Farmacologie
1 SITUERING FARMACOLOGIE
1.1 BEGRIPPEN:
1.1.1 GENEESMIDDEL
Het woord geneesmiddel komt van het griekse woord PHARMAKON = tovermiddel en nadien giftig kruid of geneesmiddel.
Nog steeds is de grens tussen een geneesmiddel en toxische stof is heel klein, dosis die toegediend wordt is van belang.
Farmacon = het werkzame bestanddeel van een geneesmiddel.
Medicijn is beter dan geneesmiddel omdat deze term misleidend is, het middel geneest niet altijd.
1.1.2 EUROPESE/ BELGISCHE WETGEVING
Een stof of combinatie van stoffen met eigenschappen bedoeld
Voor behandeling of preventie van ziekte bij mensen.
Om fysiologische functies te herstellen, te corrigeren of aan te passen dm een farmacologisch, immunologisch of
metabool effect
Om het stellen van medische diagnose
1.1.3 FARMACOLOGIE
De wetenschap die de wisselwerking bestudeerd tussen levende organismen en scheikundige stoffen die in de
diagnostische, preventieve en curatieve geneeskunde worden gebruikt
1.1.4 FYSIOTHERAPIE
Is een behandeling op basis van planten en behoort tot de allopathische geneeswijzen
Allopathie = reguliere klassieke geneeskunde = een geneeswijze die uit gaat van het principe een zieke te behandelen
met een andere stof dan die welke die de ziekte en symptomen veroorzaakt
1.1.5 HOMEOPATHIE
Fysiotherapie
3 grondpijlers
Individuele aanpak (gericht op de persoon)
Toepassing van de regel “similia similibus curentur” = gelijksoortigheidprincipe
Ziekten worden behandeld met een remedie die dezelfde symptomen veroorzaakt waardoor het immuunsysteem
wordt aangezet tot een heftige reactie om de ziekte te overwinnen.
Bv een gezond persoon neemt iets in die symptomen van malaria teweegbrengt, dit kan helpen om malaria te
genezen bij een ziek persoon.
Zeer lage dosis
1.1.6 GENETIC ENGINEERING
Het inbrengen of verwijderen van specifieke genen door moleculaire technieken
,Farmacologie
1.2 DE VERSCHILLENDE TOEPASSINGSDOELEINDEN VAN GENEESMIDDELEN KUNNEN OPSOMMEN EN
DIT ILLUSTREREN MET EEN VOORBEELD UIT DE EIGEN THUISSITUATIE.
Diagnostisch: vb. contraststof bij medische beeldvorming
Preventief – profylactische: vb. malaria, vaccin, reisziekte
Curatief: vb. antibiotica
1.3 HERKOMST VAN EEN GENEESMIDDEL
1.3.1 NATUURLIJKE PRODUCTEN
Planten: zaden van papaver – morfine
Dieren: schimmel penicillium – antibiotica penicilline, insuline (pancreas van dieren)
Mensen: huidtransplantatie
Minerale oorsprong: ijzerpreparaten – anemie
1.3.2 SYNTHETISCHE PRODUCTEN
Bv Namaken van cortison uit de bijnierschors
1.3.3 BIOTECHNOLOGIE
= Het gebruik van levende organismen of delen ervan om planen en dieren aan te passen, om micro-organismen voor
specifieke doeleinden te ontwikkelen en zelf producten te maken of te wijzigen.
) Klassieke biotechnologie: traditionele technieken: bv-productie kaas
) Modern biotechnologie: past de eigenschappen aan door in te grijpen op het DNA.
