EUTHANASIE
EEN LITERATUURSTUDIE NAAR
HET AGENDAVORMINGSPROCES
Door: Leonoor van Wijngaarden
Studentnummer: 2763390
E-mail:
Begeleidend docent: F.P. Wagenaar
Vak: Bestuurskundig onderzoek
Opleiding: Pre master Bestuurskunde
Datum: 26-5-2023
,Inhoudsopgave
1. Inleiding ....................................................................................................................... 2
2. Theoretisch kader ....................................................................................................... 3
2.1 Agendavorming ................................................................................................... 3
2.2 Probleem ............................................................................................................. 3
2.3 Soorten agenda’s ................................................................................................ 3
2.4 Agendavormingsmodellen .................................................................................. 4
2.4.1 Stromenmodel ............................................................................................ 4
2.4.2 Institutionele model .................................................................................... 4
2.4.3 Retoriek en politieke manipulatie ............................................................... 5
2.4.4 Barrierèmodel ............................................................................................. 6
2.5 Keuze agendavormingsmodel voor het onderzoek ............................................ 8
3. De wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding....................... 9
4. Maatschappelijke aandacht en de politieke agenda, de eerste twee barrières. ...... 10
5. De derde barrière, het maken van een keuze........................................................... 13
6. Conclusie ................................................................................................................... 17
Bibliografie ........................................................................................................................ 19
, 1. Inleiding
Euthanasie is het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de
betrokkene, op dienst verzoek. Deze definitie is in 1985 vastgesteld door de
Staatscommissie Euthanasie. Tot eind jaren zestig wordt er in de Nederlandse
samenleving weinig aandacht besteed aan het onderwerp euthanasie. Mede door de
trend op het doorbreken van taboes wordt er in Nederland begin jaren zeventig steeds
meer gesproken over het onderwerp. Ook in de politiek brengt dit een proces van
veranderingen op gang dat zal resulteren in het legaliseren van euthanasie. Een
legalisering die na bijna twintig jaar politiek debat zal worden vastgelegd in de wet
toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding, ook wel de Euthanasiewet
genoemd.
Dat het lang heeft geduurd voordat euthanasie gelegaliseerd was in Nederland, roept
de vraag op hoe deze wet uiteindelijk tot stand is gekomen. Om deze vraag te
beantwoorden, zal er gekeken worden naar het agendavormingsproces van de
Euthanasiewet. Dit is dan ook de doelstelling van dit onderzoek. Om tot een antwoord te
komen zijn hoofd- en deelvragen opgesteld.
De hoofdvraag voor dit onderzoek luidt als volgt, “Hoe is de wet toetsing
levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding op de politieke agenda gekomen?”.
Om een antwoord te vinden op deze hoofdvraag, zijn er zes deelvragen geformuleerd.
Deze zullen middels een literatuurstudie worden beantwoord. De zes deelvragen zijn als
volgt geformuleerd:
1. Wat is agendavorming?
2. Aan de hand van welke theorieën kan agendavorming verklaard worden?
3. Welk agendavormingsmodel is het meest geschikt voor de euthanasie wet?
4. Wat houdt de wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
in?
5. Hoe is de Euthanasiewet over barrière één en twee heen gekomen?
6. Hoe is de Euthanasiewet over barrière drie heen gekomen?
In het hierop volgende hoofdstuk zal het theoretisch kader aan bod komen. In dit
hoofdstuk zal het begrip agendavorming verder worden toegelicht. Hierna zal er ingegaan
worden op de verschillende theorieën om agendavorming te verklaren. Tot slot zal in dit
hoofdstuk het meest geschikte model gekozen worden om de Euthanasiewet mee te
analyseren. In de daaropvolgende hoofdstukken zal de Euthanasiewet geanalyseerd
worden aan de hand van het gekozen model. Tot slot zal er antwoord gegeven worden op
de hoofdvraag “Hoe is de wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
tot stand gekomen?”.
