GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG 3
Inhoudsopgave
1. Wetenschappelijke, juridische en maatschappelijke noten over GGZ 3
1.1 Psychiatrie als wetenschap 3
1.2 Wetenschappelijk onderzoek onderverdelen 3
1.3 Maatschappelijke noten 4
1.3.1 Decreet PSY 107 4
2. Theoretische omkadering voor de ergotherapeutische praktijk in de GGZ 5
2.1 Waarom theoretische omkadering? 5
2.2 Motivatietheorie van Ryan & Deci: self determination theory 5
2.2.1 ABC 6
2.2.2 Motivatie 6
2.3 Life balance Model van Matuske (LBM) Belangrijk ! 6
2.3.1 Model of lifestyle balance 8
2.4 Model of Human occupation 8
2.4.1 Theoretische onderbouwing 9
2.4.2 Structuur model 9
2.5 CMOP-E- Canadian Model of Occupational Performance and Engagement 12
2.5.1 Visies & concepten 13
2.6 Het person environment Occupation Model 14
2.6.1 Kritiek 15
2.7 Kawa model 15
2.7.1 Metafoor van de rivier (Kawa) 16
2.8 Flow theorie 16
2.9 Kenmerken 16
2.10 Theoretisch model: evolutie 17
2.10.1 Model 1: Three chanel 17
2.10.2 4 factoren model 17
2.10.3 8 factoren model 17
2.10.4 Meest recente model flow theorie (examen) 18
2.10.5 Meetinstrumenten 18
3. Kinder-en jeugdpsychiatrie 18
3.1 Algemeen 18
3.1.1 Verschil kinderpsychiatrie en volwassenpsychiatrie 18
3.2 Hechtingstheorie Bowlby (examen) 18
3.2.1 Historiek van de hechtingstheorie 19
3.2.2 Intern werkmodel 19
3.2.3 Hechting 20
3.3 Systeemtheorie 25
3.3.1 5 zoekschema’s van systeemdenken (Verheij) 25
3.3.2 Experiëntiële benadering 25
3.4 Kinderdiagnostiek 26
3.5 Diagnostische systemen binnen de kinder en jeugdpsychiatrie 26
, 3.6 Het multidisciplinaire team 27
3.7 Ergotherapie in de kinderpsychiatrie 28
3.7.1 Taken ergotherapeuten 28
3.8 Ergotherapeutische werkvormen 29
3.8.1 Therapeutisch gebruik van spel 29
3.8.2 Psychodrama 29
4. Kinder- en jeugdpsychiatrie: infants, peuters, kleuters 29
4.1 Assessment 30
4.1.1 Peuter en kleuter 30
4.1.2 Zelfconcept (examen) 31
4.1.3 Gezin therapeutische benadering 32
4.1.4 Psychoanalytische benadering 32
4.2 Therapie 33
4.2.1 Babylon 33
4.2.2 Toverbos 33
4.2.3 knutseldefrutsel 34
5. Kinder en jeugdpsychiatrie: latentieleeftijd 34
5.1 Persoonlijkheidsontwikkeling 34
5.1.1 Schoolgaande leeftijd 34
5.2 KOPP- kinderen 35
5.3 Assessment 35
5.3.1 Assessment Hechting 35
5.4 Therapie 36
5.4.1 Projectieve technieken 36
5.4.2 Interview 37
5.4.3 Therapeutische benadering (examen ) 37
5.4.4 Poppen als medium 38
5.4.5 Houvastdoos & Bouwstenenschrift 38
5.4.6 Vrij werk 39
5.4.7 Axenroos 39
5.4.8 Bodytalk 40
5.4.9 Tekenen 40
5.4.10 sprookjes 41
6. Kinder-jeugdpsychiatrie: Adolecenten 42
6.1 Adolescentie 42
6.2 Ontwikkeling puberbrein 43
6.3 Persoonlijkheidsontwikkeling 43
6.3.1 Theorie van Erikson: Identiteit vs. Identiteitsverwarring (niet kennen) 43
6.3.2 Persoonlijkheidsontwikkeling (Marcia) 43
6.4 Stoornissen in de adolescentie: gedragsstoornissen 46
6.4.1 Normoverschrijdend-Gedragsstoornissen: definiëring 46
6.4.2 ODD of OOG: diagnostische criteria (criteria niet kennen) 46
6.4.3 Conduct disorder: diagnostische criteria 46
6.4.4 Ontwikkelingspaden 47
6.4.5 Risicofactoren voor gedragsproblemen (enkele risicofactoren kennen) 48
6.4.6 10. Informatieverwerkingstheorie van Dodge (niet kennen) 50
6.4.7 Omgevingsfactoren 51
6.4.8 Protectieve factoren 52
, 6.5 Diagnostiek 52
6.5.1 Meetinstrumenten 53
6.6 Ergotherapie 53
6.7 Behandeling 53
6.7.1 Vaardigheidstraining 53
6.7.2 Gedragstherapeutische oudertraining 54
7. Examen 55
8. Assessments 56
8.1.1 Flow State Scale for Occupational Tasks 56
8.1.2 Palliatieve schaal (p3) 59
8.1.3 DESSA vragenlijst over sociaal-emotionele competenties 62
8.1.4 Life balance inventory 68
9. Practicum 4 Cognitieve gedragstherapie 70
9.1 Gedragstherapeutisch 70
9.2 Cognitieve therapie 72
9.3 Toepassing in praktijk 75
1. Wetenschappelijke, juridische en maatschappelijke noten over
GGZ
1.1 PSYCHIATRIE ALS WETENSCHAP
Kandels new intellectual framework: nieuwe visie op psychotherapie
5 basisstellingen (niet kennen)
1. Alle psychische processen komen voort uit het brein
a. Verliefd worden, spreken, stress, emoties, ..