Verschillende technieken:
Basistechnieken:
DNA isoleren, sequentie analyse, knippen en plakken van DNA-fragmenten
Genetische modificatie:
= Genetisch materiaal van een levend wezen veranderen
GGO: genetisch gemanipuleerd organisme
Gentherapie
= Mensen die ziek zijn owv een niet goed werkend gen, krijgen een nieuw gen toegediend
Celtherapie
= Het nieuwe DNA komt slecht in enkele cellen terecht. Het is de kunst om deze cellen te laten groeien in het
volledig organisme
Stamceltherapie
Gebruiken van stamcellen (niet gespecialiseerde cel) uit het beenmerg soms bloed
Zijn instaat om te delen en zelf uit te groeien tot een gespecialiseerde cel
Immuun celtherapie
Afweercellen van een Pt worden in een labo geactiveerd (bv-kanker)
Weefselkweek
Als alternatief voor donororganen (bv eigen gekweekte blaas)
Biotechnologische geneesmiddelen:
Recombinante eiwitten
Erfelijk materiaal naar een andere planten of dier soort verplaatsen.
Bv. Menselijke DNA naar gistcellen die dan een menselijk eiwit maken: vaccin hepatitis B
Therapeutische antilichamen
Specifiek ontwikkelen van antilichamen die zich richten op het eiwit die aan de basis ligt van een het ontstaan van
een ziekte (vb. borstkanker)
1.4 DE DRIE ELEMENTEN KUNNEN WEERGEVEN DIE LEIDDEN TOT DE ONTDEKKING VAN
GENEESMIDDELEN EN HIERBIJ TELKENS 1 VOORBEELD KUNNEN GEVEN.
Trial and error:
Manier waarop geneesmiddelen in het begin werden ontwikkeld. Hierbij werden nieuwe moleculen ad random
gescreend op potentieel interessante activiteit. Vb. antimalariamiddelen
Drugdesign:
Het geneesmiddel wordt rationeel ontworpen uitgaande van een zeer nauwkeurige kennis van de structuur van de
receptor het eiwit waarop het GM dient aan te grijpen. (Vb. glivec)
Me- too:
Er wordt van een bestaand geneesmiddel vertrokken die licht wordt aangepast en goedkoper kan aangeboden worden.
(Bv triptanen)
, Farmacologie
1 SITUERING FARMACOLOGIE
1.1 BEGRIPPEN:
1.1.1 GENEESMIDDEL
Het woord geneesmiddel komt van het griekse woord PHARMAKON = tovermiddel en nadien giftig kruid of geneesmiddel.
Nog steeds is de grens tussen een geneesmiddel en toxische stof is heel klein, dosis die toegediend wordt is van belang.
Farmacon = het werkzame bestanddeel van een geneesmiddel.
Medicijn is beter dan geneesmiddel omdat deze term misleidend is, het middel geneest niet altijd.
1.1.2 EUROPESE/ BELGISCHE WETGEVING
Een stof of combinatie van stoffen met eigenschappen bedoeld
Voor behandeling of preventie van ziekte bij mensen.
Om fysiologische functies te herstellen, te corrigeren of aan te passen dm een farmacologisch, immunologisch of
metabool effect
Om het stellen van medische diagnose
1.1.3 FARMACOLOGIE
De wetenschap die de wisselwerking bestudeerd tussen levende organismen en scheikundige stoffen die in de
diagnostische, preventieve en curatieve geneeskunde worden gebruikt
1.1.4 FYSIOTHERAPIE
Is een behandeling op basis van planten en behoort tot de allopathische geneeswijzen
Allopathie = reguliere klassieke geneeskunde = een geneeswijze die uit gaat van het principe een zieke te behandelen
met een andere stof dan die welke die de ziekte en symptomen veroorzaakt
1.1.5 HOMEOPATHIE
Fysiotherapie
3 grondpijlers
Individuele aanpak (gericht op de persoon)
Toepassing van de regel “similia similibus curentur” = gelijksoortigheidprincipe
Ziekten worden behandeld met een remedie die dezelfde symptomen veroorzaakt waardoor het immuunsysteem
wordt aangezet tot een heftige reactie om de ziekte te overwinnen.
