Historiografie en geschiedfilosofie
Dr. van Veldhuizen
HC 4
Vandaag
Kennis Moraal, politiek, religie, esthetiek
Objectief Subjectief
Onpersoonlijk Persoonlijk
Tijdloos tijdbepaald
- Afleiden (inferences)
- Intentionalisme
- Verklaringsmodellen
Zorg dat je ‘afleidingen’, ‘intentionalisme’ en ‘verklaringen’ in historische teksten herkent en kan
analyseren!
Afleidingen (inferences)
Historici zoeken naar kennis van het verleden. Niet alleen feitjes, maar
ook betekenis en causaliteit.Onze inzichten zitten zelden direct in de
bronnen.
We doen detectivewerk: abductief redeneren.
Duidt op het argumentatieve karakter van ons vak. ‘reading between
the lines’. Daarvoor zoeken wij naar bewijs (evidence als vakterm!).
We zoeken antwoord op een vraag: R. G. Collingwood.
De bronnen niet napraten, maar analyseren en aanvullen.
Vier voorbeelden van afleidingen (gevolgtrekkingen):
- Statistische afleidingen.
- Feitelijke afleidingen.
- Generaliserende afleidingen.
- Synthetiserende afleidingen.
‘Historisch redenen’ bestaat bij de gratie van zulke afleidingen. Ons persoonlijk voorbeeld:
- Op zoek naar een antwoord: waarom worden mensen lid van een arbeiderspartij?
o Kost tijd.
o Kost geld.
o Kost je je baan.
o Geen positief precedent.
o Geen heldere ideologie.
o Geen stemrecht voor arbeiders.
o Geen ervaren politici aan boord.
o Geen vooruitzicht op succes.
o Veel ruzie.
- Voorbeeld:
o Op zoek naar een antwoord: waarom worden mensen lid van
een politieke partij?
o Wat zou het antwoord worden bij Scissors-and-paste history?
Wie de bronnen volgt ziet vaak vooral rationele en bewuste keuzes. ‘Het
verschijnen van Popps herinneringen een ware industrie ontstond. Daarin werd
de bekering tot socialisme vaak met nadruk behandeld. ‘Meine grosse
Wandlung’ heet het dan, of ‘den grossen inneren Wendepunkt‘. En vooral
vielen er veel schellen van ogen. ´Ich schlief nicht; wie Schuppen [schellen] war es mir von den
Augen gefallen‘, ´das Kunsteis um meine Brust war gebrochen, die Schuppen von meinen Augen
gefallen´, ´mir fiel´s förmlich wie Schuppen von den Augen.‘67
Maar is alles een rationele keuze? Wat zien we niet?
- Zijn er ook andere verklaringen mogelijk? Dit veronderstelt dat iedere ideologische
voorstander zich ook bij de partij aansluit. Dit veronderstelt ook dat ieder lid van de partij
ideologisch geëngageerd was.
Op zoek naar andere motivaties voor lidmaatschap.
Dr. van Veldhuizen
HC 4
Vandaag
Kennis Moraal, politiek, religie, esthetiek
Objectief Subjectief
Onpersoonlijk Persoonlijk
Tijdloos tijdbepaald
- Afleiden (inferences)
- Intentionalisme
- Verklaringsmodellen
Zorg dat je ‘afleidingen’, ‘intentionalisme’ en ‘verklaringen’ in historische teksten herkent en kan
analyseren!
Afleidingen (inferences)
Historici zoeken naar kennis van het verleden. Niet alleen feitjes, maar
ook betekenis en causaliteit.Onze inzichten zitten zelden direct in de
bronnen.
We doen detectivewerk: abductief redeneren.
Duidt op het argumentatieve karakter van ons vak. ‘reading between
the lines’. Daarvoor zoeken wij naar bewijs (evidence als vakterm!).
We zoeken antwoord op een vraag: R. G. Collingwood.
De bronnen niet napraten, maar analyseren en aanvullen.
Vier voorbeelden van afleidingen (gevolgtrekkingen):
- Statistische afleidingen.
- Feitelijke afleidingen.
- Generaliserende afleidingen.
- Synthetiserende afleidingen.
‘Historisch redenen’ bestaat bij de gratie van zulke afleidingen. Ons persoonlijk voorbeeld:
- Op zoek naar een antwoord: waarom worden mensen lid van een arbeiderspartij?
o Kost tijd.
o Kost geld.
o Kost je je baan.
o Geen positief precedent.
o Geen heldere ideologie.
o Geen stemrecht voor arbeiders.
o Geen ervaren politici aan boord.
o Geen vooruitzicht op succes.
o Veel ruzie.
- Voorbeeld:
o Op zoek naar een antwoord: waarom worden mensen lid van
een politieke partij?
o Wat zou het antwoord worden bij Scissors-and-paste history?
Wie de bronnen volgt ziet vaak vooral rationele en bewuste keuzes. ‘Het
verschijnen van Popps herinneringen een ware industrie ontstond. Daarin werd
de bekering tot socialisme vaak met nadruk behandeld. ‘Meine grosse
Wandlung’ heet het dan, of ‘den grossen inneren Wendepunkt‘. En vooral
vielen er veel schellen van ogen. ´Ich schlief nicht; wie Schuppen [schellen] war es mir von den
Augen gefallen‘, ´das Kunsteis um meine Brust war gebrochen, die Schuppen von meinen Augen
gefallen´, ´mir fiel´s förmlich wie Schuppen von den Augen.‘67
Maar is alles een rationele keuze? Wat zien we niet?
- Zijn er ook andere verklaringen mogelijk? Dit veronderstelt dat iedere ideologische
voorstander zich ook bij de partij aansluit. Dit veronderstelt ook dat ieder lid van de partij
ideologisch geëngageerd was.
Op zoek naar andere motivaties voor lidmaatschap.
