[voorblad]
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. Stress................................................................................................................................3
Symptomen.......................................................................................................................................3
Oorzaken en gevolgen.......................................................................................................................3
Afweer en coping...............................................................................................................................4
Hoofdstuk 2. Verkennend gesprek........................................................................................................5
Hoofdstuk 3. Adviesrapport...................................................................................................................7
Personalia..........................................................................................................................................7
Hulpvragen........................................................................................................................................7
Kerngegevens....................................................................................................................................7
Testresultaten....................................................................................................................................8
Conclusies..........................................................................................................................................9
Indicateanalyse...............................................................................................................................10
Advisering........................................................................................................................................10
Hoofdstuk 4. Mijn leerdoelen, zelfrefecte en plan van aanpak..........................................................12
Literatuurlijst.......................................................................................................................................14
Bijlage 1. Verkennend gesprek (uitwerking)........................................................................................15
Bijlage 2. Adviesgesprek (uitwerking)..................................................................................................19
Bijlage 3. SSRS resultaten.....................................................................................................................22
2
,Hoofdstuk 1. Stress
Volgens Zimbardo, Johnson en McCann (2016) wordt stress gedefinieerd als zowel een
psychische als een lichamelijke reactie wanneer er een dreigende of spannende situatie
voordoet. Iemand kan positieve stress en negatieve stress ervaren. Positieve stress, ook wel
eustress genoemd, zorgt voor groei en heeft positieve gevolgen. Negatieve stress, of distress,
heeft negativiteit tot gevolg. Er zijn 4 verschillende niveaus waarin stress zich kan uiten:
1. Via emoties (emotioneel)
2. Via gedrag (gedragsmatig)
3. Fysiek
4. Mentaal
Symptomen
Stress uit zich via een verschillend aantal symptomen die in deze 4 categorieën kunnen
worden onderverdeeld. Voorbeelden van gedragsmatige symptomen zijn o.a. overmatig eten
of roken. Voorbeelden van emotionele symptomen zijn o.a. overmatige emoties zoals veel
huilen of extreme prikkelbaarheid. Voorbeelden van mentale symptomen zijn o.a. dingen
vergeten of verminderde creativiteit. Voorbeelden van fysiek symptomen zijn o.a. het
ontstaan van slaapproblemen of vaker hoofdpijn.
Oorzaken en gevolgen
Stress heeft een persoonlijke oorzaak. Een gebeurtenis wordt nooit door iedereen als (even)
stressvol ervaren. Het is dus erg belangrijk bij het ontdekken van de oorzaak van stress, dat er
wordt gekeken naar de manier waarop stress wordt waargenomen door iemand. Twee
begrippen die hier nauw mee samenhangen zijn ‘draagkracht’ en ‘draaglast’. Draagkracht
geeft aan hoeveel je als persoon aan kan. Draaglast geeft aan wat anderen van een persoon
vragen. Stress veroorzaakt een reactie binnen in het lichaam, deze reactie heeft direct invloed
op onze gezondheid. Wanneer er stress wordt ervaren, wordt automatisch de hartslag
verlaagd en tegelijkertijd de bloeddruk verhoogd waardoor ook het bloedsuikergehalte
omhoog gaat. Door deze reactie komen er ook verschillende hormonen vrij in het lichaam.
Als de stress reactie te lang aanhoudt, zullen de stressreactoren in ons lichaam ook chronisch
blijven werken, of juist helemaal niet meer ingeschakeld worden. Uiteindelijk zorgt deze
chronische stress reactie voor psychische en/of lichamelijke schade.
3
,Afweer en coping
Om om te gaan met een stress reactie, zijn er 2 verschillende groeperingen. Deze zijn
‘afweer’ en ‘coping’. Bij afweer gaat het vooral om het verminderen van stress symptomen
die worden waargenomen. Ook het minder bewust worden van de symptomen valt onder
afweer. Een voorbeeld van afweer is het zoeken en vinden van afleiding. Afweer zorgt er niet
voor dat de stress situatie verdwijnt, de focus ligt op de stress symptomen (Zimbardo,
Johnson en McCann, 2016).
Coping heeft vooral te maken met het verminderen of laten verwijden van de stressvolle
situatie, met name de inzet die nodig is om ervoor te zorgen dat deze situatie milder wordt of
helemaal verdwijnt. Coping kan ook weer worden onderverdeeld in 2 groeperingen: coping
die gericht is op problemen, en coping die gericht is op emoties. De eerste vorm, probleem
gerichte coping, beschrijft het ontdekken van de stressoren en het vinden van een oplossing
om de stressor te laten verdwijnen. Bij coping gericht op emotie is het vooral belangrijk dat
er wordt gezocht naar een manier om met de stressoren om te gaan.