Bv een gezond persoon neemt iets in die symptomen van malaria teweegbrengt, dit kan helpen om malaria te
genezen bij een ziek persoon.
Zeer lage dosis
1.1.6 GENETIC ENGINEERING
Het inbrengen of verwijderen van specifieke genen door moleculaire technieken
,Farmacologie
1.2 DE VERSCHILLENDE TOEPASSINGSDOELEINDEN VAN GENEESMIDDELEN KUNNEN OPSOMMEN EN
DIT ILLUSTREREN MET EEN VOORBEELD UIT DE EIGEN THUISSITUATIE.
Diagnostisch: vb. contraststof bij medische beeldvorming
Preventief – profylactische: vb. malaria, vaccin, reisziekte
Curatief: vb. antibiotica
1.3 HERKOMST VAN EEN GENEESMIDDEL
1.3.1 NATUURLIJKE PRODUCTEN
Planten: zaden van papaver – morfine
Dieren: schimmel penicillium – antibiotica penicilline, insuline (pancreas van dieren)
Mensen: huidtransplantatie
Minerale oorsprong: ijzerpreparaten – anemie
1.3.2 SYNTHETISCHE PRODUCTEN
Bv Namaken van cortison uit de bijnierschors
1.3.3 BIOTECHNOLOGIE
= Het gebruik van levende organismen of delen ervan om planen en dieren aan te passen, om micro-organismen voor
specifieke doeleinden te ontwikkelen en zelf producten te maken of te wijzigen.
) Klassieke biotechnologie: traditionele technieken: bv-productie kaas
) Modern biotechnologie: past de eigenschappen aan door in te grijpen op het DNA.
Verschillende technieken:
Basistechnieken:
DNA isoleren, sequentie analyse, knippen en plakken van DNA-fragmenten
Genetische modificatie:
= Genetisch materiaal van een levend wezen veranderen
GGO: genetisch gemanipuleerd organisme
Gentherapie
= Mensen die ziek zijn owv een niet goed werkend gen, krijgen een nieuw gen toegediend
Celtherapie
= Het nieuwe DNA komt slecht in enkele cellen terecht. Het is de kunst om deze cellen te laten groeien in het
volledig organisme
Stamceltherapie
Gebruiken van stamcellen (niet gespecialiseerde cel) uit het beenmerg soms bloed
Zijn instaat om te delen en zelf uit te groeien tot een gespecialiseerde cel
Immuun celtherapie
Afweercellen van een Pt worden in een labo geactiveerd (bv-kanker)
Weefselkweek
Als alternatief voor donororganen (bv eigen gekweekte blaas)
Biotechnologische geneesmiddelen:
Recombinante eiwitten
Erfelijk materiaal naar een andere planten of dier soort verplaatsen.
Bv. Menselijke DNA naar gistcellen die dan een menselijk eiwit maken: vaccin hepatitis B
Therapeutische antilichamen
Specifiek ontwikkelen van antilichamen die zich richten op het eiwit die aan de basis ligt van een het ontstaan van
een ziekte (vb. borstkanker)
1.4 DE DRIE ELEMENTEN KUNNEN WEERGEVEN DIE LEIDDEN TOT DE ONTDEKKING VAN
GENEESMIDDELEN EN HIERBIJ TELKENS 1 VOORBEELD KUNNEN GEVEN.
Trial and error:
Manier waarop geneesmiddelen in het begin werden ontwikkeld. Hierbij werden nieuwe moleculen ad random
gescreend op potentieel interessante activiteit. Vb. antimalariamiddelen
Drugdesign:
Het geneesmiddel wordt rationeel ontworpen uitgaande van een zeer nauwkeurige kennis van de structuur van de
receptor het eiwit waarop het GM dient aan te grijpen. (Vb. glivec)
Me- too:
Er wordt van een bestaand geneesmiddel vertrokken die licht wordt aangepast en goedkoper kan aangeboden worden.
(Bv triptanen)
, Farmacologie
