Effectief mondeling
communiceren in drie
stappen
Mr. Drs. H.E. Frieser
Samenvatting
SPH
,Hs 1. Communicatie en achtergronden
1. Communicatie en persoonlijke ontwikkeling
Kinderen stellen vragen, verwoorden gevoel en geven hun mening aan anderen. Dit ontlokt reacties
uit de omgeving. Deze reacties bevatten informatie waarmee tot ontwikkeling en zelfstandigheid
gekomen kan worden. De cognitieve (verstandelijke) en emotionele ontwikkeling van mensen is dus
afhankelijk van de communicatie met andere mensen. De emotionele ontwikkeling is net zo
belangrijk als de cognitieve. Het gevoelsleven kan niet worden stopgezet. Communiceren over je
gedachten en gevoelens kan zorgen voor opluchting. Praat je te weinig en hoop je alles op, dan kun
je je hier slecht door voelen. Toch willen veel mensen te weinig over hun emoties praten.
2. Levenservaring en communicatie
De reden waarom mensen vaak niet over hun emoties willen praten, zijn te vinden in het
levensverhaal van de persoon. Een reactie uit de omgeving is cruciaal voor je ontwikkeling. Daarbij
krijg je zowel constructie maar ook negatieve reacties. Dit heeft invloed op je manier van
communiceren. Kinderen gaan zichzelf beschermen tegen de kwetsingen van de negatieve reacties. =
beschermingsconstructie. Afhankelijk van het unieke karakter gaat het ene kind veel praten, het
ander wordt verlegen, weer een ander gaat diplomatiek en zakelijk praten. Het nadeel van deze
beschermconstructies is dat je hierdoor minder snel tot een persoonlijk gesprek komt, waardoor
gevoelens worden opgepot. Daarnaast roepen beschermingsconstructies irritaties op wanneer deze
worden toegepast bij mensen die daartoe geen aanleiding geven.
Het is belangrijk te weten hoe je valkuilen zijn ontstaan, en het is belangrijk te beseffen dat elke
communicatiestijl is gebaseerd op een uniek levensverhaal, wat leidt tot flexibiliteit.
3. Denkkader
Op basis van opvoeding en levenservaring heeft iedereen zijn eigen dekkader ontwikkeld. Mensen
denken vaak dat anderen hetzelfde denken als zij. Dit is meestal niet het geval. Dit kan leiden tot
inspiratie of teleurstelling.
, Hs 2. Communicatiestijlen
1. De keuze voor een communicatiestijl
- Observator ‘rustige stijl’
- Observator ‘zakelijke stijl’
- De ‘starter’
Starten met praten of starten met observeren
Begin je bij een gesprek met praten: starter
Begin je bij een gesprek met observeren: observator
Keuze voor observator ‘rustige stijl’ of observator ‘zakelijke stijl’
Observator ‘rustige stijl’: houden van rustige opbouw van gesprek. Als men op een rustige manier
informatie uitwisselt, kan het tot oplossingen komen. Discussies zijn niet nodig.
Observator ‘zakelijke stijl’: gericht op het doel van het gesprek. Houdt ervan om tijdens een gesprek
van A naar B te gaan,om vervolgens een conclusie te trekken en naar het volgende onderwerp te
gaan. Houdt niet van veel gepraat en gediscussieer over onderwerpen waar niet over gesproken
hoeft te worden. Wil graag dat een gesprek geordend verloopt.
2. inzicht in communicatiestijlen
Drijfveren
Welke drijfveren heb jij om te starten met praten of te starten met observeren?
Drijfveer observator rustige stijl:
Wil eerst kijken hoe de gesprekspartners op elkaar reageren. Als de sfeer positief en opbouwend is,
gaat de observator meepraten. Is de sfeer naar het idee van de observator onzeker of gespannen,
dan bestaat de neiging om te blijven observeren.
Drijfveer observator zakelijke stijl:
Wil graag eerst observeren om de gesprekssituatie in te kunnen schatten. Inschatten waar de inhoud
betrekking op heeft en of deze logisch is opgebouwd. Ook wordt de betrouwbaarheid en
deskundigheid ingeschat van degene die hun informatie verschaft. Als de informatie niet logisch of
correct is, bestaat de kans dat de observator gaat reageren omdat hij graag gestructureerd wil
communiceren.
Drijfveer van de starter:
Start vaan met praten omdat hij graag wil dat het gesprek op gang komt en omdat hij het belangrijk
vindt om uiting te geven aan zijn mening. Stiltes worden als onprettig ervaren.
Zorgen bij de verschillende communicatiestijlen
Welke regelmatig terugkerende zorgelijke gedachten heb jij tijdens het communicatieproces?
Zorgen observator rustige stijl:
Twijfelt eraan of hij voldoet aan de (vermeende) verwachting van de omgeving. Deze zorgelijke
gedachten bestaan hoofdzakelijk uit zelfkritiek. Centraal staat de vraag: doe ik het wel goed?
Zorgelijke gedachten:
- Voeg ik wel iets toe?
- Wat zullen de anderen van mij zeggen?
- Hoe zullen de anderen op mijn idee reageren?
- Is dit wel het juiste moment om iets te kunnen zeggen?
