KINDER- EN JEUGDPSYCHIATRIE
Inleiding
Psychische kwetsbaarheid als spectrum
Metaforen: Orchideekinderen en Paardenbloemkinderen
Aan de linkerzijde van het spectrum heb je de paardenbloemen, aan de
rechterzijde de orchideeën.
Paardenbloem: het symboliseert kinderen die laagsensitief zijn door
omgevingsfactoren en tegelijk weinig psychische kwetsbaarheid dragen.
o Omgevingsfactoren: onvoldoende steun van familie, verlies van
familielid, agressie binnen het gezin enz.
Orchidee: het symboliseert kinderen die gevoeliger zijn voor hun
omgeving en tegelijk een hogere psychische kwetsbaarheid dragen.
De zorgvragers en het zorgaanbod op kinder- en jeugdpsychiatrie
Inleiding
Er worden zorgvragers in de leeftijdscategorie van 0 t.e.m. 18 jaar opgenomen.
Hierbij worden hun ouders/ voogden als cruciaal onderdeel van de doelgroep
gezien vanwege de nauwe samenwerking in het zorgproces.
Verschillende diensten
Variatie van intensieve dag- en nachtzorg tot diensten waar de zorg alleen
overdag wordt verleend of waar de zorg beperkt blijft tot consultaties.
o Dagziekenhuis: voor peuters en kleuters (0-6 jaar)
o Dagziekenhuis: voor adolescenten (12-18 jaar)
o Residentiële diensten (3e lijnsopname): voor jeugd (12-18 jaar), voor
kinderen (6-12 jaar)
o Polikliniek
Residentiële opname
Voorwaarden
o Aanzienlijke en kangdurige verstoringen op diverse levensdomeinen.
o Het kind moet een aanzienlijk lijden ervaren.
, oHet gebeurt op doorverwijzing nadat er uitgebreide alternatieven
zijn overwogen en geprobeerd om een langdurige opname te
vermijden.
Verschillen met volwassen psychiatrie
o Er worden minder diagnoses gesteld en de diagnosestelling gebeurt
op een andere wijze.
o Soms worden er diagnoses gesteld omdat dit een richting kan geven
voor verdere behandeling.
Veelvoorkomende diagnoses op KJP
Ontwikkelingsstoornissen
= neurologische aandoeningen die invloed hebben op de normale groei, rijping
en functie van de hersenen, wat resulteert in significante beperkingen in het
dagelijks functioneren.
Effecten op cognitieve, emotionele, sociale en/ of fysieke ontwikkeling.
Voorbeelden: ADHD? ASS, dyslexie, dyscalculie, spraak- en taalstoornissen
Angst- en stemmingsstoornissen
= psychische aandoeningen die de emotionele gezondheid van een kind
beïnvloeden en zich uiten in verstoringen van angst- en stemming gerelateerde
processen.
Voorbeelden
o Sociale angststoornis
o Specifieke fobieën, bv. emetofobie: angst om over te geven
Gevolgen: vermijdingsgedrag, somatische symptomen (buikpijn, hoofdpijn)
enz.
Eetstoornissen
= ernstige psychische problemen die leiden tot verstoorde relaties met voeding,
gewicht en lichaamsbeeld.
Voorbeelden
o Anorexia Nervosa: voedselbeperking, ernstig gewichtsverlies
o Boulimie: ongecontroleerd eten gevolgd door compenserend gedrag
zoals braken of excessief sporten.
Vaak gepaard met ontwikkelingsstoornissen
o ASS: hier kan een eetstoornis een vorm van controle en routine zijn.
Het kan dienen als een manier om emoties te reguleren en om te
gaan met angst of stress.
SOLK: somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten
= aandoening waarbij individuen aanhoudende lichamelijke klachten ervaren,
maar waarbij geen duidelijke somatische of lichamelijke verklaring gevonden kan
worden.
Emotieregulatiestoornissen
= moeilijkheid voor kinderen om emoties effectief te herkennen, begrijpen en
beheersen.
