Samenvatting Tentamen 1 Gezonde voeding
Inhoud
Voedingsanamnese technieken..............................................................................................................3
Retrospectieve technieken.................................................................................................................4
24 uursvoedingsnavraag (24 uurs-‘recall’)......................................................................................4
dietary history.................................................................................................................................4
Voedselfrequentiemethode............................................................................................................5
Prospectieve technieken.....................................................................................................................5
opschrijfmethode...........................................................................................................................5
Duplicaatvoeding............................................................................................................................6
Portiegroottes.....................................................................................................................................6
Schijf van 5 adviezen...........................................................................................................................7
Schematisch verband (tabel)..............................................................................................................7
Eetstijlen, eetlust en verzadiging............................................................................................................8
Soorten eetgedrag..............................................................................................................................8
NVE vragenlijst....................................................................................................................................8
Honger, verzadiging en trek................................................................................................................9
Voedselaversie....................................................................................................................................9
Locus of control..................................................................................................................................9
Warenwet.............................................................................................................................................10
Verplichte meldingen........................................................................................................................10
THT en TGT.......................................................................................................................................10
Claims...............................................................................................................................................10
Plaatjes.............................................................................................................................................10
Allergenen........................................................................................................................................10
EU-ovaal............................................................................................................................................10
Product gemaakt..............................................................................................................................11
Aflezen duurzaam.............................................................................................................................11
Koolhydraten........................................................................................................................................12
Functie koolhydraten........................................................................................................................12
ADH..................................................................................................................................................12
Te weinig/ te veel koolhydraten........................................................................................................12
Vezels................................................................................................................................................12
BMI berekenen.................................................................................................................................12
1
, Soorten koolhydraten.......................................................................................................................12
Vormen koolhydraten.......................................................................................................................12
Bloedglucose....................................................................................................................................14
Termen stofwisseling koolhydraten..................................................................................................14
Vertering...........................................................................................................................................14
Vetten...................................................................................................................................................15
Functie vetten...................................................................................................................................16
ADH..................................................................................................................................................16
Soorten vetten..................................................................................................................................16
Soorten keten...................................................................................................................................16
Soorten lipoproteïne.........................................................................................................................17
Vetering............................................................................................................................................18
Eiwitten.................................................................................................................................................19
Functie..............................................................................................................................................19
ADH..................................................................................................................................................19
Chemische structuur.........................................................................................................................19
Producten met eiwitten....................................................................................................................20
Essentieel, niet-essentieel en semi essentieel..................................................................................20
Pro-enzymen.....................................................................................................................................20
Vertering...........................................................................................................................................20
Vitamines..............................................................................................................................................22
Soorten vitamines.............................................................................................................................22
Provitamines.....................................................................................................................................22
Wateroplosbare vitamines................................................................................................................22
Vitamine B1 Thiamine...................................................................................................................22
Vitamine B2 Riboflavine................................................................................................................23
Vitamine B3 Niacine......................................................................................................................23
Vitamine B5 Pantotheenzuur........................................................................................................24
Vitamine B6 Pyridoxine.................................................................................................................24
Vitamine B8 Biotine......................................................................................................................25
Vitamine B11 Foliumzuur..............................................................................................................26
Vitamine B12 Cobalamine............................................................................................................26
Vitamine C Ascorbinezuur.............................................................................................................27
Vet oplosbare vitamines...................................................................................................................27
Vitamine A Retinol........................................................................................................................27
Vitamine D Cholecalciferol............................................................................................................28
2
, Vitamine E Tocoferolen.................................................................................................................29
Vitamine K Fylochinon..................................................................................................................29
Mineralen en spoorelementen.............................................................................................................31
Mineralen.........................................................................................................................................31
Calcium (Ca)..................................................................................................................................31
Fosfor (P)......................................................................................................................................31
Magnesium (Mg)..........................................................................................................................31
Spoorelementen...............................................................................................................................32
IJzer...............................................................................................................................................32
Zink...............................................................................................................................................33
Koper............................................................................................................................................33
Jodium..........................................................................................................................................34
Selenium.......................................................................................................................................35
Fluoride.........................................................................................................................................35
Chroom.........................................................................................................................................35
Voedingsanamnese technieken
3
, Retrospectieve technieken
Gericht op het verleden.
24 uursvoedingsnavraag (24 uurs-‘recall’)
wordt gevraagd wat en hoeveel men in de afgelopen 24 uur heeft gegeten en gedronken, in
chronologische volgorde van het opstaan de vorige dag tot het opstaan de dag van het gesprek.
