Samenvatting anatomie
Thema 8: sport- en werk gerelateerde klachten
Arthrokinematica schouder (week 1)
Leerdoelen:
- De student kan de begrippen “tangentieel vlak”, “normaal”, “capsulair patroon”, “closed pack
position” en “maximal loose pack position” beschrijven.
- De student kan de convex-concaaf regel uitleggen.
- De student is in staat de convex-concaaf regel toe te passen op elk gewricht waarbij dit van
toepassing is.
- De student kan van art. humeri, SC-gewricht en AC-gewricht de volgende begrippen
opsommen (wanneer van toepassing).
• Kop
• Kom
• De verschillende bewegingsmogelijkheden in het gewricht
• CPP
• MLPP
• Capsulair patroon
• Richting normaal/ tractierichting
• ROMs van de verschillende bewegingen in het gewricht
• Ligamenten en remmingen van deze ligamenten
• Translatierichtingen bij de verschillende bewegingen
Osteokinematica zijn de bewegingen van een bepaald botstuk.
Artrokinematica zijn de bewegingen van een bepaald gewricht.
Osteokinematica
De osteokinematica beschrijft de globale perifere bewegingsbaan van een botstuk ten opzichte van een
ander botstuk waarmee het articuleert. De globale bewegingen van botstukken in de ruimte kunnen
volgens de klassieke kinematicadefinities als
rotaties en translaties worden beschreven. Dit
zijn mechanicadefinities.
Een gewrichtsvlak kan vlak, bolvormig
(convex), komvormig (concaaf ) of zadelvormig
zijn (gelijktijdig convex/concaaf). Een gewricht
(met een gewrichtsprofiel) bestaat uit twee of
meer – min of meer – congruente
gewrichtsvlakken. Onder de ‘normaal ’
verstaat men de loodlijn op het raakvlak van
de convexe gewrichtspartner en de concave
gewrichtspartner in het actuele contactpunt.
Het tangentiele vlak ligt loodrecht op het
normaal.
, Close-packed position
De close-packed position wordt afgekort met CPP. In de biomechanica wordt met de ‘close-packed
position ’ (CPP ) van een gewricht de positie aangeduid waarbij er sprake is van een optimaal
contactareaal tussen beide gewrichtsprofielen. Deze positie staat ook bekend als
optimale vormsluiting . Het gewricht is nagenoeg vergrendeld. In de CPP van een gewricht
overlappen de evolutedelen van de concave en convexe gewrichtsprofielen elkaar die bij het
contactareaal horen.
Het contactareaal van een gewricht is dat deel van het ene gewrichtsprofiel dat op enig moment in
contact is met een deel van het andere gewrichtsprofiel.
Bij de dagelijkse activiteiten wordt van de CPP gebruikgemaakt wanneer bij langdurige steunfuncties
stabiliteit vereist is. Dus bij de CPP heeft het gewricht een goede stabiliteit. Het kapselbandapparaat
is maximaal aangespannen.
Maximal loose-packed position
Door de minimale krachtsluiting is in de MLPP de spanning in het totale gewrichtskapsel ook
minimaal. Dit is een gewrichtspositie waarin de grootste translatie tussen de botstukken (= ‘joint-
play’) mogelijk is. Een uitzondering hierop vormt het kniegewricht. Door de kruisbanden wordt het
gewrichtsspel in de MLPP (30° flexie) beperkt. Daarom wordt de 70° flexiestand gebruikt voor
onderzoek naar het gewrichtsspel en de 90° flexiestand voor het uitvoeren van de schuifladetest.
Bonnet stand = ruststand = MLPP
Als er sprake is van synovitis, streeft het gewricht als het ware naar een maximaal intra-articulair
volume. Zowel de membrana fibrosa als de membrana synovialis zullen met behulp van de
aangepaste tonus in de direct overliggende monoarticulaire musculatuur in optimale ontspanning
worden gehouden, waarbij – binnen grenzen – een zekere hoeveelheid beweging wordt toegestaan.
Het gewrichtskapsel moet wel degelijk beweging toelaten. De positie die een gewricht inneemt om
zo weinig mogelijk nocisensorisch ‘actief’ te zijn, wordt de ‘Bonnet-stand’ genoemd. Deze positie van
Bonnet komt overeen met de MLPP van een gewricht.
In de MLPP zijn de weefsels rondom het gewricht zo ontspannen mogelijk. Oftewel de spierspanning
en de bindweefselspanning zijn minimaal. Deze standen zijn voor het gewricht de meeste mobiele
positie, oftewel de mobiliteit is zeer groot. Daarom is dit een belangrijke stand bij het onderzoeken
en de behandeling van een gewricht. (aspecifieke tractie- en translatietechnieken)
Capsulair patroon
Volgorde van bewegingsbeperking in een gewricht typisch bij voor ontsteking van totale
gewrichtskapsel (artritis) let op hierbij is de volgorde dus heel belangrijk. Zie de capsulaire patronen
van alle verschillende gewrichten in bijgevoegd papiertje.
Arthrokinematica
De artrokinematische bewegingen zijn gedefinieerd op basis van zogeheten contactareaalverplaatsingen.
Dit zijn verplaatsingen van de articulerende oppervlakken die tijdens de beweging met elkaar in contact
zijn. Volgens de klassieke mechanica bevatten deze verplaatsingen steeds translatie- en
rotatiecomponenten. Bij de beschrijving van bewegingen in perifere gewrichten gaat men er steeds van
uit dat óf de concave gewrichtspartner óf de convexe gewrichtspartner beweegt. De artrokinematische
bewegingen worden vanuit het perspectief van de ‘stilstaande’ gewrichtspartner beschreven: ‘alsof de
waarnemer zich hierop bevindt’.
