Leesverslag: Mariken van Nieumeghen
Mariken van Nieumeghen
Ondertitel: Een middeleeuws mirakelspel
Opdracht: Het is niet duidelijk wie specifiek het werk heeft opgedragen. In de middeleeuwen
werden werken vaak geschreven in opdracht van vorsten, kerkelijke instellingen of
stadsbesturen, maar dit is niet altijd vermeld.
Bijzonderheden: Mariken van Nieumeghen wordt toegeschreven aan Willem van
Nieumeghen, maar de auteur is niet definitief vastgesteld. Het werk is geschreven rond 1500
en behoort tot de Nederlandse letterkunde.
Titelverklaring:
De titel "Mariken van Nieumeghen" verwijst naar de hoofdrolspeelster, Mariken, en haar stad
van herkomst, Nijmegen. De titel geeft aan dat Mariken een belangrijk persoon is.
Samenvatting:
Het verhaal gaat over Mariken die bij haar oom Ghijsbrecht in een dorp buiten Nijmegen
woont. Op een dag stuurt haar oom haar naar de stad om boodschappen te doen. Het wordt
donker, dus ze zoekt bij haar tante een slaapplek. Ze wordt uitgescholden en weggestuurd.
Duivel Moenen weet haar dan te verleiden met behulp van de zeven kunsten. Wel moet ze
haar naam veranderen in Emmeke, want de naam Mariken doet hem te veel denken aan
Maria. Mariken gaat met hem mee en verlaat Nijmegen, maar ze weet niet dat Moenen de
duivel is. Mariken leidt zeven jaar lang een zondig leven met hem. Dan keert ze terug naar
Nijmegen. Daar komt ze tot inkeer en probeert aan Moenen te ontkomen. Dit lukt haar met
de hulp van haar oom Ghijsbrecht. Om vergeving voor haar zonden te krijgen moet ze een
ijzeren band om haar nek en om beide armen vastmaken, als die afvallen is ze vergeven.
Daarna gaat ze het klooster in, waar ze twee jaar later overlijdt.
Personages:
Mariken: Op het eerste oog lijkt Mariken een onschuldig weesmeisje dat wordt verleid door
de duivel Moenen, wat leidt tot een leven vol zonden. Haar innerlijke strijd en zoektocht naar
vergeving vormen het kernthema.
Moenen: De duivel in menselijke gedaante die Mariken verleidt. Hij symboliseert de
verleiding en het kwaad.
Ghijsbrecht: De oom van Mariken. Mariken woont bij hem thuis. Hij is degene voor wie
Mariken boodschappen moet doen.
Tante: Dit is de tante van Mariken, bij haar wilt Mariken graag blijven slapen. Die tante heeft
ook nog politieke interesses. Zij heeft partij gekozen in een conflict tussen hertogen. Als blijkt
dat de verkeerde hertog dit conflict wint, ‘keelt’ tante zichzelf. Ze pleegt zelfmoord. Dat is
een grote zonde, en ontneemt de zondaar bovendien elke kans op berouw. Dus de duivel
neemt haar mee naar de hel.
Mariken van Nieumeghen
Ondertitel: Een middeleeuws mirakelspel
Opdracht: Het is niet duidelijk wie specifiek het werk heeft opgedragen. In de middeleeuwen
werden werken vaak geschreven in opdracht van vorsten, kerkelijke instellingen of
stadsbesturen, maar dit is niet altijd vermeld.
Bijzonderheden: Mariken van Nieumeghen wordt toegeschreven aan Willem van
Nieumeghen, maar de auteur is niet definitief vastgesteld. Het werk is geschreven rond 1500
en behoort tot de Nederlandse letterkunde.
Titelverklaring:
De titel "Mariken van Nieumeghen" verwijst naar de hoofdrolspeelster, Mariken, en haar stad
van herkomst, Nijmegen. De titel geeft aan dat Mariken een belangrijk persoon is.
Samenvatting:
Het verhaal gaat over Mariken die bij haar oom Ghijsbrecht in een dorp buiten Nijmegen
woont. Op een dag stuurt haar oom haar naar de stad om boodschappen te doen. Het wordt
donker, dus ze zoekt bij haar tante een slaapplek. Ze wordt uitgescholden en weggestuurd.
Duivel Moenen weet haar dan te verleiden met behulp van de zeven kunsten. Wel moet ze
haar naam veranderen in Emmeke, want de naam Mariken doet hem te veel denken aan
Maria. Mariken gaat met hem mee en verlaat Nijmegen, maar ze weet niet dat Moenen de
duivel is. Mariken leidt zeven jaar lang een zondig leven met hem. Dan keert ze terug naar
Nijmegen. Daar komt ze tot inkeer en probeert aan Moenen te ontkomen. Dit lukt haar met
de hulp van haar oom Ghijsbrecht. Om vergeving voor haar zonden te krijgen moet ze een
ijzeren band om haar nek en om beide armen vastmaken, als die afvallen is ze vergeven.
Daarna gaat ze het klooster in, waar ze twee jaar later overlijdt.
Personages:
Mariken: Op het eerste oog lijkt Mariken een onschuldig weesmeisje dat wordt verleid door
de duivel Moenen, wat leidt tot een leven vol zonden. Haar innerlijke strijd en zoektocht naar
vergeving vormen het kernthema.
Moenen: De duivel in menselijke gedaante die Mariken verleidt. Hij symboliseert de
verleiding en het kwaad.
Ghijsbrecht: De oom van Mariken. Mariken woont bij hem thuis. Hij is degene voor wie
Mariken boodschappen moet doen.
Tante: Dit is de tante van Mariken, bij haar wilt Mariken graag blijven slapen. Die tante heeft
ook nog politieke interesses. Zij heeft partij gekozen in een conflict tussen hertogen. Als blijkt
dat de verkeerde hertog dit conflict wint, ‘keelt’ tante zichzelf. Ze pleegt zelfmoord. Dat is
een grote zonde, en ontneemt de zondaar bovendien elke kans op berouw. Dus de duivel
neemt haar mee naar de hel.
