Volledige samenvatting familiaal vermogensrecht (GESLAAGD!)

FAMILIAAL VERMOGENSRECHT – ELLEN DUPON 2023-24 SEM1


DEEL 1: RELATIEVERMOGENSRECHT
O: INLEIDING




HOOFDSTUK 1: HUWELIJKSVERMOGENSRECHT

Het huwelijk  gevolgen voor echtgenoten

Primaire gevolgen:

 Art. 212 – 224 oud BW
 = primair huwelijksstelsel
 Bevat persoonlijke maar ook vermogensrechtelijke bepalingen
 Dwingend recht: geldt onverkort voor élk huwelijk dus NIET VAN AFWIJKEN

Secundaire gevolgen:

 Boek 2, titel 3 BW, art. 2.3.1 – 2.3.88 BW
 = secundair Huwelijksstelsel
 Bevat enkel vermogensrechtelijke regels
 Aanvullend recht: vrije keuze van EGN -> kan aangepast worden
 Hoe het vermogen ook is geregeld, ben je getrouw val je hoe dan ook onder het primair huwelijksstelsel

1. HET PRIMAIR HUWELIJKSSTELSEL


1.1 BASISBEGINSELEN: MINIMUM MINIMORUM

 Rechten:
o Autonomie van de EGN
o Gelijkheid tussen EGN
 Plichten:
o Solidariteit
o Gezinsbelang




1

, FAMILIAAL VERMOGENSRECHT – ELLEN DUPON 2023-24 SEM1


Aard van de bepalingen:

 Zuiver persoonlijke bepalingen
 Gemengde bepalingen
 Vermogensrechtelijke bepalingen

Zuiver persoonsrechtelijke gevolgen:

 Art. 213 oud BW
 Plicht tot samenwonen
o Gezamenlijk verblijf houden
o Levensgemeenschap
o geslachtsverkeer
 Plicht tot getrouwheid
 Plicht tot bijstand
o Eerbied
o Affectie
o Morele hulp

Vermogensrechtelijke gevolgen: (zie verder)

 Art. 214 – 222 oud BW
 Handelingsbekwaamheid
 Eigen beroep
 Eigen inkomsten
 Eigen bankzaken
 Eigen woonplaats
 Aantal onbekwaamheden
 Plicht hulp en bijdrage (materieel)
 Bescherming gezinswoning
 Hoofdelijke aansprakelijkheid huishoudelijke schulden

Van dwingend recht

Wederkerig op grond van de wet

 DUS! Geen toepassing mogelijk op basis van “exceptio non adempleti contractus”
 Handhaving: EG die in gebreke blijft kan gedwongen worden

Toepassingsgebied:

 Op wie? : alle gehuwden, ongeacht keuze secundair stelsel (NIET: samenwonenden, verloofden)
 Wanneer?: voor de gehele duur van het huwelijk
o NIET: na echtscheiding
o WEL: tijdens de procedure ES
o WEL: bij feitelijke scheiding

1.2 KRACHTLIJNEN

 Gelijkheid van de EG’en
 Behoud van de autonomie van iedere EG
 Minimale solidariteit tussen EG’en en bescherming gezinsbelang
1. Gelijkheid
2

, FAMILIAAL VERMOGENSRECHT – ELLEN DUPON 2023-24 SEM1


 Iedere EG dezelfde rechten en plichten
 Handelingsbekwaamheid: door huwelijk wordt een EG niet handelingsonbekwaam
 Soms wel handelingsonbevoegdheid (bestuursbevoegdheden vermogen)

2. Autonomie
 Vrijheid beroepsuitoefening
 Inning en besteding van de inkomsten
 Opening van een bankrekening/ kluis
 Art. 217 oud BW

3. Solidariteit

Hulp- en bijdrage verplichting:

 Hulpplicht: delen van de levensstandaard
 Bijdrage in lasten van het huwelijk
o Wat zijn lasten huwelijk
o Hoe bijdragen?
o Hoeveel bijdragen?
 Bestedingsvolgorde inkomsten
 Handhaving
 Art. 213, 221, 205 en 217 oud BW

Bescherming gezinswoning:

 Art. 215 oud BW
 Gezinswoning
 Draagwijdte: tussen EG!
 Beschermingstechniek
o Beide of 1 van EIG is eigenaar
o EG is huurder

Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden en schulden van de opvoeding van de kinderen:

 Art. 222 oud BW
 Hoofdelijke schuld = 2 SA, maar SE kan 1 SA aanspreken voor de gehele schuld
 Hoofdelijkheid is de regel
Bv. meneer koopt wasmachine bij mediamarkt voor 1.000 euro. Hij betaalt dit niet. Kan de mediamarkt
naar de vrouw gaan hiervoor op basis van dit artikel? JA

Buitensporig?

 Art. 222, §2 oud BW
 Uitzondering op de regel hoofdelijkheid
Bv. man koopt een auto voor zoon van 200.000 euro. Heeft dit gezin een zeer hoog vermogen, dan is dit
niet buitensporig. Hebben ze allebei maar een leefloon, dan is dit buitensporig.




2.SECUNDAIR HUWELIJKSVERMOGENSSTELSEL


3

, FAMILIAAL VERMOGENSRECHT – ELLEN DUPON 2023-24 SEM1


 Regeling m.b.t. goederen van de EGn over:
o Wie is eigenaar van welke goederen
o Beheer en beschikking (=verkopen/ verhuren) over die goederen
o Hoe de goederen worden verdeeld bij ontbinding
 Wettelijk huwelijksvermogensstelsel (wettelijk stelsel)
o = modelsysteem
o Aanvullend recht
o GEEN huwelijkscontract
 Geregeld in de wet
 Conventioneel huwelijksvermogensstelsel:
o Afwijking van modelsysteem via huwelijksovereenkomst (notariële akte)
o Zelf geregeld
 Huwelijkscontract: moet notarieel, anders nietig

Secundair huwelijksvermogensrecht:

1. Wettelijk huwelijksvermogensrecht
2. Conventioneel huwelijksvermogensrecht



2.1 WETTELIJK HUWELIJKSVERMOGENSSTELSEL




 Wettelijk huwelijksvermogensstelsel= wettelijk stelsel
 Aanvullend recht: wanneer wettelijk stelsel van toepassing?
o Geen H-OK -> toepassing van rechtswege
o Wel H-OK -> toepassing op aspecten die niet geregeld zijn in het H-OK
 Aanwezigheid van 3 patrimonia
o Wet schrijft voor welke goederen tot welk vermogen behoren
o “scheiding van goederen en gemeenschap van aanwinsten”
 Gelijkheid tussen EGn inzake beheer van de patrimonia

2.1.1 STATUUT VAN DE GOEDEREN/ SCHULDEN

Loon: gemeenschappelijk / erfenis; schenking : eigen

A. Burgerlijk Wetboek

Boek 2, Titel 3, Ondertitel 1, Hoofdstuk 3 Wettelijk stelsel BW




B. De residuaire gemeenschapskwalificatie als uitgangspunt


4