Een andere manier van omgaan met stress is door cognitieve herstructurering. Dit betekent
dat de ervaren stressoren vanuit een ander licht worden bekeken en daardoor als minder
stressvol worden ervaren. Ook bij cognitieve herstructurering zijn er verschillende vormen
die kunnen worden onderscheiden:
Humor: stress wordt verminderd wanneer er niet alleen een focus is op de stressor,
maar er ook wordt gezocht naar een manier om humor te gebruiken in de situatie.
Hierdoor wordt het effect van de stressor verminderd.
Sociale vergelijkingen: de eigen situatie vergelijken met de situatie van een ander in
een soort gelijke setting.
Bij sociale vergelijkingen kunnen weer 2 verschillende vormen worden onderscheiden. De
eerste vorm is opwaartse sociale vergelijking, waarbij wordt gezocht naar een andere situatie
om te vergelijken waarbij iemand een goede manier van coping heeft gevonden. Hierbij
wordt de vergelijking gebruikt als voorbeeld om van te leren. De tweede vorm is neerwaartse
sociale vergelijking. Hierbij wordt gezocht naar een vergelijkbare situatie waarin iemand
slechter af is dan jijzelf, zodat er een gevoel van positiviteit wordt opgewekt over de eigen
situatie (Zimbardo, Johnson en McCann, 2016).
4
, Hoofdstuk 2. Verkennend gesprek
De fictieve cliënt die is gebruikt voor dit rapport is Jasmijn, een 24-jarige studente. Haar
symptomen zijn vermoeidheid, snel uitgeput en lastig in slaap kunnen komen. Naast het
studeren heeft ze al 4 jaar een parttime baan als student-assistent aan de universiteit van
Tilburg. Vanwege een gebrek aan financiële middelen zijn er in deze 4 jaar dat Jasmijn
werkzaam is al veel collega’s ontslagen. Hierdoor wordt de werkdruk voor Jasmijn alsmaar
hoger. De afgelopen paar maanden is dit uitgelopen in een stressvolle situatie voor Jasmijn,
omdat de werkeisen steeds zwaarder zijn geworden. Jasmijn heeft vaker stress ervaren,
voornamelijk tijdens examenperiodes. Wat wel apart wordt aangegeven, is dat de situatie op
haar werk op dit moment als stressvoller wordt ervaren dan examenperiodes. Wanneer er
dieper wordt ingegaan op de veranderingen in de afgelopen paar maanden, wordt er nog
toegevoegd dat Jasmijn op dit moment in haar afstudeerfase zit en haar relatie is beëindigt.
Deze relatie heeft ruim 6 jaar stand gehouden. Dit betekent dat haar hele studenten tijd haar
vriend aan haar zijde heeft gestaan en een basis heeft gevormd waarop Jasmijn kon bouwen.
Het verlies van deze relatie kwam ook als een verrassing voor Jasmijn. In haar ogen leek alles
goed te gaan, maar vanuit het niets kwam er een gesprek waaruit bleek dat haar toenmalige
vriend niet meer met haar verder wilde. Deze gebeurtenis zorgde voor veel verdriet, hoewel
er geen tijd werd vrijgemaakt om hier mee om te gaan. Jasmijn heeft haar leven direct
opgepakt alsof er niets is gebeurd. Volgens haar was dit de enige, maar ook de beste,
oplossing om niet te veel achterstand op te bouwen op haar werk en tijdens haar studie.
Helaas was dit achteraf juist niet het geval. Haar gedachte dwaalde constant af waardoor het
concentreren onmogelijk werd. Het moeilijkste aan deze situatie vindt Jasmijn dat ze nog met
zo veel onbeantwoorde vragen over is gebleven.
De situatie waarin Jasmijn nu verkeerd omschrijft ze als zeer chaotisch. Omdat, zoals eerder
aangegeven, concentratie een groot probleem is, is het voor Jasmijn erg moeilijk om zich aan
afspraken te kunnen houden of dingen te plannen. Dit zorgt voor problemen op de werkvloer,
maar ook voor problemen bij het studeren. Deadlines en leren voor examens is nog nooit zo
moeilijk geweest.
