Geschiedenis Beschavingen
Europa speelt een hoofdrol in de recente wereldgeschiedenis (vanaf het tijdvak van de ontdekkers en
hervormers (1500-1600).
Ze gingen op zoek naar handelsroutes waarbij er maritieme handelscontacten werden gelegd
met India, Indonesische eilanden en China én waarbij er nieuwe gebieden worden ontdekt:
Amerika, Nieuw-Zeeland, Australië en het zuiden van Afrika.
De Europeanen stuitten er op hoogstaande culturen, niet te min spelen de Europeanen vanaf
het begin een hoofdrol en zetten ze de wereld naar hun hand.
Hoe kan dit?
Militaire superioriteit (door onderlinge conflicten in de Middeleeuwen en de
wapenwedloop die daaruit voortkwam).
Wens om luxeproducten te verwerven (en daarbij de Arabische handelaren te
omzeilen).
Diamond: De Europeanen wisten andere culturen te verdringen door:
- Militaire voorsprong (‘zwaarden en paarden’)
Landbouw leidt tot meer voedsel en dus tot bevolkingsgroei, niet iedereen is dan meer nodig
voor de voedselproductie en er komt ruimte voor specialisatie. Door vaste woonplaatsen (die
komen door de landbouw) heeft men bovendien de mogelijkheid om meer bezittingen te
hebben en ontstaat er een heersersklasse. Dorpen kunnen vervolgens uitgroeien tot steden.
Eurazië had veel domesticeerbare (grote) dieren (paarden waren bovendien ook van militair
belang) en gewassen. Boerengemeenschappen in de vruchtbare halvemaan kenden op die
manier als eerste voedseloverschotten en begonnen dan ook al relatief vroeg aan de
ontwikkeling van een complexe samenleving.
De verspreiding van gewassen en dieren loopt het snelst vis west naar oost/oost naar
west (dezelfde klimaatzone). Voor de verspreiding van noord naar zuid/zuid naar
noord moet er selectief gekweekt worden om de gewassen geschikt te maken voor
een andere klimaatzone en dat gaat langzamer.
Eurazië is hierbij in het voordeel. Onderlinge contacten (ruilhandel/oorlog) zorgden
bovendien voor culturele uitwisseling.
BV voor indianenbeschavingen was de domesticatie van maïs heel belangrijk, maar dit liet zich maar
moeilijk domesticeren. Bovendien is Midden-Amerika heel smal waardoor er bij de verspreiding van
noord naar zuid klimaat barrières zijn.
Dat vervolgens de Europeanen (en niet de Arabieren, Indiërs, Chinezen) als eerste de wereld naar
hun hand zetten, ligt aan historische gebeurtenissen of toevalligheden.
- Ziektekiemen
Bij de jagers-verzamelaars kregen ziektes nauwelijks de kans om te ontstaan of zich te
verspreiden.
Toen boeren gingen samenwonen in dorpen en later steden (met hun dieren) muteerden
veeziektes zich tot mensenziektes.
Al deze ziektes ontwikkelden zich in Eurazië. In de loop van duizenden jaren werden mensen
daar resistent voor deze ziektes, maar bij de ontdekking van nieuwe gebieden werden deze
ziektekiemen onbewust wel meegenomen (BV de Euraziatische pokken veroorzaakte de
ondergang van het Inca-rijk).
Europa speelt een hoofdrol in de recente wereldgeschiedenis (vanaf het tijdvak van de ontdekkers en
hervormers (1500-1600).
Ze gingen op zoek naar handelsroutes waarbij er maritieme handelscontacten werden gelegd
met India, Indonesische eilanden en China én waarbij er nieuwe gebieden worden ontdekt:
Amerika, Nieuw-Zeeland, Australië en het zuiden van Afrika.
De Europeanen stuitten er op hoogstaande culturen, niet te min spelen de Europeanen vanaf
het begin een hoofdrol en zetten ze de wereld naar hun hand.
Hoe kan dit?
Militaire superioriteit (door onderlinge conflicten in de Middeleeuwen en de
wapenwedloop die daaruit voortkwam).
Wens om luxeproducten te verwerven (en daarbij de Arabische handelaren te
omzeilen).
Diamond: De Europeanen wisten andere culturen te verdringen door:
- Militaire voorsprong (‘zwaarden en paarden’)
Landbouw leidt tot meer voedsel en dus tot bevolkingsgroei, niet iedereen is dan meer nodig
voor de voedselproductie en er komt ruimte voor specialisatie. Door vaste woonplaatsen (die
komen door de landbouw) heeft men bovendien de mogelijkheid om meer bezittingen te
hebben en ontstaat er een heersersklasse. Dorpen kunnen vervolgens uitgroeien tot steden.
Eurazië had veel domesticeerbare (grote) dieren (paarden waren bovendien ook van militair
belang) en gewassen. Boerengemeenschappen in de vruchtbare halvemaan kenden op die
manier als eerste voedseloverschotten en begonnen dan ook al relatief vroeg aan de
ontwikkeling van een complexe samenleving.
De verspreiding van gewassen en dieren loopt het snelst vis west naar oost/oost naar
west (dezelfde klimaatzone). Voor de verspreiding van noord naar zuid/zuid naar
noord moet er selectief gekweekt worden om de gewassen geschikt te maken voor
een andere klimaatzone en dat gaat langzamer.
Eurazië is hierbij in het voordeel. Onderlinge contacten (ruilhandel/oorlog) zorgden
bovendien voor culturele uitwisseling.
BV voor indianenbeschavingen was de domesticatie van maïs heel belangrijk, maar dit liet zich maar
moeilijk domesticeren. Bovendien is Midden-Amerika heel smal waardoor er bij de verspreiding van
noord naar zuid klimaat barrières zijn.
Dat vervolgens de Europeanen (en niet de Arabieren, Indiërs, Chinezen) als eerste de wereld naar
hun hand zetten, ligt aan historische gebeurtenissen of toevalligheden.
- Ziektekiemen
Bij de jagers-verzamelaars kregen ziektes nauwelijks de kans om te ontstaan of zich te
verspreiden.
Toen boeren gingen samenwonen in dorpen en later steden (met hun dieren) muteerden
veeziektes zich tot mensenziektes.
Al deze ziektes ontwikkelden zich in Eurazië. In de loop van duizenden jaren werden mensen
daar resistent voor deze ziektes, maar bij de ontdekking van nieuwe gebieden werden deze
ziektekiemen onbewust wel meegenomen (BV de Euraziatische pokken veroorzaakte de
ondergang van het Inca-rijk).