Voordeel:
De 24 uursvoedingsnavraag is een eenvoudige techniek waarbij de factoren geld, tijd en
personen (menskracht) beperkt kunnen blijven;
de techniek is weinig bezwaarlijk voor de te onderzoeken personen;
De techniek is toepasbaar in alle lagen van de bevolking;
Het is mogelijk een goed beeld van de tijdstippen van consumptie en de plaats van gebruik te
verkrijgen;
De tijdperiode is afgebakend;
Bij een eerste enquête zal het onderzoek nog niet beïnvloed worden door veranderingen
vanwege bewustwording van eetgewoonten ten gevolge van het navragen
Nadeel:
Er worden slechts gegevens van één dag verzameld, terwijl de variatie van dag tot dag groot
kan zijn; deze variatie is afhankelijk van leeftijd, geslacht en activiteiten (werk en vrije tijd),
vooral bij kinderen kan het voedselgebruik sterk van dag tot dag wisselen;
er wordt een beroep gedaan op het kortetermijngeheugen van de te onderzoeken persoon;
de bereiding is soms moeilijk te achterhalen;
het schatten van portiegroottes kan moeilijk zijn.
Doelgroep: Ouderen
dietary history
gaat uit van de veronderstelling dat iedereen een zekere regelmaat in zijn eetpatroon heeft. Met de
respondent worden de verschillende maaltijden in de loop van de dag doorgenomen.
Voordeel:
De techniek geeft op individueel niveau een beeld van het gemiddelde voedselgebruik
gedurende een langere periode;
In vergelijking met de 24 uursvoedingsnavraag is de reproduceerbaarheid van de dietary
history groter;
De kruisvraagmethode is getoetst op validiteit en beschreven als een wetenschappelijk
instrument waarmee het mogelijk is de verkregen gegevens te correleren met de
voedingstoestand;
De kruisvraagmethode wordt bij voorkeur in een ‘case-control’-onderzoek gebruikt wanneer
men geïnteresseerd is in het volledige voedselpatroon
Nadeel:
De techniek is intensief voor zowel de ondervrager als de ondervraagde persoon
4
Inhoud
Voedingsanamnese technieken..............................................................................................................3
Retrospectieve technieken.................................................................................................................4
24 uursvoedingsnavraag (24 uurs-‘recall’)......................................................................................4
dietary history.................................................................................................................................4
Voedselfrequentiemethode............................................................................................................5
Prospectieve technieken.....................................................................................................................5
opschrijfmethode...........................................................................................................................5
Duplicaatvoeding............................................................................................................................6
Portiegroottes.....................................................................................................................................6
Schijf van 5 adviezen...........................................................................................................................7
Schematisch verband (tabel)..............................................................................................................7
Eetstijlen, eetlust en verzadiging............................................................................................................8
Soorten eetgedrag..............................................................................................................................8
NVE vragenlijst....................................................................................................................................8
Honger, verzadiging en trek................................................................................................................9
Voedselaversie....................................................................................................................................9
Locus of control..................................................................................................................................9
Warenwet.............................................................................................................................................10
Verplichte meldingen........................................................................................................................10
THT en TGT.......................................................................................................................................10
Claims...............................................................................................................................................10
Plaatjes.............................................................................................................................................10
Allergenen........................................................................................................................................10
EU-ovaal............................................................................................................................................10
Product gemaakt..............................................................................................................................11
Aflezen duurzaam.............................................................................................................................11
Koolhydraten........................................................................................................................................12
Functie koolhydraten........................................................................................................................12
ADH..................................................................................................................................................12
Te weinig/ te veel koolhydraten........................................................................................................12
Vezels................................................................................................................................................12
BMI berekenen.................................................................................................................................12
1
, Soorten koolhydraten.......................................................................................................................12
Vormen koolhydraten.......................................................................................................................12
Bloedglucose....................................................................................................................................14
Termen stofwisseling koolhydraten..................................................................................................14
Vertering...........................................................................................................................................14
Vetten...................................................................................................................................................15
Functie vetten...................................................................................................................................16
ADH..................................................................................................................................................16
Soorten vetten..................................................................................................................................16
Soorten keten...................................................................................................................................16