2. Genen bepalen mee het connectiepatroon van neuronen.
3. Genen alleen verklaren niet volledig een psychiatrische stoornis
→ Sociale en ontwikkelingsfactoren dragen bij tot ontwikkeling psychiatrische verstoringen.
4. Veranderende genexpressies zorgen voor gewijzigde neuronale connecties
→ Deze veranderingen in neuronale verbindingen kunnen gezien worden als biologische
basis individualiteit
5. Psychotherapie induceert veranderende genexpressies
→ Veranderen komt voor uit het leren. Door het wijzigen van genexpressies die op hun beurt
de sterkte van synaptische verbindingen, zien we variaties.
1.2 WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK ONDERVERDELEN
o : Alfa wetenschap = filosofie, theologie, letterkunde
o : Bèta wetenschap= wiskunde, wetenschappen...
o : Gamma wetenschap= psychologie, antropologie, ergotherapie, …
Fundamenteel en praktijkgericht onderzoek:
o Praktijkgericht: Onderzoek dat je kan toepassen in de praktijk.
Inductie en Deductie:
, o Inductie= Het gaat erom dat men op basis van specifieke waarneming een theorie probeert
te vormen. De onderzoeker verzamelt informatie, stelt vragen over en naar leiding van die
informatie, vormt categorieën en ontwikkelt een theorie.
Bij inductie worden gegevens opgebouwd en uiteindelijk weergegeven in een theorie. Men
zoekt naar nieuwe inzichten.
o Deductie gaat het erom dat de onderzoeker op basis van een bestaande theorie een
hypothese opstelt. De hypothese gaat dan over een bepaalde situatie of waarneming. In
het deductieve proces wordt de hypothese getoetst en met de uitkomsten wordt de theorie
bevestigd of verworpen.
1.3 MAATSCHAPPELIJKE NOTEN
Visie op geesteszieken is doorheen de eeuwen veranderd
→ technologische revoluties
→ zoektocht naar kwaliteit en efficiëntie
→ Evidence based practice en voortdurende kwaliteitsonderzoeken zijn het gevolg
→ multiculturaliteit
➔ andere visie op geestelijke gezondheid → onbegrip
1.3.1 Decreet PSY 107
= hervorming volwassen psychiatrie
o Meer specialistische units + community-based werken
o Oprichting van therapeutische zorgnetwerken die afgestemd zijn op de individuele noden
o Mensen in thuisomgeving laten en zodat ze hun eigen sociale weefsel kunnen behouden
o Netwerk is multidisciplinair, flexibel en snel inzetbaar
o Laagdrempelige eerste lijn hulp → toegankelijkere GGZ
1.3.1.1 Functies:
1. inzake preventie, promotie GGZ, vroeg detectie, screening en diagnosestelling
o ingaan op aanmelding, diagnose, indicatiestelling, eerste interventie en bij voorkeur in
woonplaats cliënt
o vanuit ambulante sector wordt outreaching voorzien
o betrekken eerste lijnzorg
2. ambulante intensieve behandelteams voor acute + chronische psychische problemen
o behandelteams in thuisomgeving
o twee teams:
