H1 verschillende soorten onderzoek
Er kunnen verschillende soorten gegevens worden verzameld, op allerlei plaatsen.
Onderzoekers kunnen evrschillende typen vragen stellen die ze met hun onderzoek hopen
te beantwoorden. Elke vorm van onderzoek kent zo zijn eigen voor- en nadelen. Niet per se
één bepaalde vorm van onderzoek is de beste.
H1.1 Wat is onderzoek?
Het centrale kenmerk van onderzoek is dat je via het verzamelen van gegevens antwoord op
een vraag probeert te krijgen.
In dit boek wordt onderzoek, in navolging van Heerink, Pinkster en Bratti-van der Werf
(2009) gedefinieerd als een systematische werkwijze om antwoord op een vraag te krijgen
en kennis daarover te verspreiden.
Fundamenteel onderzoek → hiermee kan je bekijken in hoeverre een theorie correct
is. Fundamenteel onderzoek vindt plaats in verschillende stappen. De 1e stap is
waarneming.
Mensen zoeken een overkoepelende verklaring voor hun waarnemingen. Deze
overkoepelende verklaring wordt een theorie genoemd.
Kenmerkend voor fundamenteel onderzoek is echter dat je een stap verder gaat en je op
basis van een theorie een hypothese opstelt. Hypothese = een stelling of verwachting die
voortvloeit uit een theorie.
→ Voorbeeld: een hypothese die je kan opstellen op basis van de theorie van de
zwaartekracht is bijvoorbeeld dat alle voorwerpen die je op een bepaalde hoogte
loslaat naar beneden zullen vallen.
Als je een hypothese toetst kan je erachter komen dat een theorie de lading bijvoorbeeld niet
helemaal denkt. (Denk bij zwaartekracht aan een ballon of veertje). Er moet dus een nieuwe
theorie komen die kan verklaren waarom dit zo is.
Uit deze nieuwe theorie vloeit dan weer een nieuwe hypothese voort. Het centrale kenmerk
van fundamenteel onderzoek is dat je geen genoegen neemt met een theorie die je
waarnemingen kan verklaren, maar dat je ook een voorspelling opstelt die voortvloeit uit de
theorie (een hypothese).
Deze hypothese test je en je bekijkt of de testresultaten verenigbaar zijn met een bestaande
theorie. Op basis van (fundamenteel) onderzoek worden bestande theorieën al eeuwenland
aangepast. Deze toetsende procedure van kennis vergaren wordt de empirische cyclus
genoemd.
,1.1.2 Kanttekening empirische cyclus
De empirische cyclus sluit aan op het toetsende onderzoek. Bij dit type onderzoek toetst de
onderzoeker of een theorie correct is. = deductief onderzoek
Deductief onderzoek (toetsend) = begint met een algemene hypothese of theorie en test
deze vervolgens aan de hand van specifieke situaties of observaties.
Niet elk onderzoek toetst echter een theorie. Soms heeft een onderzoek eenvoudigweg als
doel een beter beeld van een situatie te verkrijgen. Indien een onderzoeker gegevens
verzamelt om eeen beter beeld te krijgen van de situatie dan spreekt men van een
verkennend onderzoek (ook wel explorerend onderzoek genoemd). → het doel van
verkennend onderzoek is niet om een theorie te toetsen, maar juist om informatie te
verzamelen waarmee een theorie kan worden opgesteld.
Inductief onderzoek (verkennend) = een onderzoek dat als doel heeft om een theorie op
te stellen
Een onderzoek kan ook een mengvorm van inductief en deductief zijn. Soms heeft een
onderzoeker als doel om voor een deel de juistheid van een bestaande theorie te toetsen
(deductief) en voor een ander deel om nieuwe inzichten te creeëren (inductief).
Onderzoeken hebben niet altijd als centraal doel om theoretische kennis te genereren. Soms
is de aanleiding een concrete praktijksituatie waar een oplossing voor gevonden wilt worden.
Praktijkgericht onderzoek = een onderzoek waarbij het primaire doel het verbeteren van
een praktijksituatie is.
, 1.1.3 Twee soorten vraagstukken
De aanleiding voor het uitvoeren van onderzoek, of dat nu praktijkgericht of fundamenteel is,
is een vraagstuk. Dit kan een acuut probleem zijn dat opgelost dient te worden, maar ook
een gebrek aam kennis over een bepaald fenomeen.