Inleiding
Psychische kwetsbaarheid als spectrum
Metaforen: Orchideekinderen en Paardenbloemkinderen
Aan de linkerzijde van het spectrum heb je de paardenbloemen, aan de
rechterzijde de orchideeën.
Paardenbloem: het symboliseert kinderen die laagsensitief zijn door
omgevingsfactoren en tegelijk weinig psychische kwetsbaarheid dragen.
o Omgevingsfactoren: onvoldoende steun van familie, verlies van
familielid, agressie binnen het gezin enz.
Orchidee: het symboliseert kinderen die gevoeliger zijn voor hun
omgeving en tegelijk een hogere psychische kwetsbaarheid dragen.
De zorgvragers en het zorgaanbod op kinder- en jeugdpsychiatrie
Inleiding
Er worden zorgvragers in de leeftijdscategorie van 0 t.e.m. 18 jaar opgenomen.
Hierbij worden hun ouders/ voogden als cruciaal onderdeel van de doelgroep
gezien vanwege de nauwe samenwerking in het zorgproces.
Verschillende diensten
Variatie van intensieve dag- en nachtzorg tot diensten waar de zorg alleen
overdag wordt verleend of waar de zorg beperkt blijft tot consultaties.
o Dagziekenhuis: voor peuters en kleuters (0-6 jaar)
o Dagziekenhuis: voor adolescenten (12-18 jaar)
o Residentiële diensten (3e lijnsopname): voor jeugd (12-18 jaar), voor
kinderen (6-12 jaar)
o Polikliniek
Residentiële opname
Voorwaarden
o Aanzienlijke en kangdurige verstoringen op diverse levensdomeinen.
o Het kind moet een aanzienlijk lijden ervaren.
, oHet gebeurt op doorverwijzing nadat er uitgebreide alternatieven
zijn overwogen en geprobeerd om een langdurige opname te
vermijden.
Verschillen met volwassen psychiatrie
o Er worden minder diagnoses gesteld en de diagnosestelling gebeurt
op een andere wijze.
o Soms worden er diagnoses gesteld omdat dit een richting kan geven
voor verdere behandeling.
Veelvoorkomende diagnoses op KJP
Ontwikkelingsstoornissen
= neurologische aandoeningen die invloed hebben op de normale groei, rijping
en functie van de hersenen, wat resulteert in significante beperkingen in het
dagelijks functioneren.
Effecten op cognitieve, emotionele, sociale en/ of fysieke ontwikkeling.
Voorbeelden: ADHD? ASS, dyslexie, dyscalculie, spraak- en taalstoornissen
Angst- en stemmingsstoornissen
= psychische aandoeningen die de emotionele gezondheid van een kind
beïnvloeden en zich uiten in verstoringen van angst- en stemming gerelateerde
processen.
Voorbeelden
o Sociale angststoornis
o Specifieke fobieën, bv. emetofobie: angst om over te geven
Gevolgen: vermijdingsgedrag, somatische symptomen (buikpijn, hoofdpijn)
enz.
Eetstoornissen
= ernstige psychische problemen die leiden tot verstoorde relaties met voeding,
gewicht en lichaamsbeeld.
Voorbeelden
o Anorexia Nervosa: voedselbeperking, ernstig gewichtsverlies
o Boulimie: ongecontroleerd eten gevolgd door compenserend gedrag
zoals braken of excessief sporten.
Vaak gepaard met ontwikkelingsstoornissen
o ASS: hier kan een eetstoornis een vorm van controle en routine zijn.
Het kan dienen als een manier om emoties te reguleren en om te
gaan met angst of stress.
SOLK: somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten
= aandoening waarbij individuen aanhoudende lichamelijke klachten ervaren,
maar waarbij geen duidelijke somatische of lichamelijke verklaring gevonden kan
worden.
Emotieregulatiestoornissen
= moeilijkheid voor kinderen om emoties effectief te herkennen, begrijpen en
beheersen.
