Samenvatting HC
Geschiedenis
Samenvatting alle Historische Contexten VWO
Inhoudsopgave
Kenmerkende Aspecten.......................................................................................... 0
HC Steden en Burgers............................................................................................ 4
HC Verlichting......................................................................................................... 7
HC China............................................................................................................... 14
HC Duitsland......................................................................................................... 17
Kenmerkende Aspecten
NR Kenmerkend Aspect: Tijdvak:
:
13 De opkomst van handel en ambacht die de basis legde 4
voor het herleven van een agrarisch-urbane samenleving
14 De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende 4
zelfstandigheid van steden
14 De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende
, zelfstandigheid van steden
17 Het begin van staatsvorming en centralisatie 4
21 De protestantse reformatie die de splitsing van de 5
christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
22 Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de 5
stichting van een Nederlandse staat
23 Het streven van vorsten naar absolute macht 6
24 De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in 6
economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse
Republiek
25 Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het 6
begin van een wereldeconomie
23 Het streven van vorsten naar absolute macht 6
26 De wetenschappelijke revolutie 6
27 Rationeel optimisme en een 'verlicht denken' dat werd 7
toegepast op alle terreinen van de samenleving:
godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen
28 Verlicht absolutisme 7
27 Rationeel optimisme en een 'verlicht denken' dat werd
toegepast op alle terreinen van de samenleving:
godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen
29 Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de 7
vorm van plantagekoloniën en de daarmee verbonden
transatlantische slavenhandel, en de opkomst van het
abolitionisme
30 De democratische revoluties in westerse landen met als 7
gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en
staatsburgerschap
31 De industriële revolutie legde in de westerse wereld de 8
basis voor een industriële samenleving
32 Discussie over de 'sociale kwestie' 8
34 De opkomst van emancipatiebewegingen 8
35 Voortschrijdende democratisering, met deelname van 8
steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces
36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: 8
liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en
feminisme
33 De moderne vorm van imperialisme die verband hield met 8
de industrialisatie
34 De opkomst van emancipatiebewegingen 8
36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: 8
liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en
feminisme
44 Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme 9
gekoppeld
aan
tijdvak 8
34 De opkomst van emancipatiebewegingen 8
gekoppeld
aan
tijdvak 9
1
,36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: 8
liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en gekoppeld
feminisme aan
tijdvak 9
37 De rol van moderne propaganda- en 9
communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën 9
communisme en fascisme/nationaalsocialisme
44 Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme 9
45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in 10
de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
31 De industriële revolutie die (in de westerse wereld) de 8
basis legde voor een industriële samenleving gekoppeld
aan
tijdvak 10
37 De rol van moderne propaganda- en 9
communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie gekoppeld
aan
tijdvak 10
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën 9
communisme en fascisme / nationaalsocialisme gekoppeld
aan
tijdvak 10
45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in 10
de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
46 De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse 10
hegemonie in de wereld
48 De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 10
zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
37 De rol van moderne propaganda- en 9
communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën 9
communisme en fascisme/nationaalsocialisme
40 Het voeren van twee wereldoorlogen 9
39 De crisis van het wereldkapitalisme 9
41 Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het 9
bijzonder op de joden
42 De Duitse bezetting van Nederland 9
37 De rol van moderne propaganda- en 9
communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën 9
communisme en fascisme/nationaalsocialisme
45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in 10
de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
47 De eenwording van Europa 10
48 De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 10
zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
2
,45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in 10
de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
47 De eenwording van Europa 10
48 De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 10
zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
3
, HC Steden en Burgers
Vanaf de 11e eeuw landbouw veranderde, bevolking groeide, handel bloeide op
en er ontstond weer een monetaire economie van grotere omvang.
14e eeuw Amsterdam wordt een gespecialiseerde voorhaven voor graanhandel
op het Oostzeegebied.
