Herstelgericht werken in de psychiatrie
Door Willemijn Meertens
,Beroepsvraagstuk
‘Niets bepalen voor ons…
zonder ons’
Herstelgericht werken
Naam: Willemijn Meertens
Studentennummer: 500661499
Inleverdatum: 27-06-2016
Opleiding: Sociaal Pedagogische Hulpverlening
Klas: SV402
Studiejaar: 2015/2016
Programmaonderdeel: Beroepsvraagstuk
Begeleidende docent: Ellen Bruggeman
Eerste beoordelaar: Charlotte Kemmeren
Praktijkbegeleidster: Maartje Brink
Woorden: 16406
, Samenvatting
Op de afdeling Unit 1 West van Dijk en Duin te Castricum wordt er gewerkt met de methodiek
herstelgericht werken. Dit is in de praktijk echter niet tot weinig zichtbaar. De hulpverleners hebben
voldoende kennis over de methodiek, maar weten niet hoe zij dit in de praktijk moeten toepassen. Het
gaat hierbij om handelingsverlegenheid. Binnen de psychiatrie is er een omslag gaande van ‘zorgen
voor’ naar ‘ondersteunen van’ de cliënt. Het uitgangspunt is dat de cliënt vorm kan geven aan zijn
eigen herstel. Er zal gekeken worden naar wat de hulpverleners van afdeling Unit 1 West nodig
hebben om deze methodiek uit te voeren op de afdeling, zodat alle cliënten optimaal aan hun herstel
kunnen werken.
De vraagstelling is:
“Hoe kunnen de hulpverleners van afdeling Unit 1 West van Dijk en Duin werken volgens de
methodiek herstelgericht werken, zodat alle cliënten optimaal aan hun herstel kunnen werken?”
Het doel van het onderzoek is om de hulpverleners van afdeling Unit 1 West inzicht te geven in hoe zij
de methodiek herstelgericht werken kunnen toepassen op de afdeling. Ook is het de bedoeling om de
hulpverleners concrete handvatten te geven voor in de praktijk. Voor dit onderzoek is er gebruik
gemaakt van een praktijkgericht onderzoek, waarbij het probleem vanuit de praktijk de aanleiding
vormde voor dit onderzoek. De bevindingen vanuit de praktijk zijn gekoppeld aan de literatuur.
De belangrijkste uitkomsten uit het onderzoek zijn als volgt:
• De hulpverleners zullen moeten leren om vanuit het cliëntenperspectief te kijken.
• Minder overnemen van de cliënt en vooral ondersteunend werken.
• De herstelgedachte zal een centrale plaats innemen in het denken en in de houding van alle
hulpverleners.
• Er zal een workshop (herstelgericht werken) nodig zijn om de hulpverleners concrete
handvatten voor in de praktijk te kunnen geven.
• Een ervaringsdeskundige teamcoach uitnodigen voor vergaderingen en regelmatig als team
vergaderen om te evalueren hoe het gaat.
• Cliënt betrekken bij zaken omtrent hem of haar, zoals het opstellen van een behandelplan.
• Vertrouwen hebben in de cliënt en dichtbij de cliënt staan.
• Gebruiken van motiverende gespreksvoering en shared decision making.
• Cliënten de mogelijkheid bieden om ervaringsdeskundige te worden.
• Herstel bevorderende factoren en herstel belemmerende factoren per cliënt in kaart brengen.
• Een flexibele en creatieve houding van de hulpverlener is belangrijk
• Tijd die er is zal anders ingedeeld kunnen worden. Taken die hulpverlening niet kan uitvoeren
kan worden overgenomen door vrijwilligers.
• De cliënt krijgt ruimte om fouten of uitglijders te maken.
• Het eigen initiatief van de cliënt word aangemoedigd, gecomplimenteerd en serieus genomen.
De bovenstaande bevindingen kunnen geïmplementeerd worden door handvatten te creëren voor de
hulpverleners om herstelgericht werken in praktijk uit te voeren. Hiervoor is het cruciaal dat de
workshop plaatsvindt. Vervolgens krijgen de cliënten een keuze om een persoonlijke begeleider uit te
2
, kiezen voor hun herstelproces. De persoonlijke begeleider zal de herstelbevorderende en
herstelbelemmerende factoren samen met de cliënt in kaart moeten brengen. Ook zullen gesprekken,
evaluaties en het opstellen van doelen met de cliënt plaatsvinden tijdens de overdracht. Om het
herstelproces voor cliënten verder te optimaliseren is het van belang om wekelijkse
huiskamervergaderingen te houden. Hierdoor kunnen de cliënten inspraak krijgen op de recente
planning en gebeurtenissen op de afdeling. Om herstelgericht werken verder te bevorderen is het een
vereiste om met een ervaringsdeskundige te werken. De ervaringsdeskundige helpt de persoonlijke
begeleider om een omgeving te scheppen waarin de cliënt aan zijn herstelproces kan werken. Voor de
cliënt zal de ervaringsdeskundige tijdens zijn herstelproces vooral een steunende rol hebben. De
driehoeksverhouding van persoonlijke begeleider, cliënt en ervaringsdeskundige zorgt ervoor dat er
optimaal aan het herstel van de cliënt gewerkt kan worden.