Bij fundamenteel onderzoek is er altijd meer informatie over de juistheid van een theorie
gewenst. Bij praktijkgericht onderzoek wil men meer over een fenomeen te weten komen
of een praktijksituatie verbeteren. Aanleidingen van onderzoeken kan men daraom grofweg
onderverdelen in kennisvraagstukken en praktijkvraagstukken.
1.1.4 Wat is praktijkgericht onderzoek?
Mesnen zoeken naar verklaringen voor gebeurtenissen en onderzoek kan hierbij
meerwaarde bieden boven alledaagse verklaringen.
Objectivisme = een onderzoeker probeert zo nauwkeurig en precies mogelijk zaken in kaart
te brengen.
De andere visie wordt het contructivisme genoemend. = deze stroming stelt dat er
niet zoiets bestaat als één objectieve werkelijkheid, maar dat alle mensen hun
eigen opvattingen en hun eigen wereldbeeld hebben. → sociale studies
De visies uit het objectivisme en het constructivisme bepale deels wat voor type informatie
een onderzoeker verzamelt.
● De objectivist is over het algemeen meer geïnteresseerd in cijfermatige gegevens
● De constructivist wil in de regel vooral weten wat de gevoelend en opvattingen van
iemand zijn
H1.2 Kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Objectivisme en constructivisme liggen ten grondslag aan twee invalshoeken op het gebied
van onderzoek doen. Deze twee invalshoeken zijn:
1. Kwalitatief onderzoek - staan de ervaring, mening, betekenisgeving en beleving
van een persoon centraal en worden de gegevens uitgedrukt in woorden. Deze
kunnen ook in beelden, tekeningen of in muziek uitgedrukt worden als kwalitatieve
gegevens.
2. Kwantitatief onderzoek - zijn gegevens die worden verzameld uit te drukken in
getallen, nummers, procenten en cijfers.
H1.2.1 Zorg en welzijn: kwalitatief of kwantitatief?
Binnen de medische wereld komt men in de regel vooral objectivistische opvattingen tegen.
Binnen de hulpverlening komt men vooral constructivistische opvattingen tegen.
Er kunnen verschillende soorten gegevens worden verzameld, op allerlei plaatsen.
Onderzoekers kunnen evrschillende typen vragen stellen die ze met hun onderzoek hopen
te beantwoorden. Elke vorm van onderzoek kent zo zijn eigen voor- en nadelen. Niet per se
één bepaalde vorm van onderzoek is de beste.
H1.1 Wat is onderzoek?
Het centrale kenmerk van onderzoek is dat je via het verzamelen van gegevens antwoord op
een vraag probeert te krijgen.
In dit boek wordt onderzoek, in navolging van Heerink, Pinkster en Bratti-van der Werf
(2009) gedefinieerd als een systematische werkwijze om antwoord op een vraag te krijgen
en kennis daarover te verspreiden.
Fundamenteel onderzoek → hiermee kan je bekijken in hoeverre een theorie correct
is. Fundamenteel onderzoek vindt plaats in verschillende stappen. De 1e stap is
waarneming.
Mensen zoeken een overkoepelende verklaring voor hun waarnemingen. Deze
overkoepelende verklaring wordt een theorie genoemd.
Kenmerkend voor fundamenteel onderzoek is echter dat je een stap verder gaat en je op
basis van een theorie een hypothese opstelt. Hypothese = een stelling of verwachting die
voortvloeit uit een theorie.
→ Voorbeeld: een hypothese die je kan opstellen op basis van de theorie van de
zwaartekracht is bijvoorbeeld dat alle voorwerpen die je op een bepaalde hoogte
loslaat naar beneden zullen vallen.
Als je een hypothese toetst kan je erachter komen dat een theorie de lading bijvoorbeeld niet
helemaal denkt. (Denk bij zwaartekracht aan een ballon of veertje). Er moet dus een nieuwe
theorie komen die kan verklaren waarom dit zo is.
Uit deze nieuwe theorie vloeit dan weer een nieuwe hypothese voort. Het centrale kenmerk
van fundamenteel onderzoek is dat je geen genoegen neemt met een theorie die je
waarnemingen kan verklaren, maar dat je ook een voorspelling opstelt die voortvloeit uit de
theorie (een hypothese).