15e eeuw De Bourgondische vorsten proberen grip te krijgen op het bestuur en
de rechtspraak in hun Nederlandse gebieden
16e eeuw De Habsburgse vorsten Karel V en Philips II zetten de
centralisatiepolitiek door en breidden deze vanwege de opkomst van
lutheranisme en calvinisme uit naar de godsdienst. Zij wilden het protestantisme,
dat zich concentreerde in de steden, terugdringen
1050-1384 Nederlandse gewesten onder leiding van Duitse keizers
1384-1482 Nederlandse gewesten onder leiding van Bourgondische hertogen
1482-1581 Nederlandse gewesten onder leiding van Habsburgse keizers
1581-1795 Een zelfstandige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
1050 Begin bevolkingsgroei in Europa. Deze bevolkingsgroei heeft 3 oorzaken:
1. Mensen gingen het land meer bebouwen en moerassen droogmaken
waardoor er meer ruimte was voor akkerbouw (ontginning)
2. Het drieslagstelsel zorgde ervoor dat oogsten succesvoller waren
3. Nieuwe technieken om de grond te bewerken en het vervangen van
ossen door paarden. Hierdoor werd de akkerbouw efficiënter.
1300 Atrecht wordt overvleugeld door andere Vlaamse steden. Atrecht was
eeuwenlang de grootste handelsstad van Vlaanderen, maar de positie van
Atrecht was niet goed omdat Atrecht niet dicht bij het water lag en er steeds
meer handel over water kwam.
Na 1300 Andere Vlaamse steden, zoals Brugge, komen op als handelssteden.
Brugge kon handelen via de Noordzee en kon hierdoor handelen met bijvoorbeeld
Italië, Spanje en de Hanze. Doordat er zoveel verschillende landen met elkaar
gingen handelen ontstond ook de wisselbrief.
1302 Guldensporenslag (het Gemeen tegen de Patriciërs). Door de handel heb
je een steeds grotere klassenverdeling. De patriciërs, de rijke kooplieden die
steeds vaker geldschieters werden voor hun vorsten, waardoor die een grote
schuld kregen bij de patriciërs. En het gemeen, de ambachtslieden en boeren die
niet evenveel macht hebben in steden als de patriciërs. De patriciërs gaan hun
macht steeds meer misbruiken en de belastingen steeds hoger maken, dus het
gemeen komt in opstand. Omdat de Franse koning en leenheer een ‘schuld’ had
bij de patriciërs, stuurde hij zijn leger af op het gemeen. Het gemeen koos voor
4
Geschiedenis
Samenvatting alle Historische Contexten VWO
Inhoudsopgave
Kenmerkende Aspecten.......................................................................................... 0
HC Steden en Burgers............................................................................................ 4
HC Verlichting......................................................................................................... 7
HC China............................................................................................................... 14
HC Duitsland......................................................................................................... 17
Kenmerkende Aspecten
NR Kenmerkend Aspect: Tijdvak:
:
13 De opkomst van handel en ambacht die de basis legde 4
voor het herleven van een agrarisch-urbane samenleving
14 De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende 4
zelfstandigheid van steden
14 De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende
, zelfstandigheid van steden
17 Het begin van staatsvorming en centralisatie 4
21 De protestantse reformatie die de splitsing van de 5
christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
22 Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de 5
stichting van een Nederlandse staat
23 Het streven van vorsten naar absolute macht 6
24 De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in 6
economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse
Republiek
25 Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het 6
begin van een wereldeconomie
23 Het streven van vorsten naar absolute macht 6
26 De wetenschappelijke revolutie 6
27 Rationeel optimisme en een 'verlicht denken' dat werd 7
toegepast op alle terreinen van de samenleving:
godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen
28 Verlicht absolutisme 7
27 Rationeel optimisme en een 'verlicht denken' dat werd
toegepast op alle terreinen van de samenleving:
godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen
29 Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de 7
vorm van plantagekoloniën en de daarmee verbonden
transatlantische slavenhandel, en de opkomst van het
abolitionisme
30 De democratische revoluties in westerse landen met als 7
gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en
staatsburgerschap
31 De industriële revolutie legde in de westerse wereld de 8
basis voor een industriële samenleving
32 Discussie over de 'sociale kwestie' 8
34 De opkomst van emancipatiebewegingen 8
35 Voortschrijdende democratisering, met deelname van 8
steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces
36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: 8
liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en
feminisme
33 De moderne vorm van imperialisme die verband hield met 8
