Sociaal emotionele ontwikkeling als inspiratiebron voor begeleiden
Overzicht cursus
3/ Het ontwikkelingsdynamisch kader van Došen
1/ Een integratie oefening
2/ Uitnodiging om anders naar gedrag te kijken
3/ Het sociaal-emotioneel ontwikkelingsniveau inschatten
4/ Risico bij fase-denken
5/ Adaptief – maladaptief – pathologisch
3/ Het ontwikkelingsdynamisch kader van Došen
Het ontwikkelingsdynamisch model van Došen biedt inzicht in de emotionele ontwikkeling.
o Hoe die mogelijks vertraagt verloopt
o Hoe die mogelijks verstoord verloopt
o Hoe die mogelijks blokkeert
Bij personen met een verstandelijke beperking
Wordt ook gebruikt bij personen met normale cognitieve vermogens en een psychische kwetsbaarheid.
1/ Een integratie oefening
Došen gaat uit van een holistisch mensbeeld, met aandacht voor 3 componenten
o Biologie : Biologische Ontwikkelingsaspecten
o Psychologie : Cognitieve Ontwikkelingsaspecten
o Sociaal : Sociaal-emotionele Ontwikkelingsaspecten
Bio-Psycho-sociaal aspect
Opbouw model
Hij integreert verschillende modellen
1. Neurofysiologische ontwikkeling : zenuwstelsel, informatieverwerking, …
2. Neuropsychologische ontwikkeling : Visie van Luria
3. Cognitieve ontwikkeling : fasenmodel van Piaget
4. Psychodynamische ontwikkeling : fasenmodel van Mahler en object-relatie-model
5. Sociale ontwikkeling (Ego) : fasenmodel van Erikson
6. Hechtingsontwikkeling : fasenmodel van Bowlby
7. Ontwikkeling van het zelf : fasenmodel van Stern
Gebaseerd op de bekende kaders en niet enkel emoties !
De hersenen
Hersenstam (R.B.) = (lage hersenstructuren) opslaan van vroegere ervaringen.
• Cognitief : Slaap
• Emotioneel : Bloeddruk, hartritme, lichaamstemperatuur
• Sociaal
Pagina 1 van 14
, Middenhersenen = (kleine hersenen)
• Cognitief : Motorische regulering
• Emotioneel
• Sociaal
Limbisch systeem (Z.D.B) = hechting
• Cognitief : T.o.M. Piaget / Erikson
• Emotioneel : T.o.M., Hechting Bowlby
• Sociaal : object-relatie-theorie Mahler (objectpermanentie)
Cortex (M.B) = cognitieve aspecten
• Cognitief : abstract en concreet denken, T.o.M.
• Emotioneel : T.o.M.,
• Sociaal : actieve wederzijdse verbondenheid
Zie LLP > Cranio-caudaal / proximo-distale ontwikkeling
Alle gebieden zijn met elkaar verweven!
Hechting > objectpermanentie > Link tussen de cognitieve en de emotionele ontwikkeling.
Erikson > komt terug in Došen
Dit leverde een meta-model op en een schema met wat voor de eerste jaren van de ontwikkeling
betreft, en zodoende handvaten voor de OPB om onze ondersteuning aan de cliënt vorm te geven.
Te onthouden PPT
Holistisch mensbeeld - Basis van het ontwikkelingsdynamisch model
Biologisch : erfelijke kwetsbaarheden, beperkingen, fysieke toestand, …
Biologisch x sociaal : Effecten van drugs
Sociaal : Omgeving, werk, school, vrienden, …
Sociaal x psychologisch : trauma, familierelaties
Psychologisch : Zelfbeeld, cognitieve waarnemingen, sociale vaardigheden, copingsmechanisme, …
Psychologisch x biologisch : Temperament, IQ
… KVL: Kwaliteit van leven
Pagina 2 van 14
Overzicht cursus
3/ Het ontwikkelingsdynamisch kader van Došen
1/ Een integratie oefening
2/ Uitnodiging om anders naar gedrag te kijken
3/ Het sociaal-emotioneel ontwikkelingsniveau inschatten
4/ Risico bij fase-denken
5/ Adaptief – maladaptief – pathologisch
3/ Het ontwikkelingsdynamisch kader van Došen
Het ontwikkelingsdynamisch model van Došen biedt inzicht in de emotionele ontwikkeling.
o Hoe die mogelijks vertraagt verloopt
o Hoe die mogelijks verstoord verloopt
o Hoe die mogelijks blokkeert
Bij personen met een verstandelijke beperking
Wordt ook gebruikt bij personen met normale cognitieve vermogens en een psychische kwetsbaarheid.
1/ Een integratie oefening
Došen gaat uit van een holistisch mensbeeld, met aandacht voor 3 componenten
o Biologie : Biologische Ontwikkelingsaspecten
o Psychologie : Cognitieve Ontwikkelingsaspecten
o Sociaal : Sociaal-emotionele Ontwikkelingsaspecten
Bio-Psycho-sociaal aspect
Opbouw model
Hij integreert verschillende modellen
1. Neurofysiologische ontwikkeling : zenuwstelsel, informatieverwerking, …
2. Neuropsychologische ontwikkeling : Visie van Luria
3. Cognitieve ontwikkeling : fasenmodel van Piaget
4. Psychodynamische ontwikkeling : fasenmodel van Mahler en object-relatie-model
5. Sociale ontwikkeling (Ego) : fasenmodel van Erikson
6. Hechtingsontwikkeling : fasenmodel van Bowlby
7. Ontwikkeling van het zelf : fasenmodel van Stern
Gebaseerd op de bekende kaders en niet enkel emoties !
De hersenen
Hersenstam (R.B.) = (lage hersenstructuren) opslaan van vroegere ervaringen.
• Cognitief : Slaap
• Emotioneel : Bloeddruk, hartritme, lichaamstemperatuur
• Sociaal
Pagina 1 van 14
, Middenhersenen = (kleine hersenen)
• Cognitief : Motorische regulering
• Emotioneel
• Sociaal
Limbisch systeem (Z.D.B) = hechting
• Cognitief : T.o.M. Piaget / Erikson
• Emotioneel : T.o.M., Hechting Bowlby
• Sociaal : object-relatie-theorie Mahler (objectpermanentie)
Cortex (M.B) = cognitieve aspecten
• Cognitief : abstract en concreet denken, T.o.M.
• Emotioneel : T.o.M.,
• Sociaal : actieve wederzijdse verbondenheid
Zie LLP > Cranio-caudaal / proximo-distale ontwikkeling
Alle gebieden zijn met elkaar verweven!
Hechting > objectpermanentie > Link tussen de cognitieve en de emotionele ontwikkeling.
Erikson > komt terug in Došen
Dit leverde een meta-model op en een schema met wat voor de eerste jaren van de ontwikkeling
betreft, en zodoende handvaten voor de OPB om onze ondersteuning aan de cliënt vorm te geven.
Te onthouden PPT
Holistisch mensbeeld - Basis van het ontwikkelingsdynamisch model
Biologisch : erfelijke kwetsbaarheden, beperkingen, fysieke toestand, …
Biologisch x sociaal : Effecten van drugs
Sociaal : Omgeving, werk, school, vrienden, …
Sociaal x psychologisch : trauma, familierelaties
Psychologisch : Zelfbeeld, cognitieve waarnemingen, sociale vaardigheden, copingsmechanisme, …
Psychologisch x biologisch : Temperament, IQ
… KVL: Kwaliteit van leven
Pagina 2 van 14