5
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. Stress................................................................................................................................3
Symptomen.......................................................................................................................................3
Oorzaken en gevolgen.......................................................................................................................3
Afweer en coping...............................................................................................................................4
Hoofdstuk 2. Verkennend gesprek........................................................................................................5
Hoofdstuk 3. Adviesrapport...................................................................................................................7
Personalia..........................................................................................................................................7
Hulpvragen........................................................................................................................................7
Kerngegevens....................................................................................................................................7
Testresultaten....................................................................................................................................8
Conclusies..........................................................................................................................................9
Indicateanalyse...............................................................................................................................10
Advisering........................................................................................................................................10
Hoofdstuk 4. Mijn leerdoelen, zelfrefecte en plan van aanpak..........................................................12
Literatuurlijst.......................................................................................................................................14
Bijlage 1. Verkennend gesprek (uitwerking)........................................................................................15
Bijlage 2. Adviesgesprek (uitwerking)..................................................................................................19
Bijlage 3. SSRS resultaten.....................................................................................................................22
2
,Hoofdstuk 1. Stress
Volgens Zimbardo, Johnson en McCann (2016) wordt stress gedefinieerd als zowel een
psychische als een lichamelijke reactie wanneer er een dreigende of spannende situatie
voordoet. Iemand kan positieve stress en negatieve stress ervaren. Positieve stress, ook wel
eustress genoemd, zorgt voor groei en heeft positieve gevolgen. Negatieve stress, of distress,
heeft negativiteit tot gevolg. Er zijn 4 verschillende niveaus waarin stress zich kan uiten:
1. Via emoties (emotioneel)
2. Via gedrag (gedragsmatig)
3. Fysiek
4. Mentaal
Symptomen
Stress uit zich via een verschillend aantal symptomen die in deze 4 categorieën kunnen
worden onderverdeeld. Voorbeelden van gedragsmatige symptomen zijn o.a. overmatig eten
of roken. Voorbeelden van emotionele symptomen zijn o.a. overmatige emoties zoals veel
huilen of extreme prikkelbaarheid. Voorbeelden van mentale symptomen zijn o.a. dingen
vergeten of verminderde creativiteit. Voorbeelden van fysiek symptomen zijn o.a. het
ontstaan van slaapproblemen of vaker hoofdpijn.
Oorzaken en gevolgen
Stress heeft een persoonlijke oorzaak. Een gebeurtenis wordt nooit door iedereen als (even)
stressvol ervaren. Het is dus erg belangrijk bij het ontdekken van de oorzaak van stress, dat er
wordt gekeken naar de manier waarop stress wordt waargenomen door iemand. Twee
begrippen die hier nauw mee samenhangen zijn ‘draagkracht’ en ‘draaglast’. Draagkracht
geeft aan hoeveel je als persoon aan kan. Draaglast geeft aan wat anderen van een persoon
vragen. Stress veroorzaakt een reactie binnen in het lichaam, deze reactie heeft direct invloed
op onze gezondheid. Wanneer er stress wordt ervaren, wordt automatisch de hartslag
verlaagd en tegelijkertijd de bloeddruk verhoogd waardoor ook het bloedsuikergehalte
omhoog gaat. Door deze reactie komen er ook verschillende hormonen vrij in het lichaam.
Als de stress reactie te lang aanhoudt, zullen de stressreactoren in ons lichaam ook chronisch
blijven werken, of juist helemaal niet meer ingeschakeld worden. Uiteindelijk zorgt deze
chronische stress reactie voor psychische en/of lichamelijke schade.
3
,Afweer en coping
Om om te gaan met een stress reactie, zijn er 2 verschillende groeperingen. Deze zijn
‘afweer’ en ‘coping’. Bij afweer gaat het vooral om het verminderen van stress symptomen
die worden waargenomen. Ook het minder bewust worden van de symptomen valt onder
afweer. Een voorbeeld van afweer is het zoeken en vinden van afleiding. Afweer zorgt er niet
voor dat de stress situatie verdwijnt, de focus ligt op de stress symptomen (Zimbardo,
Johnson en McCann, 2016).
Coping heeft vooral te maken met het verminderen of laten verwijden van de stressvolle
situatie, met name de inzet die nodig is om ervoor te zorgen dat deze situatie milder wordt of
helemaal verdwijnt. Coping kan ook weer worden onderverdeeld in 2 groeperingen: coping
die gericht is op problemen, en coping die gericht is op emoties. De eerste vorm, probleem
gerichte coping, beschrijft het ontdekken van de stressoren en het vinden van een oplossing
om de stressor te laten verdwijnen. Bij coping gericht op emotie is het vooral belangrijk dat
er wordt gezocht naar een manier om met de stressoren om te gaan.
