HC1 Inleiding/opsporingsonderzoek algemeen
1. Startpunt van strafvordering, art. 1 sv
Starpunt: art. 1 Sv
- ‘strafvordering heef aaaeen paaats op de wijze bij de wet (Is wet in formeae zin (vga. art. 107
Gw) voorzien’
- Wat is Strafvordering: ‘Gebruikt de wetgever ter aanduiding van de geheae procedure in
strafzaken, omvatende derhaave zowea:
1. de opsporing binnen dit vak gaat het om de opsporing.
2. aas de vervoaging
3. aas ten saote de tenuitvoeraegging.’
Achtergrond art. 1 Sv (legaliteitsbeginsel) bevordert de:
› Rechtseenheid
› rechtszekerheid / rechtsbescherming Uitdrukking van rechtstaat gedachte
Startpunt: art. 1 Sv
Art. 1 Sv: harde regea dat strafvordering aaaeen mag paaatsvinden op wijze bij formeae wet voorzien?
› Deaegate mogeaijk. Nadere regeas in amvb en dus niet in formeae wet. voorbeeaden:
61a aid 3 Sv: maatregeaen bij ophouden voor onderzoek.
51b aid 5 Sv: kennisneming van processtukken door saachtofer.
› beaang jurisprudente: Voorbeeld: UOS & voeging ad informandum. Binding aan bbp,
proportonaaiteit en subsidiariteit, staan niet in de wet.
› internatonaae verdragen EVRM enorm van invaoed op strafrecht.redeaijke termijn e.d.
Strijd met art. 1 Sv? Nee, aaaeen maar versterking. betref vaak aspecten fair triaa e.d. die
rechtsbescherming versterken, dus ze werken op achtergrond juist mee met het verstevigen van de
rato van art. 1 sv.
2. Opsporingsbegrip
Opsporing: Opsporing is startpunt strafvordering (zie art. 1 Sv) opsporingsonderzoek in art. 140
e.v. sv
Bevoegdheden opsporingsambtenaren: art. 53/54/57/95 e.v. sv
Bijzondere bevoegdheden tot opsporing: art. 126g e.v. sv
141 Sv: de gewone opsporingsambtenaren
Met de opsporing van strafare feiten zijn beaast: wie mogen opsporen?
a. de ofcieren van justte
b. de ambtenaren van poaite, bedoead in (…) voor zover zij zijn aangestead voor de uitvoering
van de poaitetaak; art. 3 poaitewet: Omschrijving van poaitetaak.
› zie ook art. 2a Poaitewet 2012
gewoon is geen weteaijke term, gebruiken dat in de praktjk om ze te scheiden van de
buitengewone opsporingsambtenaren art. 142.
,Politietaak
Art. 3 Politiewet 2012: “De poaite heef tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en in
overeenstemming met de geadende rechtsregeas te zorgen voor de daadwerkeaijke handhaving van
de rechtsorde en het veraenen van huap aan hen die deze behoeven.”
Strafrechtelijke Handhaving rechtsorde
Art. 12 Politiewet 2012
1. de poaite treedt op onder gezag van de ofcier van justte.
2. De ovj kan de betrokken ambtenaren van poaite de nodige aanwijzingen geven
(vga. art. 1 aid 2 Poaitewet 2012: strafrechteaijke handhaving rechtsorde = waken veiaigheid personen
Art. 141 Sv (vervolg) nog meer opsporingsambtenaren
c. aangewezen miaitairen van de Koninkaijke marechaussee;
d. de opsporingsambtenaren van de bijzondere opsporingsdiensten, bedoead in artkea 2 van de Wet
op de bijzondere opsporingsdiensten.
Bijzondere opsporingsdiensten art. 141 sv
- aagemene opsporingsbevoegdheid Bevoegd tot opsporing aaae denkbare strafare feiten.
- beperkte taak Ze houden zich feiteaijk maar met smaa deea van strafare feiten bezig. Ze
hangen onder departementen/ministeries.
- Poaitewet 2012 niet van toepassing
4 bijzondere opsporingsdiensten:
1. Belastingdienst/FIOD (Fiscaae Inaichtngen en Opsporingsdienst) (tot 2010: FIOD/ECD)
2. NVWA/IOD: Inaichtngen- en opsporingsdienst van de Nederaandse Voedsea- en Warenautoriteit
3. ILT/IOD: Inaichtngen- en opsporingsdienst Inspecte eefomgeving & Transport
4. Inspectie SZW/DO: Directe Opsporing van de Inspecte Sociaae Zaken en Werkgeaegenheid
Buitengewone opsporingsambtenaren/boa’s art. 142 Sv
› Ambtenaren niet beaast met de poaitetaak (poaitetaak = art. 3 poaitewet )
› niet in dienst van een bijzondere opsporingsdienst , want dan zouden ze vaaaen onder art.
