Plan van aanpak afstudeeropdracht
Onderzoekend vermogen HBO Bachelor Voeding en Diëtetiek
Fase 3
Interventie bij chronische nierinsufficiëntie en ondervoeding
Naam: G.J Pijnenburg
Studentnummer: 4798614
Datum: 24-11-2023
Opleiding: Voeding en Diëtetiek
Module: Onderzoekend vermogen
Opleider: Pro Education
Afstudeer bedrijf: Elisabeth Ziekenhuis (ETZ)
Afstudeerhandleiding versie: December 2022
Werktitel: Diëtist in opleiding
___________________________________________________________________
1
,Inhoudsopgave
1.Aandoening .......................................................................................................................................... 3
1.1 Inleiding ........................................................................................................................................................ 3
1.2 Casus ........................................................................................................................................................... 3
2. Hulpvraag ............................................................................................................................................ 4
2.1 Positieve gezondheid Test ........................................................................................................................ 4
2.2 Unieke hulpvraag........................................................................................................................................ 4
3. Analyse volgens ICF .......................................................................................................................... 5
3.1 ICF-Formulier .............................................................................................................................................. 5
3.2 Diëtistische diagnose ................................................................................................................................. 6
4. Critically Appraised Topic ................................................................................................................. 6
4.1 Zoekproces .................................................................................................................................................. 6
4.2Conclusie ...................................................................................................................................................... 7
4.3 Onderbouwing Interventie ......................................................................................................................... 7
5. Werkwijze & Klinimetrie ..................................................................................................................... 7
5.1 Benodigdheden interventie ....................................................................................................................... 7
5.2 Kenmerken van de interventie.................................................................................................................. 8
5.3 Duur van de interventie ............................................................................................................................. 8
Bronvermelding ...................................................................................................................................... 9
Bijlage I .................................................................................................................................................. 10
Toestemming cliënt WGBO ........................................................................................................................... 10
Bijlage II ................................................................................................................................................. 11
Diëtistisch onderzoek ..................................................................................................................................... 11
Bijlage III ................................................................................................................................................ 14
Mijn positieve gezondheid test ...................................................................................................................... 14
Bijlage VI ............................................................................................................................................... 15
Zoekresultaten ................................................................................................................................................. 16
Beoordeling artikel 1 .................................................................................................................................. 18
Beoordeling artikel 2 .................................................................................................................................. 20
Beoordeling artikel 3 .................................................................................................................................. 22
Bijlage V ................................................................................................................................................ 23
Begrippenlijst ................................................................................................................................................... 23
2
, 1.Aandoening
1.1 Inleiding
De eerste stap tijdens dit afstudeertraject, is het selecteren van een geschikt onderwerp voor een N=1
onderzoek. Tijdens de stage bij het Elisabeth ziekenhuis (ETZ), afdeling diëtetiek zijn er verschillende
onderwerpen gepasseerd die interesses wekken, waaronder de afdeling nefrologie. Hier wordt gericht
op de behandeling van nieraandoeningen zoals chronische nier insufficiëntie of wel chronic kidney
disease (CKD) en ondervoeding.
CKD wordt gediagnosticeerd bij een geschatte glomerulaire filtratiesnelheid (eGFR) lager dan 60
ml/min/1,73m² gedurende minstens drie maanden, samen met tekenen van verhoogde albuminurie,
afwijkend urine-sediment, elektrolytenafwijkingen, of structurele nierafwijkingen. De nieren spelen een
essentiële rol in homeostase, bloeddrukregulatie, hormoonproductie en vitamine D-omzetting. Bij CKD
is voeding cruciaal voor behoud van nierfunctie, waarbij aandacht wordt besteed aan natrium, kalium,
vochtinname en eiwitbeperking om de belasting van de nieren te verminderen en de ziekteprogressie
af te remmen (Kruizenga, 2018).
In ziekenhuizen is ondervoeding een veelvoorkomend probleem. Ondervoeding wordt gekenmerkt door
een tekort aan energie, eiwit en andere voedingsstoffen, met nadelige effecten op de
lichaamssamenstelling (Kruizenga, 2018). De voedingsadviezen voor CKD, het beperken van het eiwit
staan haaks op de adviezen die worden gegeven bij ondervoeding, namelijk een eiwitverrijking (van
Empel-van den Braak, 2023). Dit maakt dat de patiënten bekend met CKD en ondervoeding complex.
1.2 Casus
Meneer H is een gepensioneerde 70-jarige man van 1.89m lang. Meneer woont zelfstandig zonder
vrouw of kinderen en is bekend met dysfagie, astma, ziekte van Bowen. Sinds 2021 bekend met CKD
stadium vier. Door de ontwikkeling van longembolieën het afgelopen jaar is zijn inspanningstolerantie
verminderden waardoor algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) niet meer vanzelfsprekend zijn.
Met gevolg dat meneer is opgehaald met de ambulance nadat hij bij het naar buiten brengen van de
container duizelig werd en zijn bewustzijn verloor. Meneer krijgt hierbij te maken met ‘’acute kidney
injury’’ (ANI) met een eGFR van 19. Op de tweede opname dag is diëtetiek in consult gevraagd met
SNAQ-6, verminderde eetlust en in twee maanden tijd van 95 kg naar 83 kg is afgevallen wat resulteert
in een BMI van 23.
Overige informatie is terug te vinden in het ICF pagina 5, de diëtetisch diagnose op pagina 6 en in het
diëtistisch onderzoek in de bijlage II, pagina 11t/m 13.
Informed consent van cliënt volgens de wet op de geneeskundige behandelovereenkomst (WGBO)
(bijlage I, pagina 10).
