Hoe kun je psychologie gebruiken in de veiligheidswereld?
(On) veilig gedrag:
- Safety: ongelukken.
- Security: overtredingen.
(on)veiligheid: Over het algemeen overschatten mensen de
eigen mogelijkheden en onderschatten de gevaren uit de
omgeving.
Veiligheidsadvies: gunstig beïnvloeden gedrag van medewerkers.
Binnen de psychologie bestaan verschillende opvattingen over wat
psychologie in feite is, net als bij ander wetenschappen bestaan er
verschillende noties over de kern, hoe het bedreven moet worden,
en waar de grensgebieden liggen.
Menselijk gedrag en mentale processen:
- Denk bij gedrag aan datgene wat vertoond wordt en observeerbaar is in een
bepaalde sociale leefomgeving en in een bepaalde context. waarneembaar
gedrag
- Denk bij mentale processen aan leren, denken, het geheugen, waarneming,
gevoelens en hun emoties. niet waarneembaar gedrag.
Mensenkennis: men kan het eigen gedrag beredeneren en is meestal in staat aan te voelen
wat anderen beweegt. Common sense speelt hierbij een grote rol.
- Common sense: ervaringen van alledag ‘gezond verstand’.
Geeft ons een idee hoe we functioneren, het is een soort van gebruiksaanwijzing.
Systematiek Wetenschappelijke theorieën wetenschappelijke systematiek: de
wetenschapper omschrijft zo scherp mogelijk datgene wat men denkt te weten.
Psychologie is voortdurend in ontwikkeling.
Theorie: een samenhangend geheel van uitspraken over een (psychologisch) fenomeen om
dit fenomeen te beschrijven en te verklaren, te voorspellen en eventueel te beïnvloeden.
Validiteit: de mate waarin de onderzoeker met zijn instrumenten in staat is te meten wat hij
wilt meten.
Betrouwbaarheid: heeft betrekking op de herhaalbaarheid van observaties.
Observeren: een manier van gegevens verzamelen.
Case study: Diepgaande analyse van een bepaald fenomeen, groep of individu door
verschillende informatie te gebruiken.
Survey: mensen bevragen door middel van een schriftelijk of mondeling interview.
Bijvoorbeeld over hun attitude/gedrag bij een bepaald fenomeen.
Experimenteel: de onderzoeker beïnvloedt een bepaalde variabele en bestudeert het effect
daarvan op een andere variabele.
Stanley Milgram: een onderzoeker met frappante resultaten die indruisen tegen het
gezonde verstand.
, Wagenaar (landgenoot): onderzoek naar de eigenaardigheden van het menselijk
geheugen.
Wordt veel gebruikt tijdens rechtszaken.
Mensen kunnen zich minder herinneren dan ze denken, en wat we herinneren is
gekleurd of geconstrueerd.
Bij het zoeken naar oorzaken en gevolgen wordt gekeken naar de factoren die met het
gedrag samenhangen, en of er daarbij sprake is van een zekere volgtijdelijkheid.
Bij de verklaring van individueel gedrag wordt gelet op:
- Lichamelijke;
- Psychologische eigenschappen.
Gedragsterminanten: factoren die wel of niet van invloed zijn op het desbetreffende gedrag.
Verklaring: er is hier sprake van als we weten waarom een fenomeen plaatsvond, en
wanneer we ervan overtuigd zijn dat we een oorzaak-gevolg relatie hebben ontdekt.
Voorspelling: vindt plaats wanneer een observator van te voren zegt wat een bepaald
organisme in specifieke omstandigheden gaat doen.
Beïnvloedingsprocessen:
- Microniveau: hier kan het gaan om individuele hulpverlening of begeleiding, veelal in
de vorm van korter of langer durende psychotherapie.
- Mesoniveau: gaat om het realiseren van organisatieverandering of verbetering van
werkomstandigheden.
- Macroniveau: beïnvloeding op grote schaal waarbij gebruik wordt gemaakt
voorlichting of informatieoverdracht via de massamedia.
4 G’s:
- Gedachten.
- Gevoelens.
- Gedrag.
- Gebeurtenissen.
Basisemoties, houden je scherp en alert en helpt je te overleven. Voorkomt dat je faalt.
- Bang toekomst.
- Boos hier en nu. Ongewenste situaties!
- Bedroefd verleden.
- Blij tijdloosheid.
- Afkeer/walging.
- (verbazing).
Bang is de emotie die gekoppeld is aan de toekomst. Het is wat je voelt wanneer een
ongewenste situatie zich aandient of in je gedachten opkomt. Een situatie die je niet wilt, die
beschadigend is of levensbedreigend. Wanneer je dus angst voelt is dat een teken om in
actie te komen en te voorkomen dat datgene niet plaatsvindt. Dat kan zowel betekenen dat
je vlucht voor iets, je verbergt of dat je ergens juist wel op af gaat om het te voorkomen.
Boos is gekoppeld aan het hier en nu. Boos is de emotie die je voelt wanneer een
ongewenste situatie zich nu op dit moment voordoet. Het is dan dat mensen vaak roepen:
“en nu is het genoeg!” Het is van de vier primaire emoties diegene die het meest dicht staat
(On) veilig gedrag:
- Safety: ongelukken.
