis
 Rene Dellaert
 Ook voorzitter van Leuvense school
 Arts maar ook psychiater en opvoedkundige
 Arts in gevangenis, medische en psychiatrische
combineren  psychologisch pedagogische aspect van de
criminaliteit
 Interdisciplinaire kijk  breed mensbeeld, voorstander
klinische behandeling  psychologisch behandelen
 Steven de Batselier
 Eigen invulling criminologische psychologie
 Afstand van klinische benadering, puur psychologie,
voorstander kritische psychologie
 Impact van de omgeving: criminaliteit als product van de
maatschappij

,  Schuld van de maatschappij dat er criminelen bestaan
o School, ouders, omgeving van de persoon
 Johan Goethals
 Pleite voor geïntegreerde benadering (verder dan het
individu)
 Deliquentie en psychologie
 Waarom stoppen mensen al dan niet met criminaliteit
 Onveiligheidsgevoelens
 Geert vervaeke
 Henri Ohtgaer
1.2.Verschillende vormen van binnen de criminologie toegepaste psychologie
 Forensische psychologie, rechtspsychologen, criminologische
psychologie, …
 Eigenheid van criminologische psychologie onderscheidt zich van de
rest
 SCHEMA DIA 11 (vendiagram)
 Rechtspsychologen (breedste)
o Focus onderzoek domein is heel breed
o Elk gedrag dat geregeld wordt door de wetten kan onder het
onderzoek domein behoren
o Dus niet alleen de misdrijf of de dader, maar ook slachtoffers, het
omgaan met het trauma, …
o Optreden van politionele activiteiten: verhoor, advocaat gedraagt
zich zo, gedrag politie, justitie, …
o Ook andere disciplines: asielprocedures (dus niet alleen
strafrecht), echtscheidingsprocedures, …
o Hoe beslissingen en bewijs worden verzamelt
o Advies in strafzaken, de dader interviewen en ondervragen,
werkelijkheid bekijken
o Observaties, zelfstudies, …
o Enkel justitiële autoriteiten, advocatuur, getuige
 Forensische psychologie
o Individuele zaken; inzichten uit psychologie in concrete
rechtszaken, casussen

, o Iemand wordt veroordeeld voor een bepaalt misdrijf: wat is het
risico dat die opnieuw criminaliteit gaat plegen als we die
vrijlaten
o Welke straf wordt eraan gekoppeld, meest geschikt,
toerekeningsvatbaar`
 Police psychology
o Human resources, psychologische inzichten om de juiste mensen
aan te nemen, beste trainen voor die job, motiverend zijn, niet
alleen fysiek maar ook communicatievaardigheden,
 Profielanalyse: profiel van de persoonlijkheid van die persoon
 Criminologische psychologie
o Gemeenschappelijke oorsprong, hoe overlapt met de andere
domeinen
o Kern: focussen op daders en verdachten en op strafrechtelijk
context
o Daders en verdachten, niet op de slachtoffers of de getuigen
o Geen vechtscheidingen we hebben het over mensen die de
strafwet overtreden
o C: groepsniveau: individueel of algemeen?
o D: politionele autoriteiten
1.3.Wat is criminologische psychologie?
 Zuivere focus op crimineelgedrag van de pleger of van de verdachte
 Focus op verklaringen van het plegen van crimineel gedrag;
psychologische verklaringen
 Hoe moet je daar mee omgaan: straf en in de maatschappij; hoe krijg je
daar informatie over; hoe vind je de dader (daderprofiliering)
 Welke factoren dragen bij aan crimineel gedrag
 Hoe minder feiten laten plegen of crimineel gedrag stoppen
 Waarom zijn er verschillen tussen mensen, waarom iemand wel en
ander niet, waarom in dat land wel en dat land niet, waarom die leeftijd
wel en die leeftijd niet
 Als je ene bepaald gen hebt dat meer agressief: vanaf welk punt kan je
op voorhand ingrijpen
 Wat is het gedrag dat we slecht vinden? Of alleen verboden gedrag?
1.4.Criminaliteit, afwijkend gedrag en de strafbaarstelling ervan als
referentiekader voor de criminologische psychologie