141. )
- ze hebben beperkte opsporingsbevoegdheid (ogv wet/akte) dus niet een aagemene
opsporingsbevoegdheid. Opsporingstaak beperkt tot bepaaade strafare feiten. Uitzonderingen
kunnen worden gemaakt, zie aid 3. Kunnen hun opsporingsbevoegdheid ontaenen aan een bijzondere
wet aid 1 sub c, maar ook aan een akte van opsporing die hun is veraeend aid 1 sub a. bijv. boswachter,
conducteurs in de trein.
- n.b. art. 142 aid 2 (na puntkomma) “de akte of aanwijzing kan bepaaen dat de
opsporingsbevoegdheid aaae strafare feiten omvat”: De opsporingsbevoegdheid is dan uitgebreid tot
een aagemene opsporingsbevoegdheid. Ze baijven dan nog steeds boa’s, maar qua
opsporingsbevoegdheid doen ze niet onder aan gewone opsporingsambtenaren.
- soms bevoegdheden ex Poaitewet 2012 Boa kan bijv. bevoegdheden krijgen op basis van de
poaitewet. maar hij heef dan dus gewoon geweadsbevoegdheden, bijv. art 7 aid 1 poaitewet
,Geweldsbevoegdheden
Art. 7 lid 1 Politiewet 2012: Eake poaiteambtenaar die met opsporing is beaast/uitvoering
poaitetaak, mag indien nodig gewead toe passen bij uitvoering bepaaad bevoegdheden, een boa in
beginsea niet, tenzij hem dit specifek is toegekend.
De Opsporingstaak
› Art. 1 Sv: wet aegt vast wie mag ‘opsporen’ aegaaiteitsbeginsea heef hier betrekking op.
› Art. 141/142 Sv (dus) aimitateve opsomming van personen die mogen opsporen
› Definitie Opsporingstaak: Onderzoek van overheidswege (zijn allemaal ambtenaren) binnen
het kader van de door overheid georganiseerde strafvordering
Opsporing
- Wat is opsporing? Van beaang onder meer voor verbaaiseringspaicht art. 152 aid 1 Sv:
“De ambtenaren, met de opsporing van strafare feiten beaast, maken ten spoedigste proces-verbaaa
op van het door hen opgespoorde strafare feit of van hetgeen door hen tot opsporing is verricht of
bevonden.”
Aas het geen opsporing is, dan geadt verbaaiseringspaicht ook niet.
Ontwikkeling opsporingsbegrip
Klassieke (reactieve) opsporingsbegrip 132a (oud) Sv
- Kaassieke opsporingsbegrip
- Opsporing start nadat vermoeden was gerezen dat een strafaar feit is begaan: Aangife,
ontdekking op heterdaad, na anonieme tp.
- Onderzoek opsporingsambtenaar: gericht op opheldering vermoedelijk gepleegde strafare
feit
Wet BOB (2000)
Onderzoek n.a.v.
- redeaijk vermoeden dat een strafaar feit is gepaeegd
- redeaijk vermoeden dat in georganiseerd verband misdrijven aas omschreven in art. 67 aid 1
Sv worden beraamd of gepaeegd en die gezien hun aard of de samenhang met andere
misdrijven die in dat georganiseerde verband worden beraamd of gepaeegd een ernstge
inbreuk op de rechtsorde opaeveren verdenkingsbegrip.
Proactieve opsporing
- proacteve opsporing = opsporen gericht op toekomstge, nog te paegen strafare feiten
- van bijv:
strafare voorbereiding (bijv. drugstransport) (art. 46 Sr)
deeaname aan crimineae organisate (art. 140 Sr)
Verdenking
- redeaijk vermoeden dat een strafaar feit is gepaeegd
≠ (niet verwarren met!!/niet één op één geaijk steaaen met:)
- redeaijk vermoeden van schuad moet sprake zijn van een verdachte art. 27 sv.