- Security: overtredingen.
(on)veiligheid: Over het algemeen overschatten mensen de
eigen mogelijkheden en onderschatten de gevaren uit de
omgeving.
Veiligheidsadvies: gunstig beïnvloeden gedrag van medewerkers.
Binnen de psychologie bestaan verschillende opvattingen over wat
psychologie in feite is, net als bij ander wetenschappen bestaan er
verschillende noties over de kern, hoe het bedreven moet worden,
en waar de grensgebieden liggen.
Menselijk gedrag en mentale processen:
- Denk bij gedrag aan datgene wat vertoond wordt en observeerbaar is in een
bepaalde sociale leefomgeving en in een bepaalde context. waarneembaar
gedrag
- Denk bij mentale processen aan leren, denken, het geheugen, waarneming,
gevoelens en hun emoties. niet waarneembaar gedrag.
Mensenkennis: men kan het eigen gedrag beredeneren en is meestal in staat aan te voelen
wat anderen beweegt. Common sense speelt hierbij een grote rol.
- Common sense: ervaringen van alledag ‘gezond verstand’.
Geeft ons een idee hoe we functioneren, het is een soort van gebruiksaanwijzing.
Systematiek Wetenschappelijke theorieën wetenschappelijke systematiek: de
wetenschapper omschrijft zo scherp mogelijk datgene wat men denkt te weten.
Psychologie is voortdurend in ontwikkeling.
Theorie: een samenhangend geheel van uitspraken over een (psychologisch) fenomeen om
dit fenomeen te beschrijven en te verklaren, te voorspellen en eventueel te beïnvloeden.
Validiteit: de mate waarin de onderzoeker met zijn instrumenten in staat is te meten wat hij
wilt meten.
Betrouwbaarheid: heeft betrekking op de herhaalbaarheid van observaties.
Observeren: een manier van gegevens verzamelen.
Case study: Diepgaande analyse van een bepaald fenomeen, groep of individu door
verschillende informatie te gebruiken.
Survey: mensen bevragen door middel van een schriftelijk of mondeling interview.
Bijvoorbeeld over hun attitude/gedrag bij een bepaald fenomeen.
Experimenteel: de onderzoeker beïnvloedt een bepaalde variabele en bestudeert het effect
daarvan op een andere variabele.
Stanley Milgram: een onderzoeker met frappante resultaten die indruisen tegen het
gezonde verstand.
, Wagenaar (landgenoot): onderzoek naar de eigenaardigheden van het menselijk
geheugen.
Wordt veel gebruikt tijdens rechtszaken.
Mensen kunnen zich minder herinneren dan ze denken, en wat we herinneren is
gekleurd of geconstrueerd.
Bij het zoeken naar oorzaken en gevolgen wordt gekeken naar de factoren die met het
gedrag samenhangen, en of er daarbij sprake is van een zekere volgtijdelijkheid.
Bij de verklaring van individueel gedrag wordt gelet op:
- Lichamelijke;
- Psychologische eigenschappen.
Gedragsterminanten: factoren die wel of niet van invloed zijn op het desbetreffende gedrag.
Verklaring: er is hier sprake van als we weten waarom een fenomeen plaatsvond, en
wanneer we ervan overtuigd zijn dat we een oorzaak-gevolg relatie hebben ontdekt.
Voorspelling: vindt plaats wanneer een observator van te voren zegt wat een bepaald
organisme in specifieke omstandigheden gaat doen.
Beïnvloedingsprocessen:
- Microniveau: hier kan het gaan om individuele hulpverlening of begeleiding, veelal in
de vorm van korter of langer durende psychotherapie.
- Mesoniveau: gaat om het realiseren van organisatieverandering of verbetering van
werkomstandigheden.
- Macroniveau: beïnvloeding op grote schaal waarbij gebruik wordt gemaakt
voorlichting of informatieoverdracht via de massamedia.
4 G’s:
- Gedachten.
- Gevoelens.
- Gedrag.
- Gebeurtenissen.
Basisemoties, houden je scherp en alert en helpt je te overleven. Voorkomt dat je faalt.
- Bang toekomst.
- Boos hier en nu. Ongewenste situaties!
- Bedroefd verleden.
- Blij tijdloosheid.
- Afkeer/walging.
- (verbazing).
Bang is de emotie die gekoppeld is aan de toekomst. Het is wat je voelt wanneer een
ongewenste situatie zich aandient of in je gedachten opkomt. Een situatie die je niet wilt, die
beschadigend is of levensbedreigend. Wanneer je dus angst voelt is dat een teken om in
actie te komen en te voorkomen dat datgene niet plaatsvindt. Dat kan zowel betekenen dat
je vlucht voor iets, je verbergt of dat je ergens juist wel op af gaat om het te voorkomen.
Boos is gekoppeld aan het hier en nu. Boos is de emotie die je voelt wanneer een
ongewenste situatie zich nu op dit moment voordoet. Het is dan dat mensen vaak roepen:
“en nu is het genoeg!” Het is van de vier primaire emoties diegene die het meest dicht staat
