Samenvatting GGZ - LPC: Geweldloos omgaan met agressie

GEWELDLOOS OMGAAN MET
AGRESSIE
De zorgsector en agressie
Inleiding
De zorgsector is kwetsbaar voor agressie incidenten. Bij grensoverschrijdend
gedrag door zorgvragers ( lichamelijk geweld, seksueel gedrag, pestgedrag,
intimidatie enz.) valt de impact ervan op medewerkers niet te onderschatten.
Wanneer je te maken krijgt met agressie, is het belangrijk dat je dit markeert.
 Dit gaat om: signaleren, observeren, opmerken enz.
 Wanneer dit niet gemeld wordt, kan de emmer van de persoon die het
gedrag stelt, verder blijven vullen waardoor dit verder kan escaleren.

Groeiende aandacht en bezorgdheid
Dit heeft de maken met agressie op de werkplek. Een grens wordt overschreden
op het moment dat iets voor jou overgaat van aangenaam naar niet meer
aangenaam.
Valkuil naar aanpak en impact
 Wat je niet markeert, escaleert
o Markeren: hiermee bedoelen we dat agressief gedrag geobserveerd,
opgemerkt en gesignaleerd wordt.
o Hoe langer we wachten, hoe langer de frustraties en hoe heviger de
reacties kunnen zijn.
Grenzen stellen binnen de zorgsector
Dit laat ons nadenken over hoe we willen handelen i.f.v. de doelgroep  wat
willen we markeren, tolereren of sanctioneren, welk gedrag vraagt om een
veiligheidsmaatregel enz.
 Belangrijk!
o Het gaat niet over persoonlijke grenzen, maar over teamgrenzen.
o Consequent zijn: zorgt voor veiligheid en orde.

Visie in de zorg rond agressie
ASS-R
= Agressie Spectrum Schema: Reactieve agressie  de meeste vormen van
agressie kunnen beschouwd worden als een energetisch spectrum.

, Hierbij wordt agressief gedrag beschouwd als potentieel risicogedrag bij het uiten
van emoties om iets in beweging te brengen.
 Subassertief: je zit energetisch op een heel laag niveau, maar de
stressniveau kan heel hoog zijn.
 Assertief: hier spreken we over een evenwicht tussen energie en stress.
Je hebt het gevoel dat je voldoende energie hebt en dat je zo de situatie
kan managen.
o = respect en gelijkwaardigheid
 Gewelddadig-destructief: zowel energie als stress zijn heel erg hoog. Dit
wordt problematisch agressief gedrag (PAG genoemd).
o PAG: je komt steeds opnieuw in problemen door je woede.

Agressie vs. Problematisch agressief gedrag
 Agressie: bij agressie zal de persoon gericht willen af gaan vanuit een niet
ingevulde behoefte.
o Conclusie: het gaat dus ergens over zoeken naar onderliggende
gevoelens: willen, beluisterd worden enz.
 Problematisch agressief gedrag: ongezien gedrag van een individu
waarbij hij/ zij geen zelfbeheersing heeft.
o Kenmerken: fysieke kwetsuren, schade materiële omgeving,
aantasting integriteit van anderen.



Triggers of oorzaak
Triggers vs. oorzaak
Trigger
= dingen die ons gevoel aan kalmte en balans doen verliezen, bewust of
onbewust. Ze bepalen of momenten goed/ slecht verlopen.
 Voorbeeld: honger en het gekend effect van lage bloedsuikerspiegel,
angst, machteloosheid enz.
Oorzaak
= iets intern, iets dat voor jou belangrijk is (= een behoefte).
 Voorbeeld: als je heel boos bent, lijkt het alsof je de oorzaak van boosheid
bij de ander of de situatie legt.
Conclusie: een trigger is niet hetzelfde als een oorzaak.