3
Door Willemijn Meertens
,Beroepsvraagstuk
‘Niets bepalen voor ons…
zonder ons’
Herstelgericht werken
Naam: Willemijn Meertens
Studentennummer: 500661499
Inleverdatum: 27-06-2016
Opleiding: Sociaal Pedagogische Hulpverlening
Klas: SV402
Studiejaar: 2015/2016
Programmaonderdeel: Beroepsvraagstuk
Begeleidende docent: Ellen Bruggeman
Eerste beoordelaar: Charlotte Kemmeren
Praktijkbegeleidster: Maartje Brink
Woorden: 16406
, Samenvatting
Op de afdeling Unit 1 West van Dijk en Duin te Castricum wordt er gewerkt met de methodiek
herstelgericht werken. Dit is in de praktijk echter niet tot weinig zichtbaar. De hulpverleners hebben
voldoende kennis over de methodiek, maar weten niet hoe zij dit in de praktijk moeten toepassen. Het
gaat hierbij om handelingsverlegenheid. Binnen de psychiatrie is er een omslag gaande van ‘zorgen
voor’ naar ‘ondersteunen van’ de cliënt. Het uitgangspunt is dat de cliënt vorm kan geven aan zijn
eigen herstel. Er zal gekeken worden naar wat de hulpverleners van afdeling Unit 1 West nodig
hebben om deze methodiek uit te voeren op de afdeling, zodat alle cliënten optimaal aan hun herstel
kunnen werken.
De vraagstelling is:
“Hoe kunnen de hulpverleners van afdeling Unit 1 West van Dijk en Duin werken volgens de
methodiek herstelgericht werken, zodat alle cliënten optimaal aan hun herstel kunnen werken?”
Het doel van het onderzoek is om de hulpverleners van afdeling Unit 1 West inzicht te geven in hoe zij
de methodiek herstelgericht werken kunnen toepassen op de afdeling. Ook is het de bedoeling om de
hulpverleners concrete handvatten te geven voor in de praktijk. Voor dit onderzoek is er gebruik
gemaakt van een praktijkgericht onderzoek, waarbij het probleem vanuit de praktijk de aanleiding
vormde voor dit onderzoek. De bevindingen vanuit de praktijk zijn gekoppeld aan de literatuur.
De belangrijkste uitkomsten uit het onderzoek zijn als volgt:
• De hulpverleners zullen moeten leren om vanuit het cliëntenperspectief te kijken.
• Minder overnemen van de cliënt en vooral ondersteunend werken.
• De herstelgedachte zal een centrale plaats innemen in het denken en in de houding van alle
hulpverleners.
• Er zal een workshop (herstelgericht werken) nodig zijn om de hulpverleners concrete
handvatten voor in de praktijk te kunnen geven.
• Een ervaringsdeskundige teamcoach uitnodigen voor vergaderingen en regelmatig als team
vergaderen om te evalueren hoe het gaat.
• Cliënt betrekken bij zaken omtrent hem of haar, zoals het opstellen van een behandelplan.
• Vertrouwen hebben in de cliënt en dichtbij de cliënt staan.
• Gebruiken van motiverende gespreksvoering en shared decision making.
• Cliënten de mogelijkheid bieden om ervaringsdeskundige te worden.
• Herstel bevorderende factoren en herstel belemmerende factoren per cliënt in kaart brengen.
• Een flexibele en creatieve houding van de hulpverlener is belangrijk
• Tijd die er is zal anders ingedeeld kunnen worden. Taken die hulpverlening niet kan uitvoeren
kan worden overgenomen door vrijwilligers.
• De cliënt krijgt ruimte om fouten of uitglijders te maken.
• Het eigen initiatief van de cliënt word aangemoedigd, gecomplimenteerd en serieus genomen.
De bovenstaande bevindingen kunnen geïmplementeerd worden door handvatten te creëren voor de
hulpverleners om herstelgericht werken in praktijk uit te voeren. Hiervoor is het cruciaal dat de
workshop plaatsvindt. Vervolgens krijgen de cliënten een keuze om een persoonlijke begeleider uit te
2
, kiezen voor hun herstelproces. De persoonlijke begeleider zal de herstelbevorderende en
herstelbelemmerende factoren samen met de cliënt in kaart moeten brengen. Ook zullen gesprekken,
evaluaties en het opstellen van doelen met de cliënt plaatsvinden tijdens de overdracht. Om het
herstelproces voor cliënten verder te optimaliseren is het van belang om wekelijkse
huiskamervergaderingen te houden. Hierdoor kunnen de cliënten inspraak krijgen op de recente
planning en gebeurtenissen op de afdeling. Om herstelgericht werken verder te bevorderen is het een
vereiste om met een ervaringsdeskundige te werken. De ervaringsdeskundige helpt de persoonlijke
begeleider om een omgeving te scheppen waarin de cliënt aan zijn herstelproces kan werken. Voor de
cliënt zal de ervaringsdeskundige tijdens zijn herstelproces vooral een steunende rol hebben. De
driehoeksverhouding van persoonlijke begeleider, cliënt en ervaringsdeskundige zorgt ervoor dat er
optimaal aan het herstel van de cliënt gewerkt kan worden.
3