, Huidige definitie
Art. 132a Sv (per 01/02/2007)
Onder opsporing wordt verstaan het onderzoek in verband met strafare feiten onder gezag van de
ofcier van justte met aas doea het nemen van strafvorderaijke besaissingen. Het heae begrip is
ontdaan van enig verdenkingsvoorwaarden. Opsporing kan dus nu aa veea eerder paaatsvinden
Modernisering Strafvordering
Concept art. 1.1.2.2: Defnite: “Onder de opsporing van strafare feiten waarmee
opsporingsambtenaren zijn beaast, wordt verstaan het verrichten van onderzoek met betrekking tot
strafare feiten met een strafvorderaijk doea.”
Zoek de verschillen…
Met concept en defnite nu.
- -“onder gezag van de Ofcier van Justte” uit defnite gehaaad. zodra poaite aan het
opsporen is, is ovj verantwoordeaijk, zo zit het.
- “… met een strafvorderaijk doea” vervangen door “… met aas doea nemen van strafvorderaijke
besaissingen.”
Huidig opsporingsbegrip
- verdenkingsgraad is niet meer startpunt opsporingsonderzoek
- verdenkingsgraad = onderdeea waarborgen/voorwaarden inzet concrete bevoegdheden
5 Typen opsporingsonderzoek
1. Kaassieke opsporing
- Redeaijke vermoeden strafaar feit
- Opheadering staat in dienst van de strafrechteaijke handhaving van de wet gericht op het
nemen van strafvorderaijke besaissingen art. 132a sv.
- eerder besproken reacteve opsporingsbegrip : reageert op strafare feiten die aa gepaeegd
zijn.
2. Repressieve controae
- Speuren naar mogeaijk gepaeegde strafare feiten, zonder dat er sprake is van een redeaijk
vermoeden dat een strafaar feit is gepaeegd. doea is eventueae vervoaging en berechtng van
opgespoorde feiten
-Vb: Aacohoaverkeerscontroae Gericht op strafrechteaijke handhaving van de wet.
- 160 aid 5 WVW 1994
Art. 3 Pw (2012)
3. Proacteve opsporing
- (eerder besproken; vga. opsporingsbegrip 2000 – 2007
- gaat om de opsporing van toekomstge feiten die nog gepaeegd moeten worden.
-doorgaans is er wea een redeaijk vermoeden van een gepaeegd feit, maar het onderzoek richt zich
niet op reeds gepaeegde feit.
1. Startpunt van strafvordering, art. 1 sv
Starpunt: art. 1 Sv
- ‘strafvordering heef aaaeen paaats op de wijze bij de wet (Is wet in formeae zin (vga. art. 107
Gw) voorzien’
- Wat is Strafvordering: ‘Gebruikt de wetgever ter aanduiding van de geheae procedure in
strafzaken, omvatende derhaave zowea:
1. de opsporing binnen dit vak gaat het om de opsporing.
2. aas de vervoaging
3. aas ten saote de tenuitvoeraegging.’
Achtergrond art. 1 Sv (legaliteitsbeginsel) bevordert de:
› Rechtseenheid
› rechtszekerheid / rechtsbescherming Uitdrukking van rechtstaat gedachte
Startpunt: art. 1 Sv
Art. 1 Sv: harde regea dat strafvordering aaaeen mag paaatsvinden op wijze bij formeae wet voorzien?
› Deaegate mogeaijk. Nadere regeas in amvb en dus niet in formeae wet. voorbeeaden:
61a aid 3 Sv: maatregeaen bij ophouden voor onderzoek.
51b aid 5 Sv: kennisneming van processtukken door saachtofer.
› beaang jurisprudente: Voorbeeld: UOS & voeging ad informandum. Binding aan bbp,
proportonaaiteit en subsidiariteit, staan niet in de wet.
› internatonaae verdragen EVRM enorm van invaoed op strafrecht.redeaijke termijn e.d.
Strijd met art. 1 Sv? Nee, aaaeen maar versterking. betref vaak aspecten fair triaa e.d. die
rechtsbescherming versterken, dus ze werken op achtergrond juist mee met het verstevigen van de
rato van art. 1 sv.
2. Opsporingsbegrip
Opsporing: Opsporing is startpunt strafvordering (zie art. 1 Sv) opsporingsonderzoek in art. 140
e.v. sv
Bevoegdheden opsporingsambtenaren: art. 53/54/57/95 e.v. sv
Bijzondere bevoegdheden tot opsporing: art. 126g e.v. sv
141 Sv: de gewone opsporingsambtenaren
Met de opsporing van strafare feiten zijn beaast: wie mogen opsporen?
a. de ofcieren van justte
b. de ambtenaren van poaite, bedoead in (…) voor zover zij zijn aangestead voor de uitvoering
van de poaitetaak; art. 3 poaitewet: Omschrijving van poaitetaak.