- Heb ik alle informatie om iets te kunnen zeggen?
communiceren in drie
stappen
Mr. Drs. H.E. Frieser
Samenvatting
SPH
,Hs 1. Communicatie en achtergronden
1. Communicatie en persoonlijke ontwikkeling
Kinderen stellen vragen, verwoorden gevoel en geven hun mening aan anderen. Dit ontlokt reacties
uit de omgeving. Deze reacties bevatten informatie waarmee tot ontwikkeling en zelfstandigheid
gekomen kan worden. De cognitieve (verstandelijke) en emotionele ontwikkeling van mensen is dus
afhankelijk van de communicatie met andere mensen. De emotionele ontwikkeling is net zo
belangrijk als de cognitieve. Het gevoelsleven kan niet worden stopgezet. Communiceren over je
gedachten en gevoelens kan zorgen voor opluchting. Praat je te weinig en hoop je alles op, dan kun
je je hier slecht door voelen. Toch willen veel mensen te weinig over hun emoties praten.
2. Levenservaring en communicatie
De reden waarom mensen vaak niet over hun emoties willen praten, zijn te vinden in het
levensverhaal van de persoon. Een reactie uit de omgeving is cruciaal voor je ontwikkeling. Daarbij
krijg je zowel constructie maar ook negatieve reacties. Dit heeft invloed op je manier van
communiceren. Kinderen gaan zichzelf beschermen tegen de kwetsingen van de negatieve reacties. =
beschermingsconstructie. Afhankelijk van het unieke karakter gaat het ene kind veel praten, het
ander wordt verlegen, weer een ander gaat diplomatiek en zakelijk praten. Het nadeel van deze
beschermconstructies is dat je hierdoor minder snel tot een persoonlijk gesprek komt, waardoor
gevoelens worden opgepot. Daarnaast roepen beschermingsconstructies irritaties op wanneer deze
worden toegepast bij mensen die daartoe geen aanleiding geven.
Het is belangrijk te weten hoe je valkuilen zijn ontstaan, en het is belangrijk te beseffen dat elke
communicatiestijl is gebaseerd op een uniek levensverhaal, wat leidt tot flexibiliteit.
3. Denkkader
Op basis van opvoeding en levenservaring heeft iedereen zijn eigen dekkader ontwikkeld. Mensen
denken vaak dat anderen hetzelfde denken als zij. Dit is meestal niet het geval. Dit kan leiden tot
inspiratie of teleurstelling.
, Hs 2. Communicatiestijlen
1. De keuze voor een communicatiestijl
- Observator ‘rustige stijl’
- Observator ‘zakelijke stijl’
- De ‘starter’
Starten met praten of starten met observeren
Begin je bij een gesprek met praten: starter
Begin je bij een gesprek met observeren: observator
Keuze voor observator ‘rustige stijl’ of observator ‘zakelijke stijl’
Observator ‘rustige stijl’: houden van rustige opbouw van gesprek. Als men op een rustige manier
informatie uitwisselt, kan het tot oplossingen komen. Discussies zijn niet nodig.
Observator ‘zakelijke stijl’: gericht op het doel van het gesprek. Houdt ervan om tijdens een gesprek
van A naar B te gaan,om vervolgens een conclusie te trekken en naar het volgende onderwerp te
gaan. Houdt niet van veel gepraat en gediscussieer over onderwerpen waar niet over gesproken
hoeft te worden. Wil graag dat een gesprek geordend verloopt.
2. inzicht in communicatiestijlen
Drijfveren
Welke drijfveren heb jij om te starten met praten of te starten met observeren?
Drijfveer observator rustige stijl:
Wil eerst kijken hoe de gesprekspartners op elkaar reageren. Als de sfeer positief en opbouwend is,
gaat de observator meepraten. Is de sfeer naar het idee van de observator onzeker of gespannen,
dan bestaat de neiging om te blijven observeren.
Drijfveer observator zakelijke stijl:
Wil graag eerst observeren om de gesprekssituatie in te kunnen schatten. Inschatten waar de inhoud
betrekking op heeft en of deze logisch is opgebouwd. Ook wordt de betrouwbaarheid en
deskundigheid ingeschat van degene die hun informatie verschaft. Als de informatie niet logisch of
correct is, bestaat de kans dat de observator gaat reageren omdat hij graag gestructureerd wil
communiceren.
Drijfveer van de starter:
Start vaan met praten omdat hij graag wil dat het gesprek op gang komt en omdat hij het belangrijk
vindt om uiting te geven aan zijn mening. Stiltes worden als onprettig ervaren.
Zorgen bij de verschillende communicatiestijlen
Welke regelmatig terugkerende zorgelijke gedachten heb jij tijdens het communicatieproces?
Zorgen observator rustige stijl:
Twijfelt eraan of hij voldoet aan de (vermeende) verwachting van de omgeving. Deze zorgelijke
gedachten bestaan hoofdzakelijk uit zelfkritiek. Centraal staat de vraag: doe ik het wel goed?
Zorgelijke gedachten:
- Voeg ik wel iets toe?
- Wat zullen de anderen van mij zeggen?
- Hoe zullen de anderen op mijn idee reageren?
- Is dit wel het juiste moment om iets te kunnen zeggen?
- Heb ik alle informatie om iets te kunnen zeggen?
