CS 3.3 Online hulpverlening
Leerdoelen:
uitleggen wat online hulpverlening is
de voor- en nadelen van online hulpverlening benoemen
verschillende online hulpvormen indelen in passieve, actieve en interactieve vormen
Literatuur:
Schalken, F. (2013). Handboek Online Hulpverlening - Managementeditie (Herz. ed.).
Houten, Nederland: Bohn Stafeu van Loghum.
H1: Wat is online hulpverlening? Tip: focus op de voor- en nadelen
H4: Online hulpvormen. Tip: focus op het overzicht van de hulpvormen.
Hoofdstuk 1 wat is online hulpverlening?
1.2 defnitie
E-health is het ruimste begrip van de bovenstaande. De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
(2002) defnieert het als: ‘Het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, en
met name internettechnologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te
verbeteren’. Onder deze defnitie vallen zowel initiatieven in het primaire zorgproces als in de
ondersteuning, zoals het contact tussen artsen onderling.
E-mental health is een afgeleide van het begrip e-health. Het richt zich specifek op het gebruik van
informatie- en communicatietechnologieën om de geestelijke gezondheidszorg te verbeteren (Riper
e.a., 2007). Deze defnitie beperkt zich tot de hulpverlening bij psychische problemen, terwijl het in
het kader van dit boek relevant is om online hulpverlening bij andersoortige problematiek niet uit te
sluiten. In een ander opzicht is die defnitie juist te ruim, omdat ondersteunende voorzieningen als
een elektronisch patiëntendossier of cameratoezicht in een separeerruimte in dit boek niet aan bod
komen.
1.3 gebruik internet
In 2012 had 96% van de Nederlanders toegang tot internet. Hiervan gebruikt 84% het internet bijna
dagelijks. Het percentage mensen dat gebruikmaakt van breedband internettoegang is 85%. De 65-
75 jarigen zijn een inhaalslag aan het maken op internetgebied, slechts 19% heeft geen
internettoegang
1.4 opkomst online hulpverlening
In de jaren negentig van de vorige eeuw kwamen er steeds meer websites van maatschappelijke
instellingen. Deze websites bevatten met name de contactgegevens van de instelling (zoals een
adres en telefoonnummer) en een beschrijving van het hulpaanbod. Later kwamen daar de eerste
beschrijvingen van ziektebeelden bij en adviezen hoe daarmee omgegaan kan worden. Dat waren
de eerste, voorzichtige pogingen tot online hulpverlening, zonder dat het in die tijd zo genoemd
werd.
De volgende trends zijn de laatse jaren zichtbaar binnen de online hulpverlening in Nederland:
Instellingen met verschillende achtergrondden gaan vergelijkbare hulp aanbieden.
Organisaties die daar van oudsher laagdrempelige voorzieningen voor aanboden (zoals de
Kindertelefoon en Sensoor), krijgen gezelschap van instellingen uit het maatschappelijk werk en de
GGZ die met eigen websites overlappend aanbod creëren.
Geprotocolleerde face-to-face cursuusen en behandelinen worden omgezet naar internet
Met name binnen de GGZ worden in een rap tempo zelfhulpprogramma’s , cursussen en
behandelingen die zich in een face-to-face setting bewezen hebben, vertaald naar internet.
Nieuwe online samenwerkingsverbanden
Sterkte toename van aantal online behandelingen bij psychische en verslavingsproblemen
Opkomst van regionale initiatieven
Scheidslijn tussen zelfhulp, informele en professionele hulp verdwijnt.
Dankzij internet is het niet langer zelfhulp of informele hulp of professionele hulp. Steeds meer
instellingen bieden websites aan waar lot- of buurtgenoten elkaar helpen.
Scheidslijn tussen online preventie en behandeling verdwijnt.
Opkomst blended hulpverlening
Dit gebeurt in de vorm van blended hulpverlening , een combinatie van online en face-to-face
hulpverlening.
Opkomst mHealth
De recentste trend is de opkomst van mobile health, afgekort mHealth . Het betreft zorg en welzijn
waarbij gebruikgemaakt wordt van mobiele internettechnologie.