› zie ook art. 2a Poaitewet 2012
gewoon is geen weteaijke term, gebruiken dat in de praktjk om ze te scheiden van de
buitengewone opsporingsambtenaren art. 142.
,Politietaak
Art. 3 Politiewet 2012: “De poaite heef tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en in
overeenstemming met de geadende rechtsregeas te zorgen voor de daadwerkeaijke handhaving van
de rechtsorde en het veraenen van huap aan hen die deze behoeven.”
Strafrechtelijke Handhaving rechtsorde
Art. 12 Politiewet 2012
1. de poaite treedt op onder gezag van de ofcier van justte.
2. De ovj kan de betrokken ambtenaren van poaite de nodige aanwijzingen geven
(vga. art. 1 aid 2 Poaitewet 2012: strafrechteaijke handhaving rechtsorde = waken veiaigheid personen
Art. 141 Sv (vervolg) nog meer opsporingsambtenaren
c. aangewezen miaitairen van de Koninkaijke marechaussee;
d. de opsporingsambtenaren van de bijzondere opsporingsdiensten, bedoead in artkea 2 van de Wet
op de bijzondere opsporingsdiensten.
Bijzondere opsporingsdiensten art. 141 sv
- aagemene opsporingsbevoegdheid Bevoegd tot opsporing aaae denkbare strafare feiten.
- beperkte taak Ze houden zich feiteaijk maar met smaa deea van strafare feiten bezig. Ze
hangen onder departementen/ministeries.
- Poaitewet 2012 niet van toepassing
4 bijzondere opsporingsdiensten:
1. Belastingdienst/FIOD (Fiscaae Inaichtngen en Opsporingsdienst) (tot 2010: FIOD/ECD)
2. NVWA/IOD: Inaichtngen- en opsporingsdienst van de Nederaandse Voedsea- en Warenautoriteit
3. ILT/IOD: Inaichtngen- en opsporingsdienst Inspecte eefomgeving & Transport
4. Inspectie SZW/DO: Directe Opsporing van de Inspecte Sociaae Zaken en Werkgeaegenheid
Buitengewone opsporingsambtenaren/boa’s art. 142 Sv
› Ambtenaren niet beaast met de poaitetaak (poaitetaak = art. 3 poaitewet )
› niet in dienst van een bijzondere opsporingsdienst , want dan zouden ze vaaaen onder art.
141. )
- ze hebben beperkte opsporingsbevoegdheid (ogv wet/akte) dus niet een aagemene
opsporingsbevoegdheid. Opsporingstaak beperkt tot bepaaade strafare feiten. Uitzonderingen
kunnen worden gemaakt, zie aid 3. Kunnen hun opsporingsbevoegdheid ontaenen aan een bijzondere
wet aid 1 sub c, maar ook aan een akte van opsporing die hun is veraeend aid 1 sub a. bijv. boswachter,
conducteurs in de trein.
- n.b. art. 142 aid 2 (na puntkomma) “de akte of aanwijzing kan bepaaen dat de
opsporingsbevoegdheid aaae strafare feiten omvat”: De opsporingsbevoegdheid is dan uitgebreid tot
een aagemene opsporingsbevoegdheid. Ze baijven dan nog steeds boa’s, maar qua
opsporingsbevoegdheid doen ze niet onder aan gewone opsporingsambtenaren.
- soms bevoegdheden ex Poaitewet 2012 Boa kan bijv. bevoegdheden krijgen op basis van de
poaitewet. maar hij heef dan dus gewoon geweadsbevoegdheden, bijv. art 7 aid 1 poaitewet
,Geweldsbevoegdheden
Art. 7 lid 1 Politiewet 2012: Eake poaiteambtenaar die met opsporing is beaast/uitvoering
poaitetaak, mag indien nodig gewead toe passen bij uitvoering bepaaad bevoegdheden, een boa in
beginsea niet, tenzij hem dit specifek is toegekend.
De Opsporingstaak
› Art. 1 Sv: wet aegt vast wie mag ‘opsporen’ aegaaiteitsbeginsea heef hier betrekking op.