Soorten lipoproteïne.........................................................................................................................17
Vetering............................................................................................................................................18
Eiwitten.................................................................................................................................................19
Functie..............................................................................................................................................19
ADH..................................................................................................................................................19
Chemische structuur.........................................................................................................................19
Producten met eiwitten....................................................................................................................20
Essentieel, niet-essentieel en semi essentieel..................................................................................20
Pro-enzymen.....................................................................................................................................20
Vertering...........................................................................................................................................20
Vitamines..............................................................................................................................................22
Soorten vitamines.............................................................................................................................22
Provitamines.....................................................................................................................................22
Wateroplosbare vitamines................................................................................................................22
Vitamine B1 Thiamine...................................................................................................................22
Vitamine B2 Riboflavine................................................................................................................23
Vitamine B3 Niacine......................................................................................................................23
Vitamine B5 Pantotheenzuur........................................................................................................24
Vitamine B6 Pyridoxine.................................................................................................................24
Vitamine B8 Biotine......................................................................................................................25
Vitamine B11 Foliumzuur..............................................................................................................26
Vitamine B12 Cobalamine............................................................................................................26
Vitamine C Ascorbinezuur.............................................................................................................27
Vet oplosbare vitamines...................................................................................................................27
Vitamine A Retinol........................................................................................................................27
Vitamine D Cholecalciferol............................................................................................................28
2
, Vitamine E Tocoferolen.................................................................................................................29
Vitamine K Fylochinon..................................................................................................................29
Mineralen en spoorelementen.............................................................................................................31
Mineralen.........................................................................................................................................31
Calcium (Ca)..................................................................................................................................31
Fosfor (P)......................................................................................................................................31
Magnesium (Mg)..........................................................................................................................31
Spoorelementen...............................................................................................................................32
IJzer...............................................................................................................................................32
Zink...............................................................................................................................................33
Koper............................................................................................................................................33
Jodium..........................................................................................................................................34
Selenium.......................................................................................................................................35
Fluoride.........................................................................................................................................35
Chroom.........................................................................................................................................35
Voedingsanamnese technieken
3
, Retrospectieve technieken
Gericht op het verleden.
24 uursvoedingsnavraag (24 uurs-‘recall’)
wordt gevraagd wat en hoeveel men in de afgelopen 24 uur heeft gegeten en gedronken, in
chronologische volgorde van het opstaan de vorige dag tot het opstaan de dag van het gesprek.
Voordeel:
De 24 uursvoedingsnavraag is een eenvoudige techniek waarbij de factoren geld, tijd en
personen (menskracht) beperkt kunnen blijven;
de techniek is weinig bezwaarlijk voor de te onderzoeken personen;
De techniek is toepasbaar in alle lagen van de bevolking;
Het is mogelijk een goed beeld van de tijdstippen van consumptie en de plaats van gebruik te
verkrijgen;
De tijdperiode is afgebakend;
Bij een eerste enquête zal het onderzoek nog niet beïnvloed worden door veranderingen
vanwege bewustwording van eetgewoonten ten gevolge van het navragen
Nadeel:
Er worden slechts gegevens van één dag verzameld, terwijl de variatie van dag tot dag groot
kan zijn; deze variatie is afhankelijk van leeftijd, geslacht en activiteiten (werk en vrije tijd),
vooral bij kinderen kan het voedselgebruik sterk van dag tot dag wisselen;
er wordt een beroep gedaan op het kortetermijngeheugen van de te onderzoeken persoon;
de bereiding is soms moeilijk te achterhalen;
het schatten van portiegroottes kan moeilijk zijn.
Doelgroep: Ouderen
dietary history
gaat uit van de veronderstelling dat iedereen een zekere regelmaat in zijn eetpatroon heeft. Met de
respondent worden de verschillende maaltijden in de loop van de dag doorgenomen.
Voordeel:
De techniek geeft op individueel niveau een beeld van het gemiddelde voedselgebruik
gedurende een langere periode;
In vergelijking met de 24 uursvoedingsnavraag is de reproduceerbaarheid van de dietary
history groter;
De kruisvraagmethode is getoetst op validiteit en beschreven als een wetenschappelijk
instrument waarmee het mogelijk is de verkregen gegevens te correleren met de
voedingstoestand;
De kruisvraagmethode wordt bij voorkeur in een ‘case-control’-onderzoek gebruikt wanneer
men geïnteresseerd is in het volledige voedselpatroon
Nadeel:
De techniek is intensief voor zowel de ondervrager als de ondervraagde persoon
4
