, 1. Inleiding
De Nederlandse overheid faalde om burgers te beschermen in de
kinderopvangtoeslagenaffaire, waarbij onterecht ontvangen toeslag volledig terugbetaald
moest worden.1 Dit had vooral impact op minderbedeelden die de toeslagen al hadden
uitgegeven en op rechtvaardigheid konden zij niet rekenen. 2 Net als in de rechtswetenschap
speelt in de religiewetenschappen het rechtvaardigheidsbegrip een belangrijke rol, zoals ook
in het Bijbelboek Prediker. In hoofdstuk acht gaat het over hoe men om dient te gaan met de
autoriteit van de overheid, wat aansluit op het toeslagenschandaal. De onderzoeksvraag luidt
daarom: hoe dient het rechtvaardigheidsbegrip begrepen te worden in hoofdstuk acht van
Prediker?
2. Methodologie
Hiervoor gebruik ik de historisch-kritische methode om de oorsprong, context en evolutie van
de tekst te begrijpen.3 Daarbij zijn ‘sitz im Leben’ vragen gesteld. Aanvullend is de
genealogische methode gebruikt, omdat deze benadering diepgaand de cultureel-historische
invloeden analyseert die vormgaven aan het rechtvaardigheidsbegrip. De cognitieve
religiewetenschap focust minder op cultureel-historische ontwikkeling en de betekenis binnen
specifieke contexten, waardoor het minder geschikt is. Mijn onderzoeksvraag vereist een
beschrijvende benadering, terwijl de cognitieve religiewetenschap verklarend is. Ook de
globale geschiedenis en postkoloniale kritiek, met hun bredere en vergelijkende focus, zijn
minder toepasselijk voor dit diepgaande, contextuele onderzoek.
3. Analyse
Voordat ik mijn onderzoeksvraag uiteenzet, begin ik met een samenvatting van hoofdstuk
acht. Dit hoofdstuk adresseert het gebrek van menselijke zeggenschap en het onrecht dat bij
dit gebrek komt kijken. Het soort regering dat het land bestuurt is een voorbeeld daarvan. Het
verhaal illustreert hoe onrechtvaardige leiders toch macht behouden, hoe rechtvaardige
mensen lijden en goddelozen floreren. Prediker concludeert: “Ik zeg dat ook dit vluchtig is”. 4
1
Blind voor mens en recht 2024, p. 13; Van Ettekoven 2021, p. 102.
2
Van Ettekoven 2021, p. 99.
3
Law 2012, p. 3.
4
Herziene Statenvertaling, Prediker 8:14.
De Nederlandse overheid faalde om burgers te beschermen in de
kinderopvangtoeslagenaffaire, waarbij onterecht ontvangen toeslag volledig terugbetaald
moest worden.1 Dit had vooral impact op minderbedeelden die de toeslagen al hadden
uitgegeven en op rechtvaardigheid konden zij niet rekenen. 2 Net als in de rechtswetenschap
speelt in de religiewetenschappen het rechtvaardigheidsbegrip een belangrijke rol, zoals ook
in het Bijbelboek Prediker. In hoofdstuk acht gaat het over hoe men om dient te gaan met de
autoriteit van de overheid, wat aansluit op het toeslagenschandaal. De onderzoeksvraag luidt
daarom: hoe dient het rechtvaardigheidsbegrip begrepen te worden in hoofdstuk acht van
Prediker?
2. Methodologie
Hiervoor gebruik ik de historisch-kritische methode om de oorsprong, context en evolutie van
de tekst te begrijpen.3 Daarbij zijn ‘sitz im Leben’ vragen gesteld. Aanvullend is de
genealogische methode gebruikt, omdat deze benadering diepgaand de cultureel-historische
invloeden analyseert die vormgaven aan het rechtvaardigheidsbegrip. De cognitieve
religiewetenschap focust minder op cultureel-historische ontwikkeling en de betekenis binnen
specifieke contexten, waardoor het minder geschikt is. Mijn onderzoeksvraag vereist een
beschrijvende benadering, terwijl de cognitieve religiewetenschap verklarend is. Ook de
globale geschiedenis en postkoloniale kritiek, met hun bredere en vergelijkende focus, zijn
minder toepasselijk voor dit diepgaande, contextuele onderzoek.
3. Analyse
Voordat ik mijn onderzoeksvraag uiteenzet, begin ik met een samenvatting van hoofdstuk
acht. Dit hoofdstuk adresseert het gebrek van menselijke zeggenschap en het onrecht dat bij
dit gebrek komt kijken. Het soort regering dat het land bestuurt is een voorbeeld daarvan. Het
verhaal illustreert hoe onrechtvaardige leiders toch macht behouden, hoe rechtvaardige
mensen lijden en goddelozen floreren. Prediker concludeert: “Ik zeg dat ook dit vluchtig is”. 4
1
Blind voor mens en recht 2024, p. 13; Van Ettekoven 2021, p. 102.
2
Van Ettekoven 2021, p. 99.
3
Law 2012, p. 3.
4
Herziene Statenvertaling, Prediker 8:14.