1. Team gericht op subacute of acute toestand
2. Team naar personen met chronische psychiatrische problemen.
o Sneller toegankelijk + aangepaste zorg in thuisomgeving
o Duur + intensiteit interventie wordt aangepast naargelang patiënt
o = alternatief ziekenhuisopname
o sluit aan bij functie 1 maar voegt mobiliteit en expertise toe
3. rehabilitatieteams die werken rond herstel & sociale inclusie
o Psychosociale rehabilitatie → integratie maatschappij + beroepsleven
o Inclusief en transversaal beleid nodig
o Aanbieden programma’s op maat voor ontwikkelen vaardigheden
Inhoudsopgave
1. Wetenschappelijke, juridische en maatschappelijke noten over GGZ 3
1.1 Psychiatrie als wetenschap 3
1.2 Wetenschappelijk onderzoek onderverdelen 3
1.3 Maatschappelijke noten 4
1.3.1 Decreet PSY 107 4
2. Theoretische omkadering voor de ergotherapeutische praktijk in de GGZ 5
2.1 Waarom theoretische omkadering? 5
2.2 Motivatietheorie van Ryan & Deci: self determination theory 5
2.2.1 ABC 6
2.2.2 Motivatie 6
2.3 Life balance Model van Matuske (LBM) Belangrijk ! 6
2.3.1 Model of lifestyle balance 8
2.4 Model of Human occupation 8
2.4.1 Theoretische onderbouwing 9
2.4.2 Structuur model 9
2.5 CMOP-E- Canadian Model of Occupational Performance and Engagement 12
2.5.1 Visies & concepten 13
2.6 Het person environment Occupation Model 14
2.6.1 Kritiek 15
2.7 Kawa model 15
2.7.1 Metafoor van de rivier (Kawa) 16
2.8 Flow theorie 16
2.9 Kenmerken 16
2.10 Theoretisch model: evolutie 17
2.10.1 Model 1: Three chanel 17
2.10.2 4 factoren model 17
2.10.3 8 factoren model 17
2.10.4 Meest recente model flow theorie (examen) 18
2.10.5 Meetinstrumenten 18
3. Kinder-en jeugdpsychiatrie 18
3.1 Algemeen 18
3.1.1 Verschil kinderpsychiatrie en volwassenpsychiatrie 18
3.2 Hechtingstheorie Bowlby (examen) 18
3.2.1 Historiek van de hechtingstheorie 19
3.2.2 Intern werkmodel 19
3.2.3 Hechting 20
3.3 Systeemtheorie 25
3.3.1 5 zoekschema’s van systeemdenken (Verheij) 25
3.3.2 Experiëntiële benadering 25
3.4 Kinderdiagnostiek 26
3.5 Diagnostische systemen binnen de kinder en jeugdpsychiatrie 26
, 3.6 Het multidisciplinaire team 27
3.7 Ergotherapie in de kinderpsychiatrie 28
3.7.1 Taken ergotherapeuten 28
3.8 Ergotherapeutische werkvormen 29
3.8.1 Therapeutisch gebruik van spel 29
3.8.2 Psychodrama 29
4. Kinder- en jeugdpsychiatrie: infants, peuters, kleuters 29
4.1 Assessment 30
4.1.1 Peuter en kleuter 30
4.1.2 Zelfconcept (examen) 31
4.1.3 Gezin therapeutische benadering 32
4.1.4 Psychoanalytische benadering 32
4.2 Therapie 33
4.2.1 Babylon 33
4.2.2 Toverbos 33
4.2.3 knutseldefrutsel 34
5. Kinder en jeugdpsychiatrie: latentieleeftijd 34
5.1 Persoonlijkheidsontwikkeling 34
5.1.1 Schoolgaande leeftijd 34
5.2 KOPP- kinderen 35
5.3 Assessment 35
5.3.1 Assessment Hechting 35
5.4 Therapie 36
5.4.1 Projectieve technieken 36
5.4.2 Interview 37
5.4.3 Therapeutische benadering (examen ) 37
5.4.4 Poppen als medium 38
5.4.5 Houvastdoos & Bouwstenenschrift 38
5.4.6 Vrij werk 39
5.4.7 Axenroos 39
5.4.8 Bodytalk 40
5.4.9 Tekenen 40
5.4.10 sprookjes 41
6. Kinder-jeugdpsychiatrie: Adolecenten 42
6.1 Adolescentie 42
6.2 Ontwikkeling puberbrein 43
6.3 Persoonlijkheidsontwikkeling 43
6.3.1 Theorie van Erikson: Identiteit vs. Identiteitsverwarring (niet kennen) 43
6.3.2 Persoonlijkheidsontwikkeling (Marcia) 43
6.4 Stoornissen in de adolescentie: gedragsstoornissen 46
6.4.1 Normoverschrijdend-Gedragsstoornissen: definiëring 46
6.4.2 ODD of OOG: diagnostische criteria (criteria niet kennen) 46
6.4.3 Conduct disorder: diagnostische criteria 46
6.4.4 Ontwikkelingspaden 47
6.4.5 Risicofactoren voor gedragsproblemen (enkele risicofactoren kennen) 48
6.4.6 10. Informatieverwerkingstheorie van Dodge (niet kennen) 50
6.4.7 Omgevingsfactoren 51
6.4.8 Protectieve factoren 52
, 6.5 Diagnostiek 52
6.5.1 Meetinstrumenten 53
6.6 Ergotherapie 53
6.7 Behandeling 53
6.7.1 Vaardigheidstraining 53
6.7.2 Gedragstherapeutische oudertraining 54
7. Examen 55
8. Assessments 56
8.1.1 Flow State Scale for Occupational Tasks 56
8.1.2 Palliatieve schaal (p3) 59
8.1.3 DESSA vragenlijst over sociaal-emotionele competenties 62
8.1.4 Life balance inventory 68
9. Practicum 4 Cognitieve gedragstherapie 70
9.1 Gedragstherapeutisch 70
9.2 Cognitieve therapie 72
9.3 Toepassing in praktijk 75
1. Wetenschappelijke, juridische en maatschappelijke noten over
GGZ
1.1 PSYCHIATRIE ALS WETENSCHAP
Kandels new intellectual framework: nieuwe visie op psychotherapie
5 basisstellingen (niet kennen)
1. Alle psychische processen komen voort uit het brein
a. Verliefd worden, spreken, stress, emoties, ..