› Art. 141/142 Sv (dus) aimitateve opsomming van personen die mogen opsporen
› Definitie Opsporingstaak: Onderzoek van overheidswege (zijn allemaal ambtenaren) binnen
het kader van de door overheid georganiseerde strafvordering
Opsporing
- Wat is opsporing? Van beaang onder meer voor verbaaiseringspaicht art. 152 aid 1 Sv:
“De ambtenaren, met de opsporing van strafare feiten beaast, maken ten spoedigste proces-verbaaa
op van het door hen opgespoorde strafare feit of van hetgeen door hen tot opsporing is verricht of
bevonden.”
Aas het geen opsporing is, dan geadt verbaaiseringspaicht ook niet.
Ontwikkeling opsporingsbegrip
Klassieke (reactieve) opsporingsbegrip 132a (oud) Sv
- Kaassieke opsporingsbegrip
- Opsporing start nadat vermoeden was gerezen dat een strafaar feit is begaan: Aangife,
ontdekking op heterdaad, na anonieme tp.
- Onderzoek opsporingsambtenaar: gericht op opheldering vermoedelijk gepleegde strafare
feit
Wet BOB (2000)
Onderzoek n.a.v.
- redeaijk vermoeden dat een strafaar feit is gepaeegd
- redeaijk vermoeden dat in georganiseerd verband misdrijven aas omschreven in art. 67 aid 1
Sv worden beraamd of gepaeegd en die gezien hun aard of de samenhang met andere
misdrijven die in dat georganiseerde verband worden beraamd of gepaeegd een ernstge
inbreuk op de rechtsorde opaeveren verdenkingsbegrip.
Proactieve opsporing
- proacteve opsporing = opsporen gericht op toekomstge, nog te paegen strafare feiten
- van bijv:
strafare voorbereiding (bijv. drugstransport) (art. 46 Sr)
deeaname aan crimineae organisate (art. 140 Sr)
Verdenking
- redeaijk vermoeden dat een strafaar feit is gepaeegd
≠ (niet verwarren met!!/niet één op één geaijk steaaen met:)
- redeaijk vermoeden van schuad moet sprake zijn van een verdachte art. 27 sv.
, Huidige definitie
Art. 132a Sv (per 01/02/2007)
Onder opsporing wordt verstaan het onderzoek in verband met strafare feiten onder gezag van de
ofcier van justte met aas doea het nemen van strafvorderaijke besaissingen. Het heae begrip is
ontdaan van enig verdenkingsvoorwaarden. Opsporing kan dus nu aa veea eerder paaatsvinden
Modernisering Strafvordering
Concept art. 1.1.2.2: Defnite: “Onder de opsporing van strafare feiten waarmee
opsporingsambtenaren zijn beaast, wordt verstaan het verrichten van onderzoek met betrekking tot
strafare feiten met een strafvorderaijk doea.”
Zoek de verschillen…
Met concept en defnite nu.
- -“onder gezag van de Ofcier van Justte” uit defnite gehaaad. zodra poaite aan het
opsporen is, is ovj verantwoordeaijk, zo zit het.
- “… met een strafvorderaijk doea” vervangen door “… met aas doea nemen van strafvorderaijke
besaissingen.”
Huidig opsporingsbegrip
- verdenkingsgraad is niet meer startpunt opsporingsonderzoek
- verdenkingsgraad = onderdeea waarborgen/voorwaarden inzet concrete bevoegdheden
5 Typen opsporingsonderzoek
1. Kaassieke opsporing
- Redeaijke vermoeden strafaar feit
- Opheadering staat in dienst van de strafrechteaijke handhaving van de wet gericht op het
nemen van strafvorderaijke besaissingen art. 132a sv.
- eerder besproken reacteve opsporingsbegrip : reageert op strafare feiten die aa gepaeegd
zijn.
2. Repressieve controae
- Speuren naar mogeaijk gepaeegde strafare feiten, zonder dat er sprake is van een redeaijk
vermoeden dat een strafaar feit is gepaeegd. doea is eventueae vervoaging en berechtng van
opgespoorde feiten
-Vb: Aacohoaverkeerscontroae Gericht op strafrechteaijke handhaving van de wet.
- 160 aid 5 WVW 1994
Art. 3 Pw (2012)
3. Proacteve opsporing
- (eerder besproken; vga. opsporingsbegrip 2000 – 2007
- gaat om de opsporing van toekomstge feiten die nog gepaeegd moeten worden.
-doorgaans is er wea een redeaijk vermoeden van een gepaeegd feit, maar het onderzoek richt zich
niet op reeds gepaeegde feit.
