Stellen
Functies schrijven tekst
Communicatieve functie - Gebruik je om aan iemand anders iets duidelijk te maken.
- Krantartikel, advertenties
- Schrijven voor een ander
Conceptualiserende functie - Op het moment dat je iets op papier gaat zetten en je gedachten formuleert
in schema’s, steekwoorden of kant-en-klare zinnen, krijg je het gevoel dat je
greep krijgt op de materie.
- Door dingen voor jezelf te verwoorden worden ze duidelijk.
- Schrijven voor jezelf.
- Studieboeken en verslagen.
Expressieve functie - Om te experimenteren, om gevoelens te uiten, om iets te zeggen dat
anderen nog niet eerder op die manier gezegd hebben.
- Achterliggende gedachten om origineel te zijn.
- Schrijven als middel om de taal te verkennen en te ontwikkelen.
- Literaire teksten, zoals een gedicht.
Het schrijfproces
De volgende componenten spelen een rol:
● De kennis van de schrijver
○ Schrijver moet kennis hebben van het onderwerp, taalsysteem (woordgebruik, spelling,
zinsopbouw) en retorisch systeem (tekstsoorten, stijl, doelgerichtheid)
● De communicatieve situatie waarin de schrijver zijn werk doet
○ Je moet altijd sterk rekening houden met degene voor wie je schrijft
● Het eigenlijke schrijfproces
○ Plannen, schrijven en reviseren
Strategie vertellend schrijven
● Voor leerlingen in groep 4 is schrijven vooral praten op papier. Als kinderen een schrijfopdracht
krijgen, gaan ze vrijwel direct aan de slag en schrijven ze het verhaal in één keer af en brengen
nauwelijks verbeteringen of veranderingen aan. Het is een strategie waarbij je weergeeft wat je al
weet over een onderwerp en waarbij je geen proces van wikken en wegen, plannen en zoeken naar
info doorgaat.
● De structuur van een verhaal wordt meestal bepaald door de loop van de gebeurtenissen.
● Leerlingen uit de groepen 4, 5 en 6 gebruiken deze strategie.
Strategie denkend schrijven
● Past een schrijver vooral toe bij een ingewikkeld onderwerp, waarbij hij niet meer af kan gaan op zijn
eigen ervaring.
● Schrijven als het oplossen van een probleem dient en legt de nadruk op de cognitieve processen die
bij het schrijven een rol spelen.
● Uitgangspunt is de schrijfopdracht. Schrijver analyseert de opdracht en vertaalt die in één of meer
problemen. Hij denkt na over de doelstelling en het publiek en gaat na wat hij al weet van het
onderwerp.
● Typerend: eerst de schrijfopdracht uitgebreid analyseren, ideeën verzamelen en nadenken over de
inhoud en de opbouw van de tekst, voordat je begint aan het schrijven van de tekst.
● Tijdens het schrijven steeds veranderingen, wijzingen en verbeteringen aanbrengen.
● Strategie past bij ervaren schrijvers. Aangeleerd vanaf groep 5. Maar toegepast in groep 7/8.
Functies schrijven tekst
Communicatieve functie - Gebruik je om aan iemand anders iets duidelijk te maken.
- Krantartikel, advertenties
- Schrijven voor een ander
Conceptualiserende functie - Op het moment dat je iets op papier gaat zetten en je gedachten formuleert
in schema’s, steekwoorden of kant-en-klare zinnen, krijg je het gevoel dat je
greep krijgt op de materie.
- Door dingen voor jezelf te verwoorden worden ze duidelijk.
- Schrijven voor jezelf.
- Studieboeken en verslagen.
Expressieve functie - Om te experimenteren, om gevoelens te uiten, om iets te zeggen dat
anderen nog niet eerder op die manier gezegd hebben.
- Achterliggende gedachten om origineel te zijn.
- Schrijven als middel om de taal te verkennen en te ontwikkelen.
- Literaire teksten, zoals een gedicht.
Het schrijfproces
De volgende componenten spelen een rol:
● De kennis van de schrijver
○ Schrijver moet kennis hebben van het onderwerp, taalsysteem (woordgebruik, spelling,
zinsopbouw) en retorisch systeem (tekstsoorten, stijl, doelgerichtheid)
● De communicatieve situatie waarin de schrijver zijn werk doet
○ Je moet altijd sterk rekening houden met degene voor wie je schrijft
● Het eigenlijke schrijfproces
○ Plannen, schrijven en reviseren
Strategie vertellend schrijven
● Voor leerlingen in groep 4 is schrijven vooral praten op papier. Als kinderen een schrijfopdracht
krijgen, gaan ze vrijwel direct aan de slag en schrijven ze het verhaal in één keer af en brengen
nauwelijks verbeteringen of veranderingen aan. Het is een strategie waarbij je weergeeft wat je al
weet over een onderwerp en waarbij je geen proces van wikken en wegen, plannen en zoeken naar
info doorgaat.
● De structuur van een verhaal wordt meestal bepaald door de loop van de gebeurtenissen.
● Leerlingen uit de groepen 4, 5 en 6 gebruiken deze strategie.
Strategie denkend schrijven
● Past een schrijver vooral toe bij een ingewikkeld onderwerp, waarbij hij niet meer af kan gaan op zijn
eigen ervaring.
● Schrijven als het oplossen van een probleem dient en legt de nadruk op de cognitieve processen die
bij het schrijven een rol spelen.
● Uitgangspunt is de schrijfopdracht. Schrijver analyseert de opdracht en vertaalt die in één of meer
problemen. Hij denkt na over de doelstelling en het publiek en gaat na wat hij al weet van het
onderwerp.
● Typerend: eerst de schrijfopdracht uitgebreid analyseren, ideeën verzamelen en nadenken over de
inhoud en de opbouw van de tekst, voordat je begint aan het schrijven van de tekst.
● Tijdens het schrijven steeds veranderingen, wijzingen en verbeteringen aanbrengen.
● Strategie past bij ervaren schrijvers. Aangeleerd vanaf groep 5. Maar toegepast in groep 7/8.
