FYSIOLOGIE VAN DE BARING
HOOFDSTUK 1: FACTOREN VAN DE BARING
1.1 HET BARINGSKANAAL
2 onderdelen:
1. Beenderig baringskanaal: (bepaald de ruimte in bekken)
• gevormd door de wanden van het kleine bekken, met name bekkeningang,
bekkenholte en bekkenuitgang
2. Weke baringskanaal: (met contracties, verweken en ontsluiten)
• gevormd door uterus (OUS= onderste uterus segment), cervix, vagina, vulva,
bekkenbodemspieren en perineum
Het weke baringskanaal kan uitgerekt worden, het beenderig niet. De beschikbare ruimte voor de
doorgang van de foetus wordt dus bepaald door het beenderig baringskanaal.
1.1.1 HET BENIG BARINGSKANAAL
Zie extra bundel. Deze figuren zijn te
kennen:
• Onderdelen bekken en
bekkenafmeting
• Bekkenvormen
• Conjugata vera en Conjugata
diagonalis
• Oriëntatiepunten van het bekken
1.1.2 HET WEKE BARINGSKANAAL
Zie extra bundel. Deze figuren zijn te kennen:
• Week baringskanaal
• Oppervlakkige perineale ruimte
1.2 FOETAAL CAPUT
1.2.1 ANATOMIE EN CRANIOMETRIE
Zie extra bundel. Deze figuren zijn te kennen:
• Schedelbeenderen, schedelnaden en fontanellen
• Schedelmaten
De 5 schedelbeenderen (ossa frontalia, ossa parietalia en het os occipitale) van de foetus zijn nog
niet volgroeid, maar van elkaar gescheiden door naden (= sutura) en fontanellen (grote en kleine).
De sutura sagitalis wordt ook de pijlnaad genoemd en wordt gebruikt bij het vaststellen van de stand
van het voorliggend deel.
1
,De schedel van de foetus is vervormbaar, omdat de ossa parietalia over de ossa frontalia en het os
occipitale heen schuiven (= moulage). Door deze moulage kan de schdel zich aanpassen aan het
baringskanaal. De omtrek van het hoofd zal verminderen.
Os = 1 been; ossa = 2 of meer beenderen. Zo hebben we 1 os occipitale, maar 2 ossa parietalia. De
ossa worden gescheiden door een sutura of naad. Hier is dat de sutura sagitalis.
1.2.2 LIGGING
TERMIONOLOGIE:
– Vertex of kruin = tussen grote en kleine fontanel
– Sinciput of voorhoofd = tussen de oogkassen en kroonnaad
– Occiput of achterhoofd = achter de lamdanaad tot de nek
– Aangezicht = van oogkassen tot kin (mento)
De ligging van de foetus is de verhouding tussen de lengte-as van de foetus en de lengte-as van de
uterus.
Lengteligging = de lengte-as van de foetus valt samen met de lengte-as van de uterus.
Hoofdligging = het hoofd van de foetus is naar de cervix gekeerd
Achterhoofdsligging = het achterhoofd ligt het diepst
Kruinligging = de kruin ligt het diepst
Voorhoofdsligging = het voorhoofd ligt het diepst
Aangezichtsligging = het aangezicht ligt het diepst
Stuitligging = de stuit van de foetus is naar de cervix gekeerd
Volkomen of volledige stuitligging = de voetjes van de foetus liggen naast de stuit in het bekken van
de moeder
Onvolkomen of onvolledige stuitligging = de voetjes van de foetus zijn opgeslagen naast zijn romp
Dwarsligging = de lengte-as van de foetus is tegengesteld aan de lengte-as van de uterus.
Schouderligging
Rompligging
Heupligging
2
,1.3 UTERUSCONTRACTIES
• De activiteit van het myometrium neemt toe in de loop van de zwangerschap. Vanaf 7-20
weken trekt de uterus = contracties van de baarmoederspier of weeën
• Contracties = reageren van het myometrium op de endogene oxytocine
• Belangrijkste krachten in het baringsproces
• Werkt samen met de buikpers
• Op basis van tijdstip optreden, intensiteit en frequentie zijn er volgende soorten contracties;
o Braxton-Hicks
o Voorweeën
o Ontsluitingsweeën
o Persweeën
o Nageboorteweeën
o Naweeën
1.3.1 BRAXTON HICKS / ZWANGERSCHAPSWEEËN (HARDE BUIKEN)
Wordt goed gevoeld vanaf 25 weken
1. De activiteit van het myometrium neemt toe in de loop van de zwangerschap. Vanaf 7-
20 weken trekt de uterus samen met zeer hoge frequentie, maar met lage intensiteit
(minder dan 10mmHG) → voelen dit niet
2. Na 20weken daalt de frequentie, maar de intensiteit verhoogt (15- 20mmHg) = Braxton
Hicks → (veroorzaken geen pijn en kunnen enkele keren per dag gevoeld worden
Ritmische contracties, die sterker worden in de laatste zwangerschapsmaand
3. Vanaf 24 weken vooral snachts meer myometriumactiviteit
4. Tussen 37-39 weken: pieken van oxytocineconcentratie in het maternale plasma
3
, 1.3.2 VOORWEEËN
• Onregelmatig
• Laatste dagen/weken van de zwangerschap
• Gevoel ‘onwelzijn’ en/of lichte pijn
• Duren enkele uren en verdwijnen dan weer (valse arbeid)
• Zullen toenemen tot een echte arbeid
• Starten bij 20-30 mmHg en nemen toe tot 50 mmHg als de arbeid doorzet
1.3.3 ONTSLUITINGSWEEËN
• Echte weeën die de cervix doen ontsluiten
• Regelmatig
• Duur, frequentie en intensiteit neemt toe
Sterkte = 50-60 mmHg
Basistonus = 10-12 mmHg
DE 3 FASEN VAN EEN WEE:
1. vermeerdering wanneer de druk in de utero stijgt
2. hoogtepunt wanneer de druk maximaal is (plateaufase)
3. vermindering op het moment dat de druk geleidelijk
afneemt
1.3.4 PERSWEEËN OF UITDRIJVINGSWEEËN
• Ontstaan wanneer de ontsluiting volledig is
• Drijven de baby naar buiten
• Geven gevoel van stoelgang / persdrang
Bij de persweeën trekken zowel de baarmoeder als de buikpers samen. Het persen gebeurt
reflectorisch door de druk van het voorliggend deel op de bekkenbodem.
