Samenvatting Hoofdstuk 14, Motorisch stelsel

Hoofdstuk 14, Motorisch stelsel (in boek veel nuttige plaatjes)

14.1 Skelet
- Axiale skelet: schedel borstkas en wervelkolom  centrale deel van het
skelet
- Bouw van het bot
o Steunweefsel met hele stevige matrix
 Van kalkzouten en collagene vezels
o Lamellaire bouw: in laagjes gestructureerd  daardoor stevigheid
o Goed doorbloed door intensieve stofwisseling
o Opgebouwd uit
 Periost (beenvlies)  omgeeft het bot, veel sensibele
zenuwen, volkmannkanalen: hierdoor komen bloedvaten
het bot binnen
 Substania compacta (hard botweefsel) osteon: botbuis met
haversnakanaal: hierin liggen de bloedvaten, osteocyten:
botcellen
 Substania spongiosa (sponsachtig botweefsel)  beenbalkjes
met kleine holtes met rood beenmerg
- Botafbraak en botopbouw
o Osteoclasten: zorgen voor afbraak van botweefsel, scheiden zuren
en enzymen af. Er groeit een bloedvat waarin osteoblasten tegen
de wand lamellen afzetten, osteoblasten worden osteocyten
- Indeling van botten
o Pijpbeenderen (slank)
 Diafyse: middengedeelte, met binnen in een mergholte met
geel beenmerg (vet)
 Epifyse: beide uiteinden van het bot
 Epifysaire schijf: groeischijf
 Ellepijp, spaakbeen, opperarmbeen, dijbeen, kuitbeen,
scheenbeen, middenvoet/handbeentjes, teen/vingerkootjes
o Platte beenderen (breed, lang, plat)
 Schedelbeenderen, ribben, borstbeen, heupbeenderen,
schouderbladen
o Korte beenderen (klein, even lang als breed)
 Handwortelbeentjes, voetwortelbeentjes, knieschijven
(patella)
o Onregelmatige beenderen
 Kaak, schedelbasisbeenderen, gebitselementen, wervels,
tongbeen

14.2 Botverbindingen (junctura)
- Bindweefselverbindingen (junctura fbrosa)
o Stevige netwerken van elastische en collagene vezels
o Aanhechting van spieren en stabiliteit
o Beweging tussen beide skeletdelen is niet mogelijk
o Tussen botten van de onderarm en onderbeen zitten
vliesvormigebindweefselverbindingen, membrana interossea
- Kraakbeenverbindingen (junctura cartilaginea)
o Hyalien kraakbeen: verbindingen vrij soepel en relaties
beweegbaar
o Vezelig kraakbeen: beweging is vrijwel niet mogelijk
- Gewrichten (articulatio)

, o Gewrichtsvlakken: op elkaar aansluitende botuiteinden
o Algemene bouw
 Kop en kom bekleed met hyalien kraakbeen. Daartussen
synovia bevorderd soepel bewegen. Zit in de cavitas
articularis (gewrichtholte)
 Capsula articularis: gewrichtskapsel, om het gewricht heen,
houdt de botuiteinden bij elkaar, uit 2 lagen
 Membrana synovalis: elastische vezels, zenuwen en
bloedvaten, produceert de vloeistof synovia
 Membrana fbrosa: straf bindweefsel, met ligamenten
(banden)
 Discus articularis: kraakbeenschijf, in knie menisci
 Bursae synoviales: slijmbeurzen, een zakje met synovia
o Indeling van gewrichten
 Kogelgewricht
 Ellipsvormig gericht (pols)
 Zadelgewricht (basis van de duim)
 Scharniergewricht (knie, elleboog)
 Rolgewricht (ellepijp en spaakbeen)
 Vlak gewricht (hand en voetwortelbeentjes)
 Straf gewricht (sacrum en ilium)

14.3 Botten en botverbindingen van het hoofd
- Hersenschedel (neurocranium)
o Suturae verbindt de beenderen met elkaar
o Schedeldak het deel dat je kunt voelen
o Schedelbasis kun je niet boelen, hierop rusten de hersenen
o Hersenschedel bestaat uit
 Os frontale  voorhoofdsbeen
 Os parietale (2x)  wandbeen
 Os temporale(2x)  slaapbeen
 Os occipitale  achterhoofdsbeen
 Os ethmoidale  ehtmoïd, boven de neus
 Os sphenoidale  sfenoïs, voor de slaap
- Aangezichtsschedel (viscerocranium)
 Os nasale (2x)  neusbeentjes
 Os lacrimale(2x)  traanbeen
 Os zygomaticum (2x) jukbeen
 Vomer deel van neustussenschot
 Maxilla  bovenkaak
 Mandibula  onderkaak

14.4 Botten en botverbindingen van de romp
- Wervelkolom
o 33 wervels (vertebrae)
 Cervicaal 1-7 (hals)
 Thoracaal 1-12 (borst)
 Lumbaal 1-5
 Sacraal 1-5
 Staartbeen
o Krommingen