3
Onderzoekend vermogen HBO Bachelor Voeding en Diëtetiek
Fase 3
Interventie bij chronische nierinsufficiëntie en ondervoeding
Naam: G.J Pijnenburg
Studentnummer: 4798614
Datum: 24-11-2023
Opleiding: Voeding en Diëtetiek
Module: Onderzoekend vermogen
Opleider: Pro Education
Afstudeer bedrijf: Elisabeth Ziekenhuis (ETZ)
Afstudeerhandleiding versie: December 2022
Werktitel: Diëtist in opleiding
___________________________________________________________________
1
,Inhoudsopgave
1.Aandoening .......................................................................................................................................... 3
1.1 Inleiding ........................................................................................................................................................ 3
1.2 Casus ........................................................................................................................................................... 3
2. Hulpvraag ............................................................................................................................................ 4
2.1 Positieve gezondheid Test ........................................................................................................................ 4
2.2 Unieke hulpvraag........................................................................................................................................ 4
3. Analyse volgens ICF .......................................................................................................................... 5
3.1 ICF-Formulier .............................................................................................................................................. 5
3.2 Diëtistische diagnose ................................................................................................................................. 6
4. Critically Appraised Topic ................................................................................................................. 6
4.1 Zoekproces .................................................................................................................................................. 6
4.2Conclusie ...................................................................................................................................................... 7
4.3 Onderbouwing Interventie ......................................................................................................................... 7
5. Werkwijze & Klinimetrie ..................................................................................................................... 7
5.1 Benodigdheden interventie ....................................................................................................................... 7
5.2 Kenmerken van de interventie.................................................................................................................. 8
5.3 Duur van de interventie ............................................................................................................................. 8
Bronvermelding ...................................................................................................................................... 9
Bijlage I .................................................................................................................................................. 10
Toestemming cliënt WGBO ........................................................................................................................... 10
Bijlage II ................................................................................................................................................. 11
Diëtistisch onderzoek ..................................................................................................................................... 11
Bijlage III ................................................................................................................................................ 14
Mijn positieve gezondheid test ...................................................................................................................... 14
Bijlage VI ............................................................................................................................................... 15
Zoekresultaten ................................................................................................................................................. 16
Beoordeling artikel 1 .................................................................................................................................. 18
Beoordeling artikel 2 .................................................................................................................................. 20
Beoordeling artikel 3 .................................................................................................................................. 22
Bijlage V ................................................................................................................................................ 23
Begrippenlijst ................................................................................................................................................... 23
2
, 1.Aandoening
1.1 Inleiding
De eerste stap tijdens dit afstudeertraject, is het selecteren van een geschikt onderwerp voor een N=1
onderzoek. Tijdens de stage bij het Elisabeth ziekenhuis (ETZ), afdeling diëtetiek zijn er verschillende
onderwerpen gepasseerd die interesses wekken, waaronder de afdeling nefrologie. Hier wordt gericht
op de behandeling van nieraandoeningen zoals chronische nier insufficiëntie of wel chronic kidney
disease (CKD) en ondervoeding.
CKD wordt gediagnosticeerd bij een geschatte glomerulaire filtratiesnelheid (eGFR) lager dan 60
ml/min/1,73m² gedurende minstens drie maanden, samen met tekenen van verhoogde albuminurie,
afwijkend urine-sediment, elektrolytenafwijkingen, of structurele nierafwijkingen. De nieren spelen een
essentiële rol in homeostase, bloeddrukregulatie, hormoonproductie en vitamine D-omzetting. Bij CKD
is voeding cruciaal voor behoud van nierfunctie, waarbij aandacht wordt besteed aan natrium, kalium,
vochtinname en eiwitbeperking om de belasting van de nieren te verminderen en de ziekteprogressie
af te remmen (Kruizenga, 2018).
In ziekenhuizen is ondervoeding een veelvoorkomend probleem. Ondervoeding wordt gekenmerkt door
een tekort aan energie, eiwit en andere voedingsstoffen, met nadelige effecten op de
lichaamssamenstelling (Kruizenga, 2018). De voedingsadviezen voor CKD, het beperken van het eiwit
staan haaks op de adviezen die worden gegeven bij ondervoeding, namelijk een eiwitverrijking (van
Empel-van den Braak, 2023). Dit maakt dat de patiënten bekend met CKD en ondervoeding complex.
1.2 Casus
Meneer H is een gepensioneerde 70-jarige man van 1.89m lang. Meneer woont zelfstandig zonder
vrouw of kinderen en is bekend met dysfagie, astma, ziekte van Bowen. Sinds 2021 bekend met CKD
stadium vier. Door de ontwikkeling van longembolieën het afgelopen jaar is zijn inspanningstolerantie
verminderden waardoor algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) niet meer vanzelfsprekend zijn.
Met gevolg dat meneer is opgehaald met de ambulance nadat hij bij het naar buiten brengen van de
container duizelig werd en zijn bewustzijn verloor. Meneer krijgt hierbij te maken met ‘’acute kidney
injury’’ (ANI) met een eGFR van 19. Op de tweede opname dag is diëtetiek in consult gevraagd met
SNAQ-6, verminderde eetlust en in twee maanden tijd van 95 kg naar 83 kg is afgevallen wat resulteert
in een BMI van 23.
Overige informatie is terug te vinden in het ICF pagina 5, de diëtetisch diagnose op pagina 6 en in het
diëtistisch onderzoek in de bijlage II, pagina 11t/m 13.
Informed consent van cliënt volgens de wet op de geneeskundige behandelovereenkomst (WGBO)
(bijlage I, pagina 10).
3