2
EEN LITERATUURSTUDIE NAAR
HET AGENDAVORMINGSPROCES
Door: Leonoor van Wijngaarden
Studentnummer: 2763390
E-mail:
Begeleidend docent: F.P. Wagenaar
Vak: Bestuurskundig onderzoek
Opleiding: Pre master Bestuurskunde
Datum: 26-5-2023
,Inhoudsopgave
1. Inleiding ....................................................................................................................... 2
2. Theoretisch kader ....................................................................................................... 3
2.1 Agendavorming ................................................................................................... 3
2.2 Probleem ............................................................................................................. 3
2.3 Soorten agenda’s ................................................................................................ 3
2.4 Agendavormingsmodellen .................................................................................. 4
2.4.1 Stromenmodel ............................................................................................ 4
2.4.2 Institutionele model .................................................................................... 4
2.4.3 Retoriek en politieke manipulatie ............................................................... 5
2.4.4 Barrierèmodel ............................................................................................. 6
2.5 Keuze agendavormingsmodel voor het onderzoek ............................................ 8
3. De wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding....................... 9
4. Maatschappelijke aandacht en de politieke agenda, de eerste twee barrières. ...... 10
5. De derde barrière, het maken van een keuze........................................................... 13
6. Conclusie ................................................................................................................... 17
Bibliografie ........................................................................................................................ 19
, 1. Inleiding
Euthanasie is het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de
betrokkene, op dienst verzoek. Deze definitie is in 1985 vastgesteld door de
Staatscommissie Euthanasie. Tot eind jaren zestig wordt er in de Nederlandse
samenleving weinig aandacht besteed aan het onderwerp euthanasie. Mede door de
trend op het doorbreken van taboes wordt er in Nederland begin jaren zeventig steeds
meer gesproken over het onderwerp. Ook in de politiek brengt dit een proces van
veranderingen op gang dat zal resulteren in het legaliseren van euthanasie. Een
legalisering die na bijna twintig jaar politiek debat zal worden vastgelegd in de wet
toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding, ook wel de Euthanasiewet
genoemd.
Dat het lang heeft geduurd voordat euthanasie gelegaliseerd was in Nederland, roept
de vraag op hoe deze wet uiteindelijk tot stand is gekomen. Om deze vraag te
beantwoorden, zal er gekeken worden naar het agendavormingsproces van de
Euthanasiewet. Dit is dan ook de doelstelling van dit onderzoek. Om tot een antwoord te
komen zijn hoofd- en deelvragen opgesteld.
De hoofdvraag voor dit onderzoek luidt als volgt, “Hoe is de wet toetsing
levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding op de politieke agenda gekomen?”.
Om een antwoord te vinden op deze hoofdvraag, zijn er zes deelvragen geformuleerd.
Deze zullen middels een literatuurstudie worden beantwoord. De zes deelvragen zijn als
volgt geformuleerd:
1. Wat is agendavorming?
2. Aan de hand van welke theorieën kan agendavorming verklaard worden?
3. Welk agendavormingsmodel is het meest geschikt voor de euthanasie wet?
4. Wat houdt de wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
in?
5. Hoe is de Euthanasiewet over barrière één en twee heen gekomen?
6. Hoe is de Euthanasiewet over barrière drie heen gekomen?
In het hierop volgende hoofdstuk zal het theoretisch kader aan bod komen. In dit
hoofdstuk zal het begrip agendavorming verder worden toegelicht. Hierna zal er ingegaan
worden op de verschillende theorieën om agendavorming te verklaren. Tot slot zal in dit
hoofdstuk het meest geschikte model gekozen worden om de Euthanasiewet mee te
analyseren. In de daaropvolgende hoofdstukken zal de Euthanasiewet geanalyseerd
worden aan de hand van het gekozen model. Tot slot zal er antwoord gegeven worden op
de hoofdvraag “Hoe is de wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
tot stand gekomen?”.
2