FASES VAN DE PERSDRANG
FASE 1: Persdrang voelen, enkel op het toppunt van een wee
De verschillende spierlagen van de bekkenbodem zijn nog onvoldoende over elkaar
uitgeschoven. De 3 spierlagen moeten de kans krijgen om in elkaar te glijden
– Dit proces vindt plaats onder druk van de eerste persdrang en komt enkel voor bij sterke
contracties op het toppunt van een contractie
– Risico op scheuren bij geforceed persen
– Mevrouw zal alleen persdrang voelen op het hoogtepunt van een contractie
FASE 2: Persdrang voelen gedurende de volledige duur van een wee
De persdrang neemt geleidelijk in intensiteit toe → wat toelaat de spierlagen te laten
uitschuiven zonder dat ze uitgerokken worden.
De lichte persdrang van de eerste fase is nodig voor de voltooing van het uitzetten van het
geboortekanaal. Op het ogenblik dat het foetaal caput de transversus perinei profundus
raakt worden de peristaltiek en de contractiliteit verstrekt. De vrouw zal nu de drang voelen
om spontaan te persen gedurende de volledige periode van de contractie.
4
HOOFDSTUK 1: FACTOREN VAN DE BARING
1.1 HET BARINGSKANAAL
2 onderdelen:
1. Beenderig baringskanaal: (bepaald de ruimte in bekken)
• gevormd door de wanden van het kleine bekken, met name bekkeningang,
bekkenholte en bekkenuitgang
2. Weke baringskanaal: (met contracties, verweken en ontsluiten)
• gevormd door uterus (OUS= onderste uterus segment), cervix, vagina, vulva,
bekkenbodemspieren en perineum
Het weke baringskanaal kan uitgerekt worden, het beenderig niet. De beschikbare ruimte voor de
doorgang van de foetus wordt dus bepaald door het beenderig baringskanaal.
1.1.1 HET BENIG BARINGSKANAAL
Zie extra bundel. Deze figuren zijn te
kennen:
• Onderdelen bekken en
bekkenafmeting
• Bekkenvormen
• Conjugata vera en Conjugata
diagonalis
• Oriëntatiepunten van het bekken
1.1.2 HET WEKE BARINGSKANAAL
Zie extra bundel. Deze figuren zijn te kennen:
• Week baringskanaal
• Oppervlakkige perineale ruimte
1.2 FOETAAL CAPUT
1.2.1 ANATOMIE EN CRANIOMETRIE
Zie extra bundel. Deze figuren zijn te kennen:
• Schedelbeenderen, schedelnaden en fontanellen
• Schedelmaten
De 5 schedelbeenderen (ossa frontalia, ossa parietalia en het os occipitale) van de foetus zijn nog
niet volgroeid, maar van elkaar gescheiden door naden (= sutura) en fontanellen (grote en kleine).
De sutura sagitalis wordt ook de pijlnaad genoemd en wordt gebruikt bij het vaststellen van de stand
van het voorliggend deel.
1
,De schedel van de foetus is vervormbaar, omdat de ossa parietalia over de ossa frontalia en het os
occipitale heen schuiven (= moulage). Door deze moulage kan de schdel zich aanpassen aan het
baringskanaal. De omtrek van het hoofd zal verminderen.
Os = 1 been; ossa = 2 of meer beenderen. Zo hebben we 1 os occipitale, maar 2 ossa parietalia. De
ossa worden gescheiden door een sutura of naad. Hier is dat de sutura sagitalis.