Leerdoelen:
uitleggen wat online hulpverlening is
de voor- en nadelen van online hulpverlening benoemen
verschillende online hulpvormen indelen in passieve, actieve en interactieve vormen
Literatuur:
Schalken, F. (2013). Handboek Online Hulpverlening - Managementeditie (Herz. ed.).
Houten, Nederland: Bohn Stafeu van Loghum.
H1: Wat is online hulpverlening? Tip: focus op de voor- en nadelen
H4: Online hulpvormen. Tip: focus op het overzicht van de hulpvormen.
Hoofdstuk 1 wat is online hulpverlening?
1.2 defnitie
E-health is het ruimste begrip van de bovenstaande. De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
(2002) defnieert het als: ‘Het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, en
met name internettechnologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te
verbeteren’. Onder deze defnitie vallen zowel initiatieven in het primaire zorgproces als in de
ondersteuning, zoals het contact tussen artsen onderling.
E-mental health is een afgeleide van het begrip e-health. Het richt zich specifek op het gebruik van
informatie- en communicatietechnologieën om de geestelijke gezondheidszorg te verbeteren (Riper
e.a., 2007). Deze defnitie beperkt zich tot de hulpverlening bij psychische problemen, terwijl het in
het kader van dit boek relevant is om online hulpverlening bij andersoortige problematiek niet uit te
sluiten. In een ander opzicht is die defnitie juist te ruim, omdat ondersteunende voorzieningen als
een elektronisch patiëntendossier of cameratoezicht in een separeerruimte in dit boek niet aan bod
komen.
1.3 gebruik internet
In 2012 had 96% van de Nederlanders toegang tot internet. Hiervan gebruikt 84% het internet bijna
dagelijks. Het percentage mensen dat gebruikmaakt van breedband internettoegang is 85%. De 65-
75 jarigen zijn een inhaalslag aan het maken op internetgebied, slechts 19% heeft geen
internettoegang
1.4 opkomst online hulpverlening
In de jaren negentig van de vorige eeuw kwamen er steeds meer websites van maatschappelijke
instellingen. Deze websites bevatten met name de contactgegevens van de instelling (zoals een
adres en telefoonnummer) en een beschrijving van het hulpaanbod. Later kwamen daar de eerste
beschrijvingen van ziektebeelden bij en adviezen hoe daarmee omgegaan kan worden. Dat waren
de eerste, voorzichtige pogingen tot online hulpverlening, zonder dat het in die tijd zo genoemd
werd.
De volgende trends zijn de laatse jaren zichtbaar binnen de online hulpverlening in Nederland:
Instellingen met verschillende achtergrondden gaan vergelijkbare hulp aanbieden.
Organisaties die daar van oudsher laagdrempelige voorzieningen voor aanboden (zoals de
Kindertelefoon en Sensoor), krijgen gezelschap van instellingen uit het maatschappelijk werk en de
GGZ die met eigen websites overlappend aanbod creëren.
Geprotocolleerde face-to-face cursuusen en behandelinen worden omgezet naar internet
Met name binnen de GGZ worden in een rap tempo zelfhulpprogramma’s , cursussen en
behandelingen die zich in een face-to-face setting bewezen hebben, vertaald naar internet.
Nieuwe online samenwerkingsverbanden
Sterkte toename van aantal online behandelingen bij psychische en verslavingsproblemen
Opkomst van regionale initiatieven
Scheidslijn tussen zelfhulp, informele en professionele hulp verdwijnt.
Dankzij internet is het niet langer zelfhulp of informele hulp of professionele hulp. Steeds meer
instellingen bieden websites aan waar lot- of buurtgenoten elkaar helpen.
Scheidslijn tussen online preventie en behandeling verdwijnt.
Opkomst blended hulpverlening
Dit gebeurt in de vorm van blended hulpverlening , een combinatie van online en face-to-face
hulpverlening.
Opkomst mHealth
De recentste trend is de opkomst van mobile health, afgekort mHealth . Het betreft zorg en welzijn
waarbij gebruikgemaakt wordt van mobiele internettechnologie.