de industrialisatie
34 De opkomst van emancipatiebewegingen 8
36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: 8
liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en
feminisme
44 Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme 9
gekoppeld
aan
tijdvak 8
34 De opkomst van emancipatiebewegingen 8
gekoppeld
aan
tijdvak 9
1
,36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: 8
liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en gekoppeld
feminisme aan
tijdvak 9
37 De rol van moderne propaganda- en 9
communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën 9
communisme en fascisme/nationaalsocialisme
44 Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme 9
45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in 10
de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
31 De industriële revolutie die (in de westerse wereld) de 8
basis legde voor een industriële samenleving gekoppeld
aan
tijdvak 10
37 De rol van moderne propaganda- en 9
communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie gekoppeld
aan
tijdvak 10
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën 9
communisme en fascisme / nationaalsocialisme gekoppeld
aan
tijdvak 10
45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in 10
de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
46 De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse 10
hegemonie in de wereld
48 De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 10
zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
37 De rol van moderne propaganda- en 9
communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën 9
communisme en fascisme/nationaalsocialisme
40 Het voeren van twee wereldoorlogen 9
39 De crisis van het wereldkapitalisme 9
41 Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het 9
bijzonder op de joden
42 De Duitse bezetting van Nederland 9
37 De rol van moderne propaganda- en 9
communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën 9
communisme en fascisme/nationaalsocialisme
45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in 10
de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
47 De eenwording van Europa 10
48 De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 10
zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
2
,45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in 10
de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
47 De eenwording van Europa 10
48 De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 10
zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
3
, HC Steden en Burgers
Vanaf de 11e eeuw landbouw veranderde, bevolking groeide, handel bloeide op
en er ontstond weer een monetaire economie van grotere omvang.
14e eeuw Amsterdam wordt een gespecialiseerde voorhaven voor graanhandel
op het Oostzeegebied.
15e eeuw De Bourgondische vorsten proberen grip te krijgen op het bestuur en
de rechtspraak in hun Nederlandse gebieden
16e eeuw De Habsburgse vorsten Karel V en Philips II zetten de
centralisatiepolitiek door en breidden deze vanwege de opkomst van
lutheranisme en calvinisme uit naar de godsdienst. Zij wilden het protestantisme,
dat zich concentreerde in de steden, terugdringen
1050-1384 Nederlandse gewesten onder leiding van Duitse keizers
1384-1482 Nederlandse gewesten onder leiding van Bourgondische hertogen
1482-1581 Nederlandse gewesten onder leiding van Habsburgse keizers
1581-1795 Een zelfstandige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
1050 Begin bevolkingsgroei in Europa. Deze bevolkingsgroei heeft 3 oorzaken:
1. Mensen gingen het land meer bebouwen en moerassen droogmaken
waardoor er meer ruimte was voor akkerbouw (ontginning)
2. Het drieslagstelsel zorgde ervoor dat oogsten succesvoller waren
3. Nieuwe technieken om de grond te bewerken en het vervangen van
ossen door paarden. Hierdoor werd de akkerbouw efficiënter.
1300 Atrecht wordt overvleugeld door andere Vlaamse steden. Atrecht was
eeuwenlang de grootste handelsstad van Vlaanderen, maar de positie van
Atrecht was niet goed omdat Atrecht niet dicht bij het water lag en er steeds
meer handel over water kwam.
Na 1300 Andere Vlaamse steden, zoals Brugge, komen op als handelssteden.
Brugge kon handelen via de Noordzee en kon hierdoor handelen met bijvoorbeeld
Italië, Spanje en de Hanze. Doordat er zoveel verschillende landen met elkaar
gingen handelen ontstond ook de wisselbrief.
1302 Guldensporenslag (het Gemeen tegen de Patriciërs). Door de handel heb
je een steeds grotere klassenverdeling. De patriciërs, de rijke kooplieden die
steeds vaker geldschieters werden voor hun vorsten, waardoor die een grote
schuld kregen bij de patriciërs. En het gemeen, de ambachtslieden en boeren die
niet evenveel macht hebben in steden als de patriciërs. De patriciërs gaan hun
macht steeds meer misbruiken en de belastingen steeds hoger maken, dus het
gemeen komt in opstand. Omdat de Franse koning en leenheer een ‘schuld’ had
bij de patriciërs, stuurde hij zijn leger af op het gemeen. Het gemeen koos voor
4