Thema 8: sport- en werk gerelateerde klachten
Arthrokinematica schouder (week 1)
Leerdoelen:
- De student kan de begrippen “tangentieel vlak”, “normaal”, “capsulair patroon”, “closed pack
position” en “maximal loose pack position” beschrijven.
- De student kan de convex-concaaf regel uitleggen.
- De student is in staat de convex-concaaf regel toe te passen op elk gewricht waarbij dit van
toepassing is.
- De student kan van art. humeri, SC-gewricht en AC-gewricht de volgende begrippen
opsommen (wanneer van toepassing).
• Kop
• Kom
• De verschillende bewegingsmogelijkheden in het gewricht
• CPP
• MLPP
• Capsulair patroon
• Richting normaal/ tractierichting
• ROMs van de verschillende bewegingen in het gewricht
• Ligamenten en remmingen van deze ligamenten
• Translatierichtingen bij de verschillende bewegingen
Osteokinematica zijn de bewegingen van een bepaald botstuk.
Artrokinematica zijn de bewegingen van een bepaald gewricht.
Osteokinematica
De osteokinematica beschrijft de globale perifere bewegingsbaan van een botstuk ten opzichte van een
ander botstuk waarmee het articuleert. De globale bewegingen van botstukken in de ruimte kunnen
volgens de klassieke kinematicadefinities als
rotaties en translaties worden beschreven. Dit
zijn mechanicadefinities.
Een gewrichtsvlak kan vlak, bolvormig
(convex), komvormig (concaaf ) of zadelvormig
zijn (gelijktijdig convex/concaaf). Een gewricht
(met een gewrichtsprofiel) bestaat uit twee of
meer – min of meer – congruente
gewrichtsvlakken. Onder de ‘normaal ’
verstaat men de loodlijn op het raakvlak van
de convexe gewrichtspartner en de concave
gewrichtspartner in het actuele contactpunt.
Het tangentiele vlak ligt loodrecht op het
normaal.
, Close-packed position
De close-packed position wordt afgekort met CPP. In de biomechanica wordt met de ‘close-packed
position ’ (CPP ) van een gewricht de positie aangeduid waarbij er sprake is van een optimaal
contactareaal tussen beide gewrichtsprofielen. Deze positie staat ook bekend als
optimale vormsluiting . Het gewricht is nagenoeg vergrendeld. In de CPP van een gewricht
overlappen de evolutedelen van de concave en convexe gewrichtsprofielen elkaar die bij het
contactareaal horen.
Het contactareaal van een gewricht is dat deel van het ene gewrichtsprofiel dat op enig moment in
contact is met een deel van het andere gewrichtsprofiel.
Bij de dagelijkse activiteiten wordt van de CPP gebruikgemaakt wanneer bij langdurige steunfuncties
stabiliteit vereist is. Dus bij de CPP heeft het gewricht een goede stabiliteit. Het kapselbandapparaat
is maximaal aangespannen.
Maximal loose-packed position
Door de minimale krachtsluiting is in de MLPP de spanning in het totale gewrichtskapsel ook
minimaal. Dit is een gewrichtspositie waarin de grootste translatie tussen de botstukken (= ‘joint-
play’) mogelijk is. Een uitzondering hierop vormt het kniegewricht. Door de kruisbanden wordt het
gewrichtsspel in de MLPP (30° flexie) beperkt. Daarom wordt de 70° flexiestand gebruikt voor
onderzoek naar het gewrichtsspel en de 90° flexiestand voor het uitvoeren van de schuifladetest.
Bonnet stand = ruststand = MLPP
Als er sprake is van synovitis, streeft het gewricht als het ware naar een maximaal intra-articulair
volume. Zowel de membrana fibrosa als de membrana synovialis zullen met behulp van de
aangepaste tonus in de direct overliggende monoarticulaire musculatuur in optimale ontspanning
worden gehouden, waarbij – binnen grenzen – een zekere hoeveelheid beweging wordt toegestaan.
Het gewrichtskapsel moet wel degelijk beweging toelaten. De positie die een gewricht inneemt om
zo weinig mogelijk nocisensorisch ‘actief’ te zijn, wordt de ‘Bonnet-stand’ genoemd. Deze positie van
Bonnet komt overeen met de MLPP van een gewricht.
In de MLPP zijn de weefsels rondom het gewricht zo ontspannen mogelijk. Oftewel de spierspanning
en de bindweefselspanning zijn minimaal. Deze standen zijn voor het gewricht de meeste mobiele
positie, oftewel de mobiliteit is zeer groot. Daarom is dit een belangrijke stand bij het onderzoeken
en de behandeling van een gewricht. (aspecifieke tractie- en translatietechnieken)
Capsulair patroon
Volgorde van bewegingsbeperking in een gewricht typisch bij voor ontsteking van totale
gewrichtskapsel (artritis) let op hierbij is de volgorde dus heel belangrijk. Zie de capsulaire patronen
van alle verschillende gewrichten in bijgevoegd papiertje.
Arthrokinematica
De artrokinematische bewegingen zijn gedefinieerd op basis van zogeheten contactareaalverplaatsingen.
Dit zijn verplaatsingen van de articulerende oppervlakken die tijdens de beweging met elkaar in contact
zijn. Volgens de klassieke mechanica bevatten deze verplaatsingen steeds translatie- en
rotatiecomponenten. Bij de beschrijving van bewegingen in perifere gewrichten gaat men er steeds van
uit dat óf de concave gewrichtspartner óf de convexe gewrichtspartner beweegt. De artrokinematische
bewegingen worden vanuit het perspectief van de ‘stilstaande’ gewrichtspartner beschreven: ‘alsof de
waarnemer zich hierop bevindt’.