Deze hypothese test je en je bekijkt of de testresultaten verenigbaar zijn met een bestaande
theorie. Op basis van (fundamenteel) onderzoek worden bestande theorieën al eeuwenland
aangepast. Deze toetsende procedure van kennis vergaren wordt de empirische cyclus
genoemd.
,1.1.2 Kanttekening empirische cyclus
De empirische cyclus sluit aan op het toetsende onderzoek. Bij dit type onderzoek toetst de
onderzoeker of een theorie correct is. = deductief onderzoek
Deductief onderzoek (toetsend) = begint met een algemene hypothese of theorie en test
deze vervolgens aan de hand van specifieke situaties of observaties.
Niet elk onderzoek toetst echter een theorie. Soms heeft een onderzoek eenvoudigweg als
doel een beter beeld van een situatie te verkrijgen. Indien een onderzoeker gegevens
verzamelt om eeen beter beeld te krijgen van de situatie dan spreekt men van een
verkennend onderzoek (ook wel explorerend onderzoek genoemd). → het doel van
verkennend onderzoek is niet om een theorie te toetsen, maar juist om informatie te
verzamelen waarmee een theorie kan worden opgesteld.
Inductief onderzoek (verkennend) = een onderzoek dat als doel heeft om een theorie op
te stellen
Een onderzoek kan ook een mengvorm van inductief en deductief zijn. Soms heeft een
onderzoeker als doel om voor een deel de juistheid van een bestaande theorie te toetsen
(deductief) en voor een ander deel om nieuwe inzichten te creeëren (inductief).
Onderzoeken hebben niet altijd als centraal doel om theoretische kennis te genereren. Soms
is de aanleiding een concrete praktijksituatie waar een oplossing voor gevonden wilt worden.
Praktijkgericht onderzoek = een onderzoek waarbij het primaire doel het verbeteren van
een praktijksituatie is.
, 1.1.3 Twee soorten vraagstukken
De aanleiding voor het uitvoeren van onderzoek, of dat nu praktijkgericht of fundamenteel is,
is een vraagstuk. Dit kan een acuut probleem zijn dat opgelost dient te worden, maar ook
een gebrek aam kennis over een bepaald fenomeen.
Bij fundamenteel onderzoek is er altijd meer informatie over de juistheid van een theorie
gewenst. Bij praktijkgericht onderzoek wil men meer over een fenomeen te weten komen
of een praktijksituatie verbeteren. Aanleidingen van onderzoeken kan men daraom grofweg
onderverdelen in kennisvraagstukken en praktijkvraagstukken.
1.1.4 Wat is praktijkgericht onderzoek?
Mesnen zoeken naar verklaringen voor gebeurtenissen en onderzoek kan hierbij
meerwaarde bieden boven alledaagse verklaringen.
Objectivisme = een onderzoeker probeert zo nauwkeurig en precies mogelijk zaken in kaart
te brengen.
De andere visie wordt het contructivisme genoemend. = deze stroming stelt dat er
niet zoiets bestaat als één objectieve werkelijkheid, maar dat alle mensen hun
eigen opvattingen en hun eigen wereldbeeld hebben. → sociale studies
De visies uit het objectivisme en het constructivisme bepale deels wat voor type informatie
een onderzoeker verzamelt.
● De objectivist is over het algemeen meer geïnteresseerd in cijfermatige gegevens
● De constructivist wil in de regel vooral weten wat de gevoelend en opvattingen van
iemand zijn
H1.2 Kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Objectivisme en constructivisme liggen ten grondslag aan twee invalshoeken op het gebied
van onderzoek doen. Deze twee invalshoeken zijn:
1. Kwalitatief onderzoek - staan de ervaring, mening, betekenisgeving en beleving
van een persoon centraal en worden de gegevens uitgedrukt in woorden. Deze
kunnen ook in beelden, tekeningen of in muziek uitgedrukt worden als kwalitatieve
gegevens.
2. Kwantitatief onderzoek - zijn gegevens die worden verzameld uit te drukken in
getallen, nummers, procenten en cijfers.
H1.2.1 Zorg en welzijn: kwalitatief of kwantitatief?
Binnen de medische wereld komt men in de regel vooral objectivistische opvattingen tegen.
Binnen de hulpverlening komt men vooral constructivistische opvattingen tegen.