2. Genen bepalen mee het connectiepatroon van neuronen.
3. Genen alleen verklaren niet volledig een psychiatrische stoornis
→ Sociale en ontwikkelingsfactoren dragen bij tot ontwikkeling psychiatrische verstoringen.
4. Veranderende genexpressies zorgen voor gewijzigde neuronale connecties
→ Deze veranderingen in neuronale verbindingen kunnen gezien worden als biologische
basis individualiteit
5. Psychotherapie induceert veranderende genexpressies
→ Veranderen komt voor uit het leren. Door het wijzigen van genexpressies die op hun beurt
de sterkte van synaptische verbindingen, zien we variaties.
1.2 WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK ONDERVERDELEN
o : Alfa wetenschap = filosofie, theologie, letterkunde
o : Bèta wetenschap= wiskunde, wetenschappen...
o : Gamma wetenschap= psychologie, antropologie, ergotherapie, …
Fundamenteel en praktijkgericht onderzoek:
o Praktijkgericht: Onderzoek dat je kan toepassen in de praktijk.
Inductie en Deductie:
, o Inductie= Het gaat erom dat men op basis van specifieke waarneming een theorie probeert
te vormen. De onderzoeker verzamelt informatie, stelt vragen over en naar leiding van die
informatie, vormt categorieën en ontwikkelt een theorie.
Bij inductie worden gegevens opgebouwd en uiteindelijk weergegeven in een theorie. Men
zoekt naar nieuwe inzichten.
o Deductie gaat het erom dat de onderzoeker op basis van een bestaande theorie een
hypothese opstelt. De hypothese gaat dan over een bepaalde situatie of waarneming. In
het deductieve proces wordt de hypothese getoetst en met de uitkomsten wordt de theorie
bevestigd of verworpen.
1.3 MAATSCHAPPELIJKE NOTEN
Visie op geesteszieken is doorheen de eeuwen veranderd
→ technologische revoluties
→ zoektocht naar kwaliteit en efficiëntie
→ Evidence based practice en voortdurende kwaliteitsonderzoeken zijn het gevolg
→ multiculturaliteit
➔ andere visie op geestelijke gezondheid → onbegrip
1.3.1 Decreet PSY 107
= hervorming volwassen psychiatrie
o Meer specialistische units + community-based werken
o Oprichting van therapeutische zorgnetwerken die afgestemd zijn op de individuele noden
o Mensen in thuisomgeving laten en zodat ze hun eigen sociale weefsel kunnen behouden
o Netwerk is multidisciplinair, flexibel en snel inzetbaar
o Laagdrempelige eerste lijn hulp → toegankelijkere GGZ
1.3.1.1 Functies:
1. inzake preventie, promotie GGZ, vroeg detectie, screening en diagnosestelling
o ingaan op aanmelding, diagnose, indicatiestelling, eerste interventie en bij voorkeur in
woonplaats cliënt
o vanuit ambulante sector wordt outreaching voorzien
o betrekken eerste lijnzorg
2. ambulante intensieve behandelteams voor acute + chronische psychische problemen
o behandelteams in thuisomgeving
o twee teams:
1. Team gericht op subacute of acute toestand
2. Team naar personen met chronische psychiatrische problemen.
o Sneller toegankelijk + aangepaste zorg in thuisomgeving
o Duur + intensiteit interventie wordt aangepast naargelang patiënt
o = alternatief ziekenhuisopname
o sluit aan bij functie 1 maar voegt mobiliteit en expertise toe
3. rehabilitatieteams die werken rond herstel & sociale inclusie
o Psychosociale rehabilitatie → integratie maatschappij + beroepsleven
o Inclusief en transversaal beleid nodig
o Aanbieden programma’s op maat voor ontwikkelen vaardigheden
