Samenvatting interbellum - Nederlands literatuurgeschiedenis

Samenvatting interbellum
Historische achtergrond

 Eerste wereldoorlog (1914-1918)
 Russische revolutie (1917)
o In steeds meer landen begonnen mensen zich tegen de heersende macht te
verzetten
 Roaring twenties (roerige jaren 20)
o Jazz kwam op, maar werd gezien als ‘onzedelijk’
o Optimisme
 Oorlog voorbij, technische vooruitgang
o Pessimistisch
 Oorlog en revolutie dreigt
o Beurskrach (1929)
 Beurs stortte in -> Crisis -> werkeloosheid -> ontevreden mensen ->
makkelijk beïnvloedbaar (door mensen zoals Hitler/dictators)
o Berlijn: Internationaal cultureel centrum (opkomst van de film/montagetechniek)
 Angst voor een nieuwe oorlog
 Leven in de stad
 Montagetechniek: werkelijk construeren zoals je het wilt laten zien
o In literatuur: collagetechniek
 Knippen en plakken
 Nederland:
o Betrekkelijk rustig
 Veel nieuwe dingen voortgevloeid uit angst voor een revolutie
o 1917 algemeen kiesrecht voor mannen
o 1919 algemeen kiesrecht voor vrouwen
o 1922 invoering 8-urige werkdag
o 1937 4% NSB
 Volk was bang dat veel mensen op de NSB zouden stemmen, en Hitler aan
de macht zou komen
 Minister-President Colijn deed alsof er niets aan de hand was

Beeldende kunst

 Modernisme:
o Historische avant-garde (trendsetters)
 Mensen die het veranderde wereldbeeld proberen vorm te geven in de
beeldende kunst
o Parapluterm
 Expressionisme
 Dadaïsme
 Surrealisme
 Kubisme/constructivisme
 Nieuwe zakelijkheid

,  Impressionisme
o Indruk van de werkelijkheid
o Atmosfeerkunst
o Aandacht voor levensvreugde
o Pasteltinten
 Expressionisme
o Indruk van wat de kunstenaar voelt
 De realiteit wordt gedeformeerd -> abstrahering
o Aandacht voor angst, levenspijn, duisternis en de dood
o Felle, harde, contrasterende kleuren
o Geabstraheerd
 Dadaïsme
o Afkomstig uit Zürich en Berlijn
o Dada geen bestaand woord (komt van baby brabbel dada)
o Antikunst (alles is kunst, als het in een museum hangt, iedereen kan kunst maken)
o Heeft niet lang bestaan, maar had wel een grote invloed
o Ready-mades
 Gebruiksvoorwerpen werden tentoongesteld als kunst
o Collagetechnieken
 Montagetechnieken voor gedichten
 Surrealisme
o Dromen, associaties en het onderbewuste
o Logica ‘uitgeschakeld’
 ‘Kan dit eigenlijk wel’
o Fantastische en geheimzinnige voorstelling in haast een fotografische omgeving
o Vermenging van mens en machine
 Kubisme
o Werkelijkheid ordenen in 3 vormen: Bol, kegel en piramide
 Gebruikt om een afbeelding te maken -> nog wel herkenbaar
o Facetten van de werkelijkheid verbeelden
o Verwarrende perspectieven (verschillende standpunten)
o Analytisch
 Constructivisme
o Nog minder herkenbaar
 Alleen nog maar geometrische vormen -> geen afbeelding herkenbaar
o Nog meer geometrie
 Rechte lijn
o Autonome kunst
o Tijdschrift ‘De Stijl’ (1917-1931)
 Nieuwe zakelijkheid
o Bauhaus (jaren 20)
 Kunstacademie en vakmanschool
o Functionalisme
 Functie over vorm -> vorm komt ‘vanzelf’
o Grote invloed op architectuur, meubeldesign en gebruiksvoorwerpen