Klassenmanagement hoofdstuk 5
Paragraaf 5.2.5
Paragraaf 5.4
Rol van de leraar bij zelfstandig werken
Er zijn een aantal aandachtspunten waarop je moet letten. Aandachtspunten bij zelfstandig
werken, het belang van observeren bij zelfstandig werken en taakafstemming bij zelfstandig
werken.
Aandachtspunten bij zelfstandig werken
Een positieve houding, gericht op feedback geven en vergroten van het zelfvertrouwen.
Hierbij stel je vragen en geef je voorbeeldgedrag om het zelfstandig leren denken en
handelen te bevorderen.
Aandacht hebben voor de taakbeleving en de attributies van een kind (taakafstemming).
De kinderen leren hoe ze zelfstandig kunnen werken. Benoemen van verwachtingen,
afspraken, lopen van rondes voordoen, reflecteren en complimenten geven.
Weten dat zelfstandig werken een proces is en verwachtingen op dit gebied aanpassen
aan verschillen tussen kinderen.
Kinderen zo veel mogelijk eigen verantwoordelijkheid geven.
Zelfstandig werken regelmatig evalueren en kinderen leren reflecteren op hun leerproces.
Goed kunnen observeren en het pedagogisch-didactisch handelen afstemmen op het
verbale en non-verbale gedrag van het kind.
Het belang van observeren bij zelfstandig werken
Je observeert of het kind een goede werkkeuze maakt.
Je observeert hoe de werkhouding van het kind is en of het kind op een goede manier met
het materiaal omgaat.
Je observeert wat het werktempo is van het kind.
Je observeert wat de taakbeleving is van het kind.
Je observeert in hoeverre het kind alleen werkt of samenwerkt.
Je observeert wat de kwaliteit van het werk is en het leereffect bij het kind.
Taakafstemming bij zelfstandig werken
Als je kinderen begeleidt tijdens zelfstandig werken, stem je je handelen af op het individuele kind.
Het gaat niet alleen om een goede uitleg, begeleiding of afstemming, het kind moet dit ook kunnen
ervaren. Dit noemen we taakafstemming. Hierbij is er sprake van een dynamische interactie
tussen leerkracht en leerling, waarbij de leerling actief betrokken is bij de instructie van de leraar.
De leraar zegt dus niet alles voor, maar stelt vragen (responsieve instructie) en nodigt het kind uit
zijn ideeën, gevoelens en voorkennis met betrekking tot de taak te verwoorden.
Samenwerken en coöperatief leren
Coöperatief leren is een onderwijsleersituatie waarin leerlingen in kleine heterogene groepen op
een gestructureerde manier samenwerken aan een leertaak met een gezamenlijk doel. Het leren
is een proces en vindt in interactie plaats met de omgeving, kinderen leren van en met elkaar.
Samenwerken leren zorgt voor → betere leerprestaties, grotere betrokkenheid bij het leren,
meer volharding in het leren.
Sociaal doel → het samen leren in een omgeving waar je samen voor zorgt en waar je
samen door geïnspireerd raakt.
Er zijn verschillende kenmerken bij coöperatief leren
Samenwerkingsvaardigheden
Individuele- en groepsverantwoordelijkheid
Positieve wederzijds afhankelijkheid
Paragraaf 5.2.5
Paragraaf 5.4
Rol van de leraar bij zelfstandig werken
Er zijn een aantal aandachtspunten waarop je moet letten. Aandachtspunten bij zelfstandig
werken, het belang van observeren bij zelfstandig werken en taakafstemming bij zelfstandig
werken.
Aandachtspunten bij zelfstandig werken
Een positieve houding, gericht op feedback geven en vergroten van het zelfvertrouwen.
Hierbij stel je vragen en geef je voorbeeldgedrag om het zelfstandig leren denken en
handelen te bevorderen.
Aandacht hebben voor de taakbeleving en de attributies van een kind (taakafstemming).
De kinderen leren hoe ze zelfstandig kunnen werken. Benoemen van verwachtingen,
afspraken, lopen van rondes voordoen, reflecteren en complimenten geven.
Weten dat zelfstandig werken een proces is en verwachtingen op dit gebied aanpassen
aan verschillen tussen kinderen.
Kinderen zo veel mogelijk eigen verantwoordelijkheid geven.
Zelfstandig werken regelmatig evalueren en kinderen leren reflecteren op hun leerproces.
Goed kunnen observeren en het pedagogisch-didactisch handelen afstemmen op het
verbale en non-verbale gedrag van het kind.
Het belang van observeren bij zelfstandig werken
Je observeert of het kind een goede werkkeuze maakt.
Je observeert hoe de werkhouding van het kind is en of het kind op een goede manier met
het materiaal omgaat.
Je observeert wat het werktempo is van het kind.
Je observeert wat de taakbeleving is van het kind.
Je observeert in hoeverre het kind alleen werkt of samenwerkt.
Je observeert wat de kwaliteit van het werk is en het leereffect bij het kind.
Taakafstemming bij zelfstandig werken
Als je kinderen begeleidt tijdens zelfstandig werken, stem je je handelen af op het individuele kind.
Het gaat niet alleen om een goede uitleg, begeleiding of afstemming, het kind moet dit ook kunnen
ervaren. Dit noemen we taakafstemming. Hierbij is er sprake van een dynamische interactie
tussen leerkracht en leerling, waarbij de leerling actief betrokken is bij de instructie van de leraar.
De leraar zegt dus niet alles voor, maar stelt vragen (responsieve instructie) en nodigt het kind uit
zijn ideeën, gevoelens en voorkennis met betrekking tot de taak te verwoorden.
Samenwerken en coöperatief leren
Coöperatief leren is een onderwijsleersituatie waarin leerlingen in kleine heterogene groepen op
een gestructureerde manier samenwerken aan een leertaak met een gezamenlijk doel. Het leren
is een proces en vindt in interactie plaats met de omgeving, kinderen leren van en met elkaar.
Samenwerken leren zorgt voor → betere leerprestaties, grotere betrokkenheid bij het leren,
meer volharding in het leren.
Sociaal doel → het samen leren in een omgeving waar je samen voor zorgt en waar je
samen door geïnspireerd raakt.
Er zijn verschillende kenmerken bij coöperatief leren
Samenwerkingsvaardigheden
Individuele- en groepsverantwoordelijkheid
Positieve wederzijds afhankelijkheid