1.2.2 LIGGING
TERMIONOLOGIE:
– Vertex of kruin = tussen grote en kleine fontanel
– Sinciput of voorhoofd = tussen de oogkassen en kroonnaad
– Occiput of achterhoofd = achter de lamdanaad tot de nek
– Aangezicht = van oogkassen tot kin (mento)
De ligging van de foetus is de verhouding tussen de lengte-as van de foetus en de lengte-as van de
uterus.
Lengteligging = de lengte-as van de foetus valt samen met de lengte-as van de uterus.
Hoofdligging = het hoofd van de foetus is naar de cervix gekeerd
Achterhoofdsligging = het achterhoofd ligt het diepst
Kruinligging = de kruin ligt het diepst
Voorhoofdsligging = het voorhoofd ligt het diepst
Aangezichtsligging = het aangezicht ligt het diepst
Stuitligging = de stuit van de foetus is naar de cervix gekeerd
Volkomen of volledige stuitligging = de voetjes van de foetus liggen naast de stuit in het bekken van
de moeder
Onvolkomen of onvolledige stuitligging = de voetjes van de foetus zijn opgeslagen naast zijn romp
Dwarsligging = de lengte-as van de foetus is tegengesteld aan de lengte-as van de uterus.
Schouderligging
Rompligging
Heupligging
2
,1.3 UTERUSCONTRACTIES
• De activiteit van het myometrium neemt toe in de loop van de zwangerschap. Vanaf 7-20
weken trekt de uterus = contracties van de baarmoederspier of weeën
• Contracties = reageren van het myometrium op de endogene oxytocine
• Belangrijkste krachten in het baringsproces
• Werkt samen met de buikpers
• Op basis van tijdstip optreden, intensiteit en frequentie zijn er volgende soorten contracties;
o Braxton-Hicks
o Voorweeën
o Ontsluitingsweeën
o Persweeën
o Nageboorteweeën
o Naweeën
1.3.1 BRAXTON HICKS / ZWANGERSCHAPSWEEËN (HARDE BUIKEN)
Wordt goed gevoeld vanaf 25 weken
1. De activiteit van het myometrium neemt toe in de loop van de zwangerschap. Vanaf 7-
20 weken trekt de uterus samen met zeer hoge frequentie, maar met lage intensiteit
(minder dan 10mmHG) → voelen dit niet
2. Na 20weken daalt de frequentie, maar de intensiteit verhoogt (15- 20mmHg) = Braxton
Hicks → (veroorzaken geen pijn en kunnen enkele keren per dag gevoeld worden
Ritmische contracties, die sterker worden in de laatste zwangerschapsmaand
3. Vanaf 24 weken vooral snachts meer myometriumactiviteit
4. Tussen 37-39 weken: pieken van oxytocineconcentratie in het maternale plasma
3
, 1.3.2 VOORWEEËN
• Onregelmatig
• Laatste dagen/weken van de zwangerschap
• Gevoel ‘onwelzijn’ en/of lichte pijn
• Duren enkele uren en verdwijnen dan weer (valse arbeid)
• Zullen toenemen tot een echte arbeid
• Starten bij 20-30 mmHg en nemen toe tot 50 mmHg als de arbeid doorzet
1.3.3 ONTSLUITINGSWEEËN
• Echte weeën die de cervix doen ontsluiten
• Regelmatig
• Duur, frequentie en intensiteit neemt toe
Sterkte = 50-60 mmHg
Basistonus = 10-12 mmHg
DE 3 FASEN VAN EEN WEE:
1. vermeerdering wanneer de druk in de utero stijgt
2. hoogtepunt wanneer de druk maximaal is (plateaufase)
3. vermindering op het moment dat de druk geleidelijk
afneemt
1.3.4 PERSWEEËN OF UITDRIJVINGSWEEËN
• Ontstaan wanneer de ontsluiting volledig is
• Drijven de baby naar buiten
• Geven gevoel van stoelgang / persdrang
Bij de persweeën trekken zowel de baarmoeder als de buikpers samen. Het persen gebeurt
reflectorisch door de druk van het voorliggend deel op de bekkenbodem.
FASES VAN DE PERSDRANG
FASE 1: Persdrang voelen, enkel op het toppunt van een wee
De verschillende spierlagen van de bekkenbodem zijn nog onvoldoende over elkaar
uitgeschoven. De 3 spierlagen moeten de kans krijgen om in elkaar te glijden
– Dit proces vindt plaats onder druk van de eerste persdrang en komt enkel voor bij sterke
contracties op het toppunt van een contractie
– Risico op scheuren bij geforceed persen
– Mevrouw zal alleen persdrang voelen op het hoogtepunt van een contractie
FASE 2: Persdrang voelen gedurende de volledige duur van een wee
De persdrang neemt geleidelijk in intensiteit toe → wat toelaat de spierlagen te laten
uitschuiven zonder dat ze uitgerokken worden.
De lichte persdrang van de eerste fase is nodig voor de voltooing van het uitzetten van het
geboortekanaal. Op het ogenblik dat het foetaal caput de transversus perinei profundus
raakt worden de peristaltiek en de contractiliteit verstrekt. De vrouw zal nu de drang voelen
om spontaan te persen gedurende de volledige periode van de contractie.
4
