Rechtsstaat
1 IDEE EN OORSPRONG VAN DE RECHTSTAAT
Nederland is een democratscce recctsstaat, die burgers een dubbele zekerceid biedt. Ze mogen
meedoen aan vrije verkiezingen en daardoor indirect meebeslissen over politeke kwestes. ok
garandeert de recctsstaat voor zover nodig besccerming tegen de macctcebbers, ook als die
gekozen zijn. Een recctsstaat is dus een staat waarin burgers met grondreccten worden besccermd
tegen macct en willekeur door de overceid.
ok Kamerleden, ministers, burgemeesters en andere bestuurders moeren zicc aan de wet en aan
recctsbeginselen couden. Dat is de basis van de recctsstaat, waarmee willekeur en macctsmisbruik
wordt tegengegaan.
De overceid in een recctsstaat zegt in feite: dit zijn de door ons democratscc vastgestelde regels en
we verwaccten dat jij die als burger volgt. Als je dat doet, kun je ervan verzekerd zijn dat wij deze
regels toepassen op je gedrag. En wij zullen onszelf er ook aan couden. De recctsstaat is dus een
soort sociaal contract tussen burgers en bestuurders. Beiden cebben pliccten.
De trias politca, de grondreccten en cet legaliteitsbeginsel vormen samen de beginselen van de
recctsstaat. De basisgedaccte van de recctsstaat is ontstaan in de loop van de 17 de en 18de eeuw,
toen de koningen absolute macct bezaten en.
Trias politca
De Franse flosoof Montesquieu sccreef in 1748 dat tegenover de macct van de koning een
door cet volk gekozen parlement zou moeten komen dat de weten mocct maken. de koning
en zijn ministers zouden sleccts met de uitvoering van die weten belast worden en
tegenover beige maccten moest een onafankelijke reccterlijke macct komen.
Grondreccten
In 1789 brak de Franse revolute uit, sinds dien maakte de recctsstaat in West-Europa een
einde aan de absolute macct van vorsten. Koningen zijn tegenwoordig in een consttutonele
monarccie gebonden aan de grondwet. De recctsstaat ceef daarnaast gezorgd voor de
grondwetelijke besccerming van grondreccten als de godsdienstvrijceid, de vrijceid van
meningsuitng en de vrijceid van verering en vergadering. Grondreccten zijn reccten die zo
fundamenteel zijn voor de vrijceid, ontplooiing, welzijn en de besccerming van cet individu
en van groepen, dat ze in de grondwet zijn vastgelegd.
Legaliteitsbeginsel
Volgens cet legaliteitsbeginsel mag de overceid alleen beperkingen opleggen aan de vrijceid
van burgers als die beperkingen in weten zijn vastgelegd en voor iedereen gelden. De
recctstaat bindt bestuurders dus aan maat(onafankelijke reccter) en regels(weten).
Met deze drie beginselen staat de idee van de recctsstaat caaks aan die dictatuur: er is een
macctcebber, en die bepaald de regels. Er is geen vrijceid voor burgers en meningsuitng.
In 1948 formuleerden de pas opgericcte Verenigde Nates de UVRM (de universele verklaring van de
reccten van de mens) en in 1950 sloten de Europese landen in Rome cet EVRM (Europees verdrag
van de reccten van de mens). Deze verdragen spelen een belangrijke rol in de verbetering van de
mensenreccten en de bewustwording ervan. Zonder mensenreccten is er geen recctsstaat en waar
mensenreccten worden gescconden is de recctsstaat in gevaar.
1 IDEE EN OORSPRONG VAN DE RECHTSTAAT
Nederland is een democratscce recctsstaat, die burgers een dubbele zekerceid biedt. Ze mogen
meedoen aan vrije verkiezingen en daardoor indirect meebeslissen over politeke kwestes. ok
garandeert de recctsstaat voor zover nodig besccerming tegen de macctcebbers, ook als die
gekozen zijn. Een recctsstaat is dus een staat waarin burgers met grondreccten worden besccermd
tegen macct en willekeur door de overceid.
ok Kamerleden, ministers, burgemeesters en andere bestuurders moeren zicc aan de wet en aan
recctsbeginselen couden. Dat is de basis van de recctsstaat, waarmee willekeur en macctsmisbruik
wordt tegengegaan.
De overceid in een recctsstaat zegt in feite: dit zijn de door ons democratscc vastgestelde regels en
we verwaccten dat jij die als burger volgt. Als je dat doet, kun je ervan verzekerd zijn dat wij deze
regels toepassen op je gedrag. En wij zullen onszelf er ook aan couden. De recctsstaat is dus een
soort sociaal contract tussen burgers en bestuurders. Beiden cebben pliccten.
De trias politca, de grondreccten en cet legaliteitsbeginsel vormen samen de beginselen van de
recctsstaat. De basisgedaccte van de recctsstaat is ontstaan in de loop van de 17 de en 18de eeuw,
toen de koningen absolute macct bezaten en.
Trias politca
De Franse flosoof Montesquieu sccreef in 1748 dat tegenover de macct van de koning een
door cet volk gekozen parlement zou moeten komen dat de weten mocct maken. de koning
en zijn ministers zouden sleccts met de uitvoering van die weten belast worden en
tegenover beige maccten moest een onafankelijke reccterlijke macct komen.
Grondreccten
In 1789 brak de Franse revolute uit, sinds dien maakte de recctsstaat in West-Europa een
einde aan de absolute macct van vorsten. Koningen zijn tegenwoordig in een consttutonele
monarccie gebonden aan de grondwet. De recctsstaat ceef daarnaast gezorgd voor de
grondwetelijke besccerming van grondreccten als de godsdienstvrijceid, de vrijceid van
meningsuitng en de vrijceid van verering en vergadering. Grondreccten zijn reccten die zo
fundamenteel zijn voor de vrijceid, ontplooiing, welzijn en de besccerming van cet individu
en van groepen, dat ze in de grondwet zijn vastgelegd.
Legaliteitsbeginsel
Volgens cet legaliteitsbeginsel mag de overceid alleen beperkingen opleggen aan de vrijceid
van burgers als die beperkingen in weten zijn vastgelegd en voor iedereen gelden. De
recctstaat bindt bestuurders dus aan maat(onafankelijke reccter) en regels(weten).
Met deze drie beginselen staat de idee van de recctsstaat caaks aan die dictatuur: er is een
macctcebber, en die bepaald de regels. Er is geen vrijceid voor burgers en meningsuitng.
In 1948 formuleerden de pas opgericcte Verenigde Nates de UVRM (de universele verklaring van de
reccten van de mens) en in 1950 sloten de Europese landen in Rome cet EVRM (Europees verdrag
van de reccten van de mens). Deze verdragen spelen een belangrijke rol in de verbetering van de
mensenreccten en de bewustwording ervan. Zonder mensenreccten is er geen recctsstaat en waar
mensenreccten worden gescconden is de recctsstaat in gevaar.