Een andere manier van omgaan met stress is door cognitieve herstructurering. Dit betekent
dat de ervaren stressoren vanuit een ander licht worden bekeken en daardoor als minder
stressvol worden ervaren. Ook bij cognitieve herstructurering zijn er verschillende vormen
die kunnen worden onderscheiden:
Humor: stress wordt verminderd wanneer er niet alleen een focus is op de stressor,
maar er ook wordt gezocht naar een manier om humor te gebruiken in de situatie.
Hierdoor wordt het effect van de stressor verminderd.
Sociale vergelijkingen: de eigen situatie vergelijken met de situatie van een ander in
een soort gelijke setting.
Bij sociale vergelijkingen kunnen weer 2 verschillende vormen worden onderscheiden. De
eerste vorm is opwaartse sociale vergelijking, waarbij wordt gezocht naar een andere situatie
om te vergelijken waarbij iemand een goede manier van coping heeft gevonden. Hierbij
wordt de vergelijking gebruikt als voorbeeld om van te leren. De tweede vorm is neerwaartse
sociale vergelijking. Hierbij wordt gezocht naar een vergelijkbare situatie waarin iemand
slechter af is dan jijzelf, zodat er een gevoel van positiviteit wordt opgewekt over de eigen
situatie (Zimbardo, Johnson en McCann, 2016).
4
, Hoofdstuk 2. Verkennend gesprek
De fictieve cliënt die is gebruikt voor dit rapport is Jasmijn, een 24-jarige studente. Haar
symptomen zijn vermoeidheid, snel uitgeput en lastig in slaap kunnen komen. Naast het
studeren heeft ze al 4 jaar een parttime baan als student-assistent aan de universiteit van
Tilburg. Vanwege een gebrek aan financiële middelen zijn er in deze 4 jaar dat Jasmijn
werkzaam is al veel collega’s ontslagen. Hierdoor wordt de werkdruk voor Jasmijn alsmaar
hoger. De afgelopen paar maanden is dit uitgelopen in een stressvolle situatie voor Jasmijn,
omdat de werkeisen steeds zwaarder zijn geworden. Jasmijn heeft vaker stress ervaren,
voornamelijk tijdens examenperiodes. Wat wel apart wordt aangegeven, is dat de situatie op
haar werk op dit moment als stressvoller wordt ervaren dan examenperiodes. Wanneer er
dieper wordt ingegaan op de veranderingen in de afgelopen paar maanden, wordt er nog
toegevoegd dat Jasmijn op dit moment in haar afstudeerfase zit en haar relatie is beëindigt.
Deze relatie heeft ruim 6 jaar stand gehouden. Dit betekent dat haar hele studenten tijd haar
vriend aan haar zijde heeft gestaan en een basis heeft gevormd waarop Jasmijn kon bouwen.
Het verlies van deze relatie kwam ook als een verrassing voor Jasmijn. In haar ogen leek alles
goed te gaan, maar vanuit het niets kwam er een gesprek waaruit bleek dat haar toenmalige
vriend niet meer met haar verder wilde. Deze gebeurtenis zorgde voor veel verdriet, hoewel
er geen tijd werd vrijgemaakt om hier mee om te gaan. Jasmijn heeft haar leven direct
opgepakt alsof er niets is gebeurd. Volgens haar was dit de enige, maar ook de beste,
oplossing om niet te veel achterstand op te bouwen op haar werk en tijdens haar studie.
Helaas was dit achteraf juist niet het geval. Haar gedachte dwaalde constant af waardoor het
concentreren onmogelijk werd. Het moeilijkste aan deze situatie vindt Jasmijn dat ze nog met
zo veel onbeantwoorde vragen over is gebleven.
De situatie waarin Jasmijn nu verkeerd omschrijft ze als zeer chaotisch. Omdat, zoals eerder
aangegeven, concentratie een groot probleem is, is het voor Jasmijn erg moeilijk om zich aan
afspraken te kunnen houden of dingen te plannen. Dit zorgt voor problemen op de werkvloer,
maar ook voor problemen bij het studeren. Deadlines en leren voor examens is nog nooit zo
moeilijk geweest